# Một bệnh nhân 58 tuổi đang ở ngày hậu phẫu thứ 4 sau phẫu thuật thay khớp háng có kế hoạch. Từ sáng nay, bệnh nhân trở nên mất định hướng, kéo giật các đường truyền và báo cáo thấy côn trùng bò trên tường. Nhiệt độ là 38.6 C, nhịp tim 132/min, HA 168/96 mm Hg, nhịp thở 24/min, và bệnh nhân vã mồ hôi nhiều kèm run tay biên độ lớn. Vết mổ sạch và khô, phổi trong, và xét nghiệm nước tiểu âm tính. Vận nhãn đầy đủ, không có rung giật nhãn cầu. Bệnh nhân đã ngủ 6 đến 7 giờ mỗi đêm cho đến đêm qua. Việc sử dụng opioid chỉ giới hạn ở liều uống để giảm đau vết mổ. Gia đình cho biết bệnh nhân sử dụng rượu bia nhiều hằng ngày; lần uống rượu cuối cùng là trước khi nhập viện. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số mà điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Chemical/Substance Use Disorder  
> category: PSI

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 58 tuổi đang ở ngày hậu phẫu thứ 4 sau phẫu thuật thay khớp háng có kế hoạch. Từ sáng nay, bệnh nhân trở nên mất định hướng, kéo giật các đường truyền và báo cáo thấy côn trùng bò trên tường. Nhiệt độ là 38.6 C, nhịp tim 132/min, HA 168/96 mm Hg, nhịp thở 24/min, và bệnh nhân vã mồ hôi nhiều kèm run tay biên độ lớn. Vết mổ sạch và khô, phổi trong, và xét nghiệm nước tiểu âm tính. Vận nhãn đầy đủ, không có rung giật nhãn cầu. Bệnh nhân đã ngủ 6 đến 7 giờ mỗi đêm cho đến đêm qua. Việc sử dụng opioid chỉ giới hạn ở liều uống để giảm đau vết mổ. Gia đình cho biết bệnh nhân sử dụng rượu bia nhiều hằng ngày; lần uống rượu cuối cùng là trước khi nhập viện. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số mà điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Sảng sau phẫu thuật do thiếu ngủ
Sảng liên quan đến nhiễm khuẩn huyết
Bệnh não Wernicke
Sảng do cai rượu

Actions to take

Select 2
Dùng benzodiazepin đường tĩnh mạch theo phác đồ cai rượu
Bắt đầu dùng kháng sinh đường tĩnh mạch phổ rộng theo kinh nghiệm
Dùng thiamin đường tĩnh mạch liều cao theo chỉ định
Dùng haloperidol như tác nhân duy nhất cho tình trạng kích động
Áp dụng cố định bốn điểm để bảo vệ các đường truyền

Parameters to monitor

Select 2
Kết quả cấy máu sau 48 giờ
Vận động mắt và dáng đi
Nhịp tim và huyết áp
Số giờ ngủ ban đêm
Thang điểm an thần-kích động RASS

## Giải thích

Mất định hướng cấp tính và ảo giác thị giác kèm sốt, nhịp tim nhanh, tăng huyết áp, run và vã mồ hôi khoảng 4 ngày sau lần uống rượu cuối cùng, không tìm thấy nguồn nhiễm trùng, cho thấy mê sảng do cai rượu. Điều dưỡng dùng benzodiazepine IV theo phác đồ cai rượu nặng và thiamine IV liều cao theo chỉ định. Nhịp tim cùng với BP và thang điểm an thần-kích động do người quan sát đánh giá cho thấy đáp ứng vì thân chủ mê sảng không thể tự báo cáo một cách đáng tin cậy.

## Giải thích chuyên sâu

Trả lời nhanh
Tình trạng: mê sảng do cai rượu. Hành động: dùng benzodiazepine IV theo phác đồ cai rượu và dùng thiamine IV liều cao theo y lệnh. Theo dõi: nhịp tim và huyết áp, cùng điểm an thần-kích động RASS.

Vì sao điều này đúng
Mê sảng do cai rượu thường khởi phát 48 đến 96 giờ sau lần uống rượu cuối cùng và kết hợp trạng thái lú lẫn dao động, thường kèm ảo giác thị giác, với tình trạng tăng hoạt tự chủ (sốt, nhịp tim nhanh, tăng huyết áp, đổ mồ hôi, run). Đây là một cấp cứu nội khoa; benzodiazepine điều trị sự thiếu hụt GABA nền tảng. Uống nhiều rượu hằng ngày làm cạn kiệt thiamine, vì vậy thiamine IV được dùng để phòng ngừa bệnh não Wernicke mà không làm chậm trễ bất kỳ lượng glucose nào người bệnh cần. Các dấu hiệu tự chủ và một thang đo do người quan sát đánh giá như RASS hướng dẫn điều chỉnh liều.

Phép ví von hoặc hình ảnh tinh thần dễ hiểu
Rượu đã giữ phanh trong nhiều năm; đột ngột bỏ nó đi thì động cơ tăng tốc (nhịp tim, huyết áp, sốt, ảo giác). Benzodiazepine đặt chân trở lại phanh trong khi hệ thống tự hiệu chỉnh.

Mẹo ghi nhớ
Ngày 2 đến 4 không uống rượu + dấu hiệu sinh tồn tăng vọt + thấy bọ = dùng benzo ngay, thêm thiamine.

Quy tắc ra quyết định NCLEX
Trong cai rượu nặng, điều trị bằng thuốc theo chỉ định của phác đồ thay vì các thuốc chỉ điều trị triệu chứng, và sử dụng các chỉ số khách quan khi người bệnh không thể tự báo cáo đáng tin cậy.

Vì sao các lựa chọn khác sai
Mê sảng do thiếu ngủ sau phẫu thuật có chung biểu hiện lú lẫn nhưng không có sốt, HA 168/96, run và vã mồ hôi, đồng thời người bệnh ngủ bình thường cho đến đêm qua, nên theo dõi số giờ ngủ không giải quyết được nguyên nhân chính. Mê sảng liên quan đến nhiễm khuẩn huyết có vẻ hợp lý vì sốt và nhịp tim nhanh, nhưng vết mổ sạch, phổi trong và xét nghiệm nước tiểu âm tính, nên dùng kháng sinh kinh nghiệm và chờ kết quả cấy máu là theo đuổi sai nguyên nhân. Bệnh não Wernicke có chung tiền sử uống rượu và lú lẫn nhưng không có liệt vận nhãn và cơn bão tự chủ; vận nhãn và dáng đi thuộc về chẩn đoán phân biệt đó. Chỉ dùng haloperidol không điều trị cai rượu và có thể làm giảm ngưỡng co giật. Cố định là biện pháp cuối cùng sau các biện pháp ít hạn chế hơn và làm tăng nguy cơ kích động cũng như chấn thương.

Tài liệu tham khảo
1ASAM — Hướng dẫn thực hành lâm sàng về quản lý cai rượuBenzodiazepine là điều trị hàng đầu, thiamine cho người bệnh cai rượu và các thang đo khách quan cho người bệnh mê sảng

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Ngày hậu phẫu thứ 4: sảng cấp tính với ảo giác thị giác và tăng hoạt động tự chủ sau khi ngừng uống rượu lượng lớn đột ngột.

## Khái niệm chính

- **Alcohol withdrawal delirium** — Hội chứng cai nghiện nặng kèm rối loạn sự chú ý và ý thức cộng với tăng hoạt tự chủ, thường xảy ra 48 đến 96 giờ sau lần uống rượu cuối cùng.
- **RASS** — Thang đo kích động - an thần Richmond, điểm đánh giá bởi người quan sát từ hung hăng (+4) đến không thể đánh thức (-5).
- **Thiamine** — Vitamin B1; được dùng để phòng ngừa hoặc điều trị bệnh não Wernicke ở bệnh nhân sử dụng rượu lượng lớn.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Stage 2 — Analyze cues. Complete the statements about timing, assessment-tool selection, a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372478&lang=vi)
- [Stage 4 — Generate solutions. Alcohol withdrawal delirium is the leading diagnosis, and po…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372480&lang=vi)
- [Stage 5 — Take action. The response team arrives as the disoriented client starts climbing…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372481&lang=vi)
- [Stage 6 — Evaluate outcomes. Review the 12-hour trend after monitored, protocol-guided tre…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372482&lang=vi)
- [A client with alcohol use disorder says, ‘I want help, but I am not ready to promise lifel…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=395594&lang=vi)
- [A client with alcohol use disorder says, ‘I want help, but I am not ready to promise lifel…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=568934&lang=vi)
- [A client is on postoperative day 3 after internal fixation of a hip fracture. The admissio…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617267&lang=vi)
- [Stage 1 — Recognize cues. The nurse assesses a client on the orthopedic unit during the ev…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617308&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617401&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._

