# Giai đoạn 3 — Ưu tiên các giả thuyết. Bệnh nhân là nam 65 tuổi, ngày hậu phẫu thứ 7 sau phẫu thuật thay khớp gối toàn phần bên phải, đã ngừng enoxaparin dự phòng 2 ngày trước. Ông đột ngột đau ngực phải dữ dội, tăng khi hít vào và khó thở. Huyết áp 92/58 ở cánh tay phải và 94/60 ở cánh tay trái, nhịp tim 124, nhịp thở 28, SpO2 88% khi thở khí phòng, nhiệt độ 36.7°C (98.1°F), không sốt hay ho gần đây. Ông vã mồ hôi và lo lắng, bắp chân phải đau dọc theo tĩnh mạch sâu. Điện tâm đồ 12 chuyển đạo cho thấy nhịp nhanh xoang không có ST chênh lên hay chênh xuống, âm phổi trong hai bên. Kết quả xét nghiệm và hình ảnh đang chờ. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân có khả năng gặp nhất, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử trí tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Giai đoạn 3 — Ưu tiên các giả thuyết. Bệnh nhân là nam 65 tuổi, ngày hậu phẫu thứ 7 sau phẫu thuật thay khớp gối toàn phần bên phải, đã ngừng enoxaparin dự phòng 2 ngày trước. Ông đột ngột đau ngực phải dữ dội, tăng khi hít vào và khó thở. Huyết áp 92/58 ở cánh tay phải và 94/60 ở cánh tay trái, nhịp tim 124, nhịp thở 28, SpO2 88% khi thở khí phòng, nhiệt độ 36.7°C (98.1°F), không sốt hay ho gần đây. Ông vã mồ hôi và lo lắng, bắp chân phải đau dọc theo tĩnh mạch sâu. Điện tâm đồ 12 chuyển đạo cho thấy nhịp nhanh xoang không có ST chênh lên hay chênh xuống, âm phổi trong hai bên. Kết quả xét nghiệm và hình ảnh đang chờ. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân có khả năng gặp nhất, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử trí tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Hội chứng vành cấp
Bóc tách động mạch chủ
Viêm phổi sau phẫu thuật
Thuyên tắc phổi cấp

Actions to take

Select 2
Cho nitroglycerin ngậm dưới lưỡi theo chỉ định
Tiếp tục thở oxy với theo dõi tim phổi liên tục
Lấy hai bộ cấy máu và bắt đầu kháng sinh theo chỉ định
Báo cho bác sĩ và chuẩn bị chụp CT động mạch phổi
Tiếp tục liều enoxaparin dự phòng ngay bây giờ

Parameters to monitor

Select 2
Độ bão hòa oxy
Huyết áp hai cánh tay
Huyết áp và nhịp tim
Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu
Đoạn ST trên điện tâm đồ liên tục

## Giải thích

Phẫu thuật khớp gối gần đây với dự phòng bị gián đoạn, đau bắp chân dọc tĩnh mạch sâu, và đau kiểu màng phổi đột ngột kèm giảm oxy máu và nhịp nhanh khiến thuyên tắc phổi cấp là giả thuyết hàng đầu. Điều dưỡng tiếp tục thở oxy với theo dõi liên tục và báo cáo để chụp CT động mạch phổi. Độ bão hòa oxy và huyết áp cùng nhịp tim cho thấy trao đổi khí và gắng sức thất phải đang cải thiện hay xấu đi.

## Giải thích chuyên sâu

Đáp án nhanh
Thuyên tắc phổi cấp. Tiếp tục thở oxy với theo dõi tim phổi liên tục; báo cho bác sĩ và chuẩn bị chụp CT động mạch phổi. Theo dõi độ bão hòa oxy, và huyết áp cùng nhịp tim.

Vì sao đáp án này đúng
Phẫu thuật chỉnh hình lớn cộng với ngừng dự phòng tạo nguy cơ VTE cao, và đau bắp chân dọc tĩnh mạch sâu gợi ý nguồn gốc. Đau kiểu màng phổi đột ngột, giảm oxy máu với phổi trong, nhịp nhanh, và huyết áp giới hạn thấp phù hợp với cục máu đông chặn dòng máu phổi. Điện tâm đồ không có thay đổi ST, huyết áp hai tay bằng nhau, và không sốt, không ho làm giảm nghi ngờ các cấp cứu cạnh tranh chính.

Phép loại suy dễ hiểu hoặc hình ảnh tưởng tượng
Cục máu đông từ chân di chuyển như cái nút chai vào đường ống của phổi. Không khí vẫn ra vào (âm phổi trong), nhưng máu không đến được không khí, nên oxy giảm và tim đập nhanh để đẩy qua nút chai.

Mẹo ghi nhớ
"Khớp chân mới + ngừng thuốc loãng máu + khó thở kiểu màng phổi đột ngột + phổi trong = nghĩ đến PE."

Quy tắc quyết định NCLEX
Khi bệnh nhân hậu phẫu nguy cơ cao bị giảm oxy máu đột ngột với phổi trong, hỗ trợ oxy, báo cáo để chụp hình ảnh xác định, và theo dõi xu hướng oxy và huyết động trong khi chuẩn bị điều trị.

Vì sao các lựa chọn khác sai
ACS hấp dẫn với đau ngực và vã mồ hôi, nhưng điện tâm đồ không có thay đổi ST và đau kiểu màng phổi, và nitroglycerin có thể làm huyết áp giới hạn thấp xấu hơn; theo dõi ST liên tục theo dõi thiếu máu cục bộ, không phải PE. Bóc tách động mạch chủ bị loại trừ vì huyết áp hai tay bằng nhau, nên huyết áp hai bên không theo dõi vấn đề này. Viêm phổi sẽ có sốt, ho, hoặc ran khu trú, nên cấy và số lượng bạch cầu không phải ưu tiên. Liều enoxaparin dự phòng không phải điều trị cho PE nghi ngờ; chống đông điều trị được kê sau khi đánh giá và xem xét nguy cơ chảy máu.

Tài liệu tham khảo
1Pulmonary Embolism (StatPearls, NCBI Bookshelf)Đau ngực kiểu màng phổi đột ngột, khó thở, nhịp nhanh, và giảm oxy máu sau phẫu thuật gợi ý PE; oxy, hỗ trợ huyết động, hình ảnh, và chống đông
2NHLBI — Venous ThromboembolismPhẫu thuật gần đây và bất động làm tăng nguy cơ VTE; dấu hiệu DVT ở chân có thể báo trước PE

## Tình huống lâm sàng

Cập nhật ca bệnh
Điện tâm đồ tại giường và huyết áp hai tay đã hoàn thành; kết quả xét nghiệm và hình ảnh đang chờ.

## Khái niệm chính

- **Pleuritic chest pain** — Đau ngực dữ dội tăng khi thở, điển hình của kích thích màng phổi do PE hoặc viêm màng phổi.
- **CT pulmonary angiography** — CT có cản quang cho thấy cục máu đông trong động mạch phổi; xét nghiệm chính để xác nhận PE.
- **VTE prophylaxis** — Thuốc chống đông liều thấp hoặc biện pháp cơ học dùng sau phẫu thuật để ngăn ngừa cục máu đông, không phải để điều trị.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 68-year-old client is admitted to the emergency department with suspected sepsis from a …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363987&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client in the emergency department who is suspected to have…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363993&lang=vi)
- [A nurse is teaching a 72-year-old client with chronic heart failure (reduced ejection frac…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366202&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client admitted with diabetic ketoacidosis. Laboratory resu…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617385&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._