# Một bệnh nhân 58 tuổi bị thiếu máu do xuất huyết tiêu hóa đang được truyền đơn vị đầu tiên của hồng cầu lắng. Các sinh hiệu trước truyền là nhiệt độ 36.9 C (98.4 F), nhịp tim 88/min, và huyết áp 128/74 mm Hg. Mười phút sau khi bắt đầu truyền, bệnh nhân than phiền bị ớn lạnh, đau thắt lưng, và khó thở. Nhiệt độ lúc này là 38.5 C (101.3 F), nhịp tim 124/min, huyết áp 86/48 mm Hg, và độ bão hòa oxy 93% trên khí trời. Âm phổi trong, tĩnh mạch cổ dẹt, và không có phát ban, mày đay, hoặc khò khè. Nước tiểu màu nâu đỏ sẫm xuất hiện trong túi dẫn lưu sonde. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử lý tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Complications of Procedures  
> category: ROR

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 58 tuổi bị thiếu máu do xuất huyết tiêu hóa đang được truyền đơn vị đầu tiên của hồng cầu lắng. Các sinh hiệu trước truyền là nhiệt độ 36.9 C (98.4 F), nhịp tim 88/min, và huyết áp 128/74 mm Hg. Mười phút sau khi bắt đầu truyền, bệnh nhân than phiền bị ớn lạnh, đau thắt lưng, và khó thở. Nhiệt độ lúc này là 38.5 C (101.3 F), nhịp tim 124/min, huyết áp 86/48 mm Hg, và độ bão hòa oxy 93% trên khí trời. Âm phổi trong, tĩnh mạch cổ dẹt, và không có phát ban, mày đay, hoặc khò khè. Nước tiểu màu nâu đỏ sẫm xuất hiện trong túi dẫn lưu sonde. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử lý tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Phản ứng sốt không tan máu do truyền máu
Phản ứng tan máu cấp tính do truyền máu
Phản ứng phản vệ do truyền máu
Quá tải tuần hoàn do truyền máu

Actions to take

Select 2
Cho acetaminophen theo chỉ định, sau đó truyền lại chậm
Tiêm bắp epinephrine theo chỉ định
Giảm tốc độ truyền và kiểm tra lại sau 15 phút
Ngừng truyền và giữ túi máu
Truyền 0.9% sodium chloride qua bộ dây truyền mới

Parameters to monitor

Select 2
Lượng nước tiểu và màu sắc theo giờ
Mức độ mày đay trên thân mình
Peptide natriuretic loại B huyết thanh
Huyết áp và nhịp tim
Nhiệt độ mỗi 4 giờ

## Giải thích

Biểu hiện khởi phát trong vài phút kèm sốt, đau lưng, hạ huyết áp, và huyết sắc tố niệu gợi ý phản ứng tan máu cấp tính, thường do không tương thích ABO. Điều dưỡng ngừng truyền máu, giữ túi máu để gửi ngân hàng máu, và duy trì đường truyền tĩnh mạch cùng tưới nhuận thận bằng dung dịch muối sinh lý qua bộ dây truyền mới. Lượng nước tiểu và màu sắc cùng huyết áp với nhịp tim cho biết sốc và tổn thương thận có được kiểm soát hay không. Phổi trong, tĩnh mạch cổ dẹt, và không có mày đay loại trừ quá tải tuần hoàn và sốc phản vệ.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Phản ứng tan máu cấp tính do truyền máu; ngừng truyền và giữ túi máu, truyền dung dịch muối sinh lý qua bộ dây truyền mới, và theo dõi lượng nước tiểu theo giờ cùng màu sắc cũng như huyết áp và nhịp tim.

Tại sao điều này đúng
Sốt đơn thuần có thể là phản ứng sốt không tan máu, nhưng bệnh nhân này còn có đau lưng, hạ huyết áp, và nước tiểu sẫm màu, là dấu hiệu tan máu trong lòng mạch. Bộ dây truyền mới tránh việc tiếp tục truyền phần máu không tương thích còn sót lại trong dây, và dung dịch muối hỗ trợ huyết áp và dòng nước tiểu để bảo vệ thận khỏi hemoglobin tự do.

Hình ảnh so sánh dễ hiểu
Hãy tưởng tượng dùng sai chìa khóa ép vào ổ khóa: hồng cầu vỡ ra, và mảnh vỡ (hemoglobin) làm tắc thận, làm nước tiểu sẫm màu.

Mẹo ghi nhớ
Sốt + đau lưng + nước tiểu sẫm màu trong vài phút đầu = tan máu: ngừng, giữ, muối sinh lý, dây mới.

Quy tắc quyết định NCLEX
Với bất kỳ phản ứng truyền máu nghi ngờ nào, trước tiên hãy ngừng sản phẩm; sau đó dùng các dấu hiệu đi kèm để xác định loại phản ứng và chọn thông số cần theo dõi.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Phản ứng sốt không tan máu gây sốt và ớn lạnh mà không có hạ huyết áp hay huyết sắc tố niệu, nên acetaminophen và tiếp tục truyền đơn vị máu là không an toàn ở đây. Sốc phản vệ sẽ đi kèm mày đay, khò khè, hoặc phù mạch, và không gây sốt hay nước tiểu sẫm màu, nên epinephrine và kiểm tra mày đay không phù hợp. Quá tải tuần hoàn gây tăng huyết áp, ran rít, và tĩnh mạch cổ nổi, nên BNP không phải là chỉ điểm phù hợp. Giảm tốc độ truyền vẫn tiếp tục phơi nhiễm với máu không tương thích. Nhiệt độ mỗi 4 giờ là quá thưa và không đặc hiệu.

References
1MedlinePlus — Hemolytic transfusion reactionTriệu chứng bao gồm sốt, ớn lạnh, đau lưng, và nước tiểu sẫm màu; cần ngừng truyền máu.
2CDC NHSN — Hemovigilance Module ProtocolĐịnh nghĩa tiêu chí phản ứng tan máu cấp tính, sốt không tan máu, dị ứng, và TACO.

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Mười phút sau khi truyền hồng cầu lắng, bệnh nhân phát triển sốt, ớn lạnh, đau thắt lưng, khó thở, hạ huyết áp, và nước tiểu sẫm màu, với phổi trong và không có mày đay.

## Khái niệm chính

- **Hemoglobinuria** — Hemoglobin tự do trong nước tiểu do hồng cầu bị phá hủy, tạo ra nước tiểu màu đỏ hoặc nâu.
- **ABO incompatibility** — Truyền hồng cầu mà kháng thể của người nhận tấn công, gây tan máu trong lòng mạch cấp tính.
- **TACO** — Quá tải tuần hoàn do truyền máu: phù phổi do thừa thể tích trong khi truyền.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse cares for a client 12 hours after thoracotomy with a chest tube connected to a wet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366310&lang=vi)
- [A nurse is caring for a 64-year-old client 2 hours after a diagnostic cardiac catheterizat…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=368186&lang=vi)
- [A patient on mechanical ventilation has bilateral infiltrates on chest x-ray, no signs of …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372717&lang=vi)
- [A 38-week newborn is delivered limp, apneic, and cyanotic. Place the steps of Neonatal Res…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372738&lang=vi)
- [A 64-year-old patient three days post-MI has BP 84/62, HR 124, distant heart sounds, jugul…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372747&lang=vi)
- [A patient is one day post-thoracotomy with a chest tube connected to a closed-chest draina…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372755&lang=vi)
- [A nurse is implementing an evidence-based surgical site infection (SSI) prevention bundle …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372764&lang=vi)
- [A 64-year-old patient is post-op day 6 from a small bowel resection. The nurse notes the a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372799&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617409&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._