# Bối cảnh lâm sàng: Hai giờ sau sinh qua ngã âm đạo, bệnh nhân làm ướt đẫm một miếng đệm tầng sinh môn trong 12 phút với tình trạng chảy máu đỏ tươi liên tục. Tử cung mềm và nằm trên rốn. HA 84/50 mm Hg và nhịp tim 126 lần/phút; da nhợt nhạt và lạnh, bệnh nhân cho biết bị chóng mặt. Bệnh nhân từng có huyết áp trong khoảng nặng hơn trong lúc chuyển dạ và có bệnh hen suyễn đang hoạt động cần dùng albuterol cấp cứu trong tuần này. Nhau thai được ghi nhận nguyên vẹn, bàng quang không giãn, và không thấy sưng tầng sinh môn. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions  
> category: PPT

## Câu hỏi

Bối cảnh lâm sàng: Hai giờ sau sinh qua ngã âm đạo, bệnh nhân làm ướt đẫm một miếng đệm tầng sinh môn trong 12 phút với tình trạng chảy máu đỏ tươi liên tục. Tử cung mềm và nằm trên rốn. HA 84/50 mm Hg và nhịp tim 126 lần/phút; da nhợt nhạt và lạnh, bệnh nhân cho biết bị chóng mặt. Bệnh nhân từng có huyết áp trong khoảng nặng hơn trong lúc chuyển dạ và có bệnh hen suyễn đang hoạt động cần dùng albuterol cấp cứu trong tuần này. Nhau thai được ghi nhận nguyên vẹn, bàng quang không giãn, và không thấy sưng tầng sinh môn.

Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng mà bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Xuất huyết do rách đường sinh dục
Xuất huyết do mô nhau thai lưu lại
Xuất huyết do đờ tử cung
Tử cung bị đẩy lên do bàng quang đầy

Actions to take

Select 2
Cho methylergonovine 0.2 mg IM theo chỉ định
Massage chắc đáy tử cung
Cho carboprost 250 mcg IM theo chỉ định
Đặt ống thông thẳng để làm rỗng bàng quang
Tăng tốc độ truyền oxytocin theo chỉ định

Parameters to monitor

Select 2
Trương lực đáy tử cung
Lưu lượng thở đỉnh
Phản xạ gân sâu
Lượng máu mất định lượng
Kích thước tụ máu tầng sinh môn

## Giải thích

Tử cung mềm kèm chảy máu đỏ tươi dữ dội, nhau thai nguyên vẹn và bàng quang rỗng chỉ ra nguyên nhân gây xuất huyết này là đờ tử cung. Massage đáy tử cung và truyền oxytocin theo chỉ định là các biện pháp an toàn tuyến đầu; methylergonovine chống chỉ định do huyết áp trong khoảng nặng và carboprost do hen suyễn đang hoạt động. Trương lực đáy tử cung và lượng máu mất định lượng cho thấy tử cung có co bóp hay không và tình trạng chảy máu có giảm đi hay không.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Xuất huyết do đờ tử cung. Massage đáy tử cung và tăng tốc độ truyền oxytocin theo chỉ định. Theo dõi trương lực đáy tử cung và lượng máu mất định lượng.

Tại sao đáp án này đúng
Đờ tử cung gây ra phần lớn các trường hợp xuất huyết sau sinh: cơ tử cung bị nhẽo không thể chèn ép các mạch máu tại bám nhau, do đó chảy máu dữ dội và tử cung cảm thấy mềm và cao. Nhau thai nguyên vẹn được ghi nhận, bàng quang rỗng, và không sưng tầng sinh môn loại trừ các nguyên nhân phổ biến khác. Oxytocin là thuốc co tử cung tuyến đầu và an toàn với tăng huyết áp và hen suyễn, trong khi methylergonovine có thể gây cơn tăng huyết áp và carboprost có thể gây co thắt phế quản.

Liên tưởng hoặc hình dung dễ hiểu
Tử cung sau sinh giống như một mạng lưới các sợi cơ bọc quanh các mạch máu hở. Khi mạng lưới siết chặt, các mạch máu bị ép đóng; khi mạng lưới lỏng lẻo, chúng trào máu. Massage và oxytocin làm siết chặt mạng lưới đó.

Mẹo ghi nhớ
"Mềm = massage + oxytocin." Methergine bỏ qua HA cao; Hemabate bỏ qua hen suyễn.

Quy tắc quyết định NCLEX
Đối với chảy máu sau sinh, tìm nguyên nhân theo 4 T (trương lực, tổn thương, mô, thrombin), điều trị trương lực trước khi tử cung mềm, và kiểm tra chống chỉ định của từng thuốc co tử cung với bệnh nhân trước khi dùng.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Một vết rách chảy máu khi tử cung chắc, và mô nhau lưu lại đòi hỏi nhau thai không hoàn chỉnh; ở đây tử cung mềm và nhau thai nguyên vẹn, do đó kiểm tra tụ máu không theo dõi được vấn đề. Bàng quang đầy có thể đẩy tử cung lên, nhưng bàng quang này không giãn, do đó đặt ống thông sẽ không điều trị được nguyên nhân. Methylergonovine và carboprost là các thuốc co tử cung tuyến hai thực sự, khiến chúng hấp dẫn, nhưng huyết áp trong khoảng nặng và hen suyễn đang hoạt động chống chỉ định chúng; lưu lượng đỉnh chỉ quan trọng nếu carboprost đã được dùng. Phản xạ gân sâu theo dõi liệu pháp magnesium đối với tiền sản giật, không phải xuất huyết.

References
1ACOG Practice Bulletin No. 183: Postpartum HemorrhageĐờ tử cung là nguyên nhân phổ biến nhất; thuốc co tử cung tuyến đầu là oxytocin; methylergonovine chống chỉ định trong tăng huyết áp và carboprost trong hen suyễn
2CMQCC: OB Hemorrhage ToolkitPhản ứng xuất huyết theo từng giai đoạn với massage đáy tử cung, làm rỗng bàng quang, thuốc co tử cung, và đo lượng máu mất định lượng
3WHO recommendation on tranexamic acid for the treatment of postpartum haemorrhageKhuyến cáo dùng tranexamic acid sớm trong vòng 3 giờ sau sinh ngoài việc chăm sóc tiêu chuẩn đối với xuất huyết sau sinh

## Tình huống lâm sàng

Cập nhật bệnh cảnh
Xuất huyết sau sinh do đờ tử cung kèm giảm thể tích tuần hoàn ở bệnh nhân có hen suyễn đang hoạt động và huyết áp trong khoảng nặng khi chuyển dạ.

## Khái niệm chính

- **Uterine atony** — Tình trạng tử cung không co bóp sau sinh, là nguyên nhân phổ biến nhất của xuất huyết sau sinh.
- **Quantitative blood loss (QBL)** — Lượng máu mất được đo bằng thiết bị thu hoạch có vạch chia và cân miếng đệm thay vì ước lượng bằng mắt.
- **Uterotonic contraindication** — Tình trạng làm cho một thuốc co tử cung cụ thể không an toàn, chẳng hạn như tăng huyết áp đối với methylergonovine hoặc hen suyễn đối với carboprost.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi)
- [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi)
- [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi)
- [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi)
- [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi)
- [A nurse is monitoring a client receiving a continuous IV heparin infusion for pulmonary em…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi)
- [A nurse is preparing to initiate a weight-based continuous IV unfractionated heparin infus…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi)
- [A nurse is providing discharge teaching to a 65-year-old client newly prescribed warfarin …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364872&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617382&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._