# Một người bệnh 71 tuổi mắc đái tháo đường type 2 đã được tiêm dưới da 8 đơn vị insulin lispro cách đây 1 giờ; khay bữa trưa vẫn chưa được đụng đến. Oxycodone 5 mg đường uống đã được dùng cách đây 4 giờ để giảm đau gối. Người bệnh hiện vã mồ hôi và lú lẫn, không thể làm theo mệnh lệnh và không thể nuốt an toàn. Glucose mao mạch là 38 mg/dL (2.1 mmol/L). Nhịp tim là 112/phút, huyết áp 148/86 mm Hg, nhịp thở 18/phút, và đồng tử 4 mm, phản xạ nhanh với ánh sáng. Cử động của cả bốn chi đều như nhau. Một đường truyền khóa saline đang được đặt ở cẳng tay trái. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng người bệnh có khả năng gặp phải nhất, 2 hành động điều dưỡng cần thực hiện để xử trí tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng cần theo dõi để đánh giá tiến triển của người bệnh.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một người bệnh 71 tuổi mắc đái tháo đường type 2 đã được tiêm dưới da 8 đơn vị insulin lispro cách đây 1 giờ; khay bữa trưa vẫn chưa được đụng đến. Oxycodone 5 mg đường uống đã được dùng cách đây 4 giờ để giảm đau gối. Người bệnh hiện vã mồ hôi và lú lẫn, không thể làm theo mệnh lệnh và không thể nuốt an toàn. Glucose mao mạch là 38 mg/dL (2.1 mmol/L). Nhịp tim là 112/phút, huyết áp 148/86 mm Hg, nhịp thở 18/phút, và đồng tử 4 mm, phản xạ nhanh với ánh sáng. Cử động của cả bốn chi đều như nhau. Một đường truyền khóa saline đang được đặt ở cẳng tay trái. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng người bệnh có khả năng gặp phải nhất, 2 hành động điều dưỡng cần thực hiện để xử trí tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng cần theo dõi để đánh giá tiến triển của người bệnh.

Condition

Select 1
An thần do opioid
Đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp
Tình trạng tăng đường huyết tăng áp lực thẩm thấu
Hạ đường huyết nặng

Actions to take

Select 2
Cho uống 120 mL nước cam
Dùng dextrose 50% theo y lệnh bằng tiêm tĩnh mạch nhanh
Kích hoạt báo động đột quỵ để chụp CT khẩn cấp
Cho người bệnh nằm nghiêng với dụng cụ hút sẵn sàng
Dùng naloxone 0.4 mg IV theo y lệnh

Parameters to monitor

Select 2
Glucose máu mao mạch
Áp lực thẩm thấu huyết thanh
Điểm Thang điểm Đột quỵ NIH
Mức độ ý thức
Thang điểm an thần opioid Pasero

## Giải thích

Glucose 38 mg/dL sau khi dùng insulin tác dụng nhanh mà không ăn, kèm các dấu hiệu adrenergic và lú lẫn, là hạ đường huyết nặng. Vì người bệnh không thể nuốt, glucose được tiêm tĩnh mạch nhanh qua đường truyền khóa saline hiện có, và người bệnh được đặt nằm nghiêng để bảo vệ đường thở. Glucose và mức độ ý thức cho thấy đáp ứng. Nhịp thở và đồng tử bình thường không ủng hộ tình trạng an thần do opioid, và cử động chi đều nhau kèm glucose thấp không ủng hộ đột quỵ.

## Giải thích chuyên sâu

Đáp án nhanh
Hạ đường huyết nặng; dùng dextrose 50% theo y lệnh bằng tiêm tĩnh mạch nhanh, cho người bệnh nằm nghiêng với dụng cụ hút sẵn sàng, và theo dõi glucose mao mạch cùng mức độ ý thức.

Vì sao đáp án này đúng
Insulin tác dụng nhanh đạt đỉnh khoảng 1 giờ sau tiêm, và người bệnh chưa ăn. Vã mồ hôi và nhịp tim nhanh là các dấu hiệu cảnh báo adrenergic, còn lú lẫn phản ánh tình trạng thiếu glucose não. Người bệnh không thể nuốt cần một đường dùng không qua đường tiêu hóa; đường truyền tĩnh mạch đã có sẵn nên dextrose đường tĩnh mạch tác dụng nhanh nhất. Cho đến khi trạng thái tinh thần hồi phục, tư thế nằm nghiêng kèm dụng cụ hút giúp giảm nguy cơ hít sặc.

Ví dụ so sánh hoặc hình ảnh dễ nhớ
Hãy hình dung một động cơ ô tô cạn nhiên liệu: đèn báo trên bảng điều khiển nhấp nháy (vã mồ hôi, tim đập nhanh), rồi động cơ chết máy (lú lẫn). Bạn đổ nhiên liệu trực tiếp vào bình (đường tĩnh mạch), không đưa vào miệng của người không thể nuốt.

Mẹo ghi nhớ
Không thể nuốt = không dùng đường uống; đường huyết thấp + có đường truyền tĩnh mạch = dextrose vào tĩnh mạch.

Quy tắc ra quyết định NCLEX
Chọn đường dùng glucose phù hợp với độ an toàn khi nuốt, và kiểm tra glucose ở bất kỳ người bệnh nào xuất hiện lú lẫn mới trước khi điều trị một tình trạng giả mạo.

Vì sao các lựa chọn khác sai
Nước cam áp dụng theo quy tắc 15-15 cho người bệnh tỉnh táo, nhưng nguy cơ hít sặc khiến lựa chọn này không an toàn trong trường hợp này. An thần do opioid gây nhịp thở chậm và đồng tử co nhỏ, những dấu hiệu này không có, vì vậy naloxone và thang điểm an thần không phù hợp. Hạ đường huyết là một tình trạng giả đột quỵ kinh điển; với glucose 38 mg/dL và cử động chi đều nhau, kích hoạt báo động đột quỵ và chấm điểm Thang điểm Đột quỵ NIH là quá sớm. Tình trạng tăng đường huyết tăng áp lực thẩm thấu cần có tăng đường huyết rõ rệt, vì vậy áp lực thẩm thấu huyết thanh không liên quan.

Tài liệu tham khảo
1MedlinePlus: HypoglycemiaHạ đường huyết nặng kèm lú lẫn hoặc không thể nuốt cần được điều trị bằng phương pháp khác ngoài thức ăn hoặc đồ uống.
2StatPearls — HypoglycemiaNgười bệnh bất tỉnh hoặc lú lẫn do hạ đường huyết được dùng dextrose đường tĩnh mạch hoặc glucagon thay vì glucose đường uống.

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Một giờ sau khi dùng insulin lispro trong khi khay bữa trưa chưa được đụng đến, người bệnh vã mồ hôi, lú lẫn, không thể nuốt và có glucose 38 mg/dL; nhịp thở, đồng tử và sức cơ chi đều bình thường.

## Khái niệm chính

- **Neuroglycopenia** — Rối loạn chức năng não do glucose thấp, gây lú lẫn, thay đổi hành vi, co giật hoặc hôn mê.
- **Insulin lispro** — Insulin tác dụng nhanh khởi phát trong khoảng 15 phút và đạt tác dụng đỉnh gần 1 giờ.
- **Stroke mimic** — Một tình trạng, như hạ đường huyết, tạo ra các dấu hiệu thần kinh khu trú hoặc toàn thể giống đột quỵ.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 68-year-old client is admitted to the emergency department with suspected sepsis from a …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363987&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client in the emergency department who is suspected to have…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363993&lang=vi)
- [A nurse is teaching a 72-year-old client with chronic heart failure (reduced ejection frac…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366202&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client admitted with diabetic ketoacidosis. Laboratory resu…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617408&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._