# Giai đoạn 3 — Sắp xếp ưu tiên các giả thuyết. Một khách hàng 42 tuổi mắc đái tháo đường type 1 bị buồn nôn, nôn và đau bụng trong 2 ngày và không dùng insulin basal hoặc bolus trong 36 giờ. Khách hàng uống rượu vang trong các dịp xã giao, không uống trong 2 tuần. HA 100/64, NH 112, RR 26 với nhịp thở sâu, đều, nhiệt độ 37.2°C (99°F), và SpO2 98% khi thở không khí. Khách hàng tỉnh táo và định hướng tốt, niêm mạc miệng khô. Kết quả: glucose 478 mg/dL, beta-hydroxybutyrate 6.8 mmol/L, pH tĩnh mạch 7.18, bicarbonate 9 mmol/L, và kali huyết thanh 5.8 mmol/L. Kết quả bổ sung: natri 134 mmol/L, khoảng trống anion 24 mmol/L, áp lực thẩm thấu hiệu dụng 295 mOsm/kg, lactate 1.6 mmol/L, và cồn trong máu không phát hiện được. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà khách hàng nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của khách hàng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Expected Actions/Outcomes  
> category: PPT

## Câu hỏi

Giai đoạn 3 — Sắp xếp ưu tiên các giả thuyết. Một khách hàng 42 tuổi mắc đái tháo đường type 1 bị buồn nôn, nôn và đau bụng trong 2 ngày và không dùng insulin basal hoặc bolus trong 36 giờ. Khách hàng uống rượu vang trong các dịp xã giao, không uống trong 2 tuần. HA 100/64, NH 112, RR 26 với nhịp thở sâu, đều, nhiệt độ 37.2°C (99°F), và SpO2 98% khi thở không khí. Khách hàng tỉnh táo và định hướng tốt, niêm mạc miệng khô. Kết quả: glucose 478 mg/dL, beta-hydroxybutyrate 6.8 mmol/L, pH tĩnh mạch 7.18, bicarbonate 9 mmol/L, và kali huyết thanh 5.8 mmol/L. Kết quả bổ sung: natri 134 mmol/L, khoảng trống anion 24 mmol/L, áp lực thẩm thấu hiệu dụng 295 mOsm/kg, lactate 1.6 mmol/L, và cồn trong máu không phát hiện được. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà khách hàng nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của khách hàng.

Condition

Select 1
Nhiễm toan ceton đái tháo đường
Tình trạng tăng glucose huyết tăng trương
Nhiễm toan ceton do rượu
Nhiễm toan lactic do nhiễm trùng huyết

Actions to take

Select 2
Thêm 20 mEq kali clorua vào lít dung dịch muối đầu tiên
Cho natri bicarbonate vì pH 7.18
Bắt đầu 0.9% natri clorua với tốc độ 1 L/giờ theo chỉ định
Hạn chế dịch IV để giảm nguy cơ phù não
Bắt đầu truyền insulin thường quy IV theo chỉ định

Parameters to monitor

Select 2
Áp lực thẩm thấu huyết thanh hiệu dụng mỗi 4 giờ
Kali huyết thanh mỗi 2 giờ
Nồng độ cồn trong máu
Khoảng trống anion và bicarbonate huyết thanh
Nồng độ lactate huyết thanh

## Giải thích

Glucose 478 mg/dL, beta-hydroxybutyrate 6.8 mmol/L, pH tĩnh mạch 7.18, và bicarbonate 9 mmol/L với khoảng trống anion 24 sau 36 giờ không có insulin xác nhận DKA. Dung dịch muối đẳng trương với tốc độ 1 L/giờ theo chỉ định giúp phục hồi thể tích, và vì kali là 5.8 mmol/L (trên 3.5), truyền insulin IV theo chỉ định có thể bắt đầu. Kali huyết thanh mỗi 2 giờ và đóng khoảng trống anion cùng với bicarbonate tăng dần theo dõi quá trình điều trị an toàn và hiệu quả.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Nhiễm toan ceton đái tháo đường; bắt đầu 0.9% natri clorua với tốc độ 1 L/giờ và bắt đầu truyền insulin thường quy IV theo chỉ định; theo dõi kali huyết thanh mỗi 2 giờ và khoảng trống anion cùng với bicarbonate huyết thanh.

Tại sao điều này đúng
Khách hàng đáp ứng cả ba tiêu chí DKA: tăng glucose huyết (478 mg/dL), tăng ceton huyết (beta-hydroxybutyrate 6.8 mmol/L), và nhiễm toan khoảng trống anion cao (pH tĩnh mạch 7.18, bicarbonate 9 mmol/L), được kích phát bởi 36 giờ không có insulin. Dịch đẳng trương khắc phục sự thiếu hụt thể tích thể hiện qua NH 112, HA 100/64, và niêm mạc khô. Insulin có thể bắt đầu an toàn vì kali trên 3.5 mmol/L; nó ngăn chặn sản xuất ceton và đóng khoảng trống anion. Insulin đẩy kali vào tế bào, do đó kali được kiểm tra lại thường xuyên và bổ sung khi giảm về khoảng bình thường.

Hình dung so sánh dễ hiểu
Hãy tưởng tượng một chiếc xe chạy bằng nhiên liệu sai (chất béo) vì thiếu chìa khóa (insulin): đổ lại nước làm mát (dịch), đưa chìa khóa vào lại (insulin), và theo dõi đồng hồ đo pin (kali), vì việc vặn chìa khóa sẽ làm cạn pin nhanh chóng.

Mẹo ghi nhớ
"Dịch vào, chìa vào, theo dõi K; khoảng trống cho biết khi nào kết thúc."

Quy tắc quyết định NCLEX
Trong DKA, truyền dịch đẳng trương và bắt đầu insulin IV chỉ khi kali ít nhất 3.5 mmol/L; sự thuyên giảm được đánh giá qua các giá trị toan-kiềm và khoảng trống anion, trong khi kali được theo dõi xu hướng để phòng hạ kali máu.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Thêm kali vào lít đầu tiên là đúng vào giai đoạn sau, nhưng không phải khi kali là 5.8 mmol/L. Bicarbonate được dành cho pH dưới 7.0. Hạn chế dịch bỏ qua sự thiếu hụt thể tích gây ra nhịp tim nhanh và huyết áp thấp-bình thường. HHS bị loại trừ bởi áp lực thẩm thấu hiệu dụng 295 mOsm/kg kèm nhiễm toan nặng; nhiễm toan ceton do rượu bị loại trừ vì không uống rượu trong 2 tuần, cồn trong máu không phát hiện được, và tăng glucose huyết rõ rệt; và nhiễm toan lactic liên quan đến nhiễm trùng huyết bị loại trừ bởi nhiệt độ 37.2°C và lactate 1.6 mmol/L. Áp lực thẩm thấu, cồn trong máu, và lactate theo dõi các chẩn đoán phân biệt đó chứ không phải sự thuyên giảm của DKA.

References
1ADA Consensus Report — Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes (2024)DKA được xác định bởi tăng glucose huyết, tăng ceton huyết, và nhiễm toan chuyển hóa; điều trị bắt đầu bằng dịch đẳng trương và insulin IV khi kali ít nhất 3.5 mmol/L, với bicarbonate dành cho pH dưới 7.0.

## Tình huống lâm sàng

Cập nhật bệnh cảnh
Glucose 478 mg/dL, beta-hydroxybutyrate 6.8 mmol/L, pH tĩnh mạch 7.18, và bicarbonate 9 mmol/L sau 36 giờ không có insulin, với kali 5.8 mmol/L trước điều trị.

## Khái niệm chính

- **Anion gap** — Natri trừ đi (clorua + bicarbonate); khoảng trống tăng phản ánh các axit không đo được như ceton, và sự đóng của nó đánh dấu sự thuyên giảm của DKA.
- **Ketonemia** — Ceton máu tăng do phân hủy chất béo khi không có insulin.
- **Effective osmolality** — 2 x natri + glucose/18; giá trị trên 320 mOsm/kg hướng tới tình trạng tăng glucose huyết tăng trương.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Stage 2 — Analyze cues. For each finding, select the single role it plays in the current D…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372657&lang=vi)
- [Stage 4 — Generate solutions. Review the confirmed DKA findings in the EHR. Which interven…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372659&lang=vi)
- [Stage 5 — Take action. Arrange the major DKA protocol decision points from initial treatme…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372660&lang=vi)
- [Stage 6 — Evaluate outcomes. Review the 6-hour trend and select the best interpretation an…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372661&lang=vi)
- [The anticoagulation service reviews six clients taking warfarin. Match each situation to t…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393411&lang=vi)
- [Place the actions in order after a postoperative client coughs and abdominal organs protru…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=395474&lang=vi)
- [A client with acute heart failure received intravenous furosemide for pulmonary congestion…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=522681&lang=vi)
- [A 74-year-old client with dysphagia after a stroke has a speech-language pathology order f…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617291&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617435&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._

