# Bối cảnh lâm sàng: Một bệnh nhân 70 tuổi mắc COPD đang dùng theophylline giải phóng kéo dài. Bệnh nhân đã bỏ hút thuốc 6 ngày trước và bắt đầu dùng ciprofloxacin 3 ngày trước để điều trị viêm phế quản. Hôm nay bệnh nhân nôn nhiều lần, run toàn thân, và mới xuất hiện kích động và lú lẫn. Nhịp tim 132/phút và không đều, HA 138/84 mm Hg, RR 22/phút, nhiệt độ 37.2°C (99°F), và SpO2 93% khi thở không khí trong phòng. Việc dùng albuterol không thay đổi, khoảng hai lần/ngày, và không có tiền sử bệnh tuyến giáp. Kali là 2.9 mEq/L và nồng độ theophylline trong huyết thanh là 31 mcg/mL. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử lý tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions  
> category: PPT

## Câu hỏi

Bối cảnh lâm sàng: Một bệnh nhân 70 tuổi mắc COPD đang dùng theophylline giải phóng kéo dài. Bệnh nhân đã bỏ hút thuốc 6 ngày trước và bắt đầu dùng ciprofloxacin 3 ngày trước để điều trị viêm phế quản. Hôm nay bệnh nhân nôn nhiều lần, run toàn thân, và mới xuất hiện kích động và lú lẫn. Nhịp tim 132/phút và không đều, HA 138/84 mm Hg, RR 22/phút, nhiệt độ 37.2°C (99°F), và SpO2 93% khi thở không khí trong phòng. Việc dùng albuterol không thay đổi, khoảng hai lần/ngày, và không có tiền sử bệnh tuyến giáp. Kali là 2.9 mEq/L và nồng độ theophylline trong huyết thanh là 31 mcg/mL.

Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để xử lý tình trạng đó, và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Cơn bão tuyến giáp
Ngộ độc theophylline
Tác dụng beta2-agonist quá mức do albuterol
Hội chứng cai nicotine

Actions to take

Select 2
Dùng propranolol IV theo đơn để làm chậm nhịp tim
Ngưng theophylline và thông báo ngay cho nhà cung cấp dịch vụ y tế
Dán miếng nicotine để giảm kích động do hội chứng cai
Ngưng ciprofloxacin nhưng vẫn cho liều theophylline theo lịch đúng giờ
Bắt đầu theo dõi tim liên tục với các biện pháp phòng ngừa co giật

Parameters to monitor

Select 2
Nồng độ thyroxine tự do (T4) và TSH
Lưu lượng đỉnh khi thở ra
Nồng độ theophylline trong huyết thanh
Nhiệt độ miệng
Nhịp tim trên telemetry

## Giải thích

Nồng độ 31 mcg/mL kèm nôn, run, kích động, nhịp nhanh không đều và hạ kali máu sau hai thay đổi làm giảm độ thanh thải cho thấy ngộ độc theophylline. Điều dưỡng nên ngưng theophylline, thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ y tế, và đặt bệnh nhân theo dõi tim liên tục với các biện pháp phòng ngừa co giật. Nồng độ theophylline trong huyết thanh và nhịp tim cho biết tình trạng ngộ độc và biến chứng nguy hiểm nhất của nó đang cải thiện hay trầm trọng hơn.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Ngộ độc theophylline. Ngưng theophylline và thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ y tế; bắt đầu theo dõi tim liên tục với các biện pháp phòng ngừa co giật. Theo dõi nồng độ theophylline trong huyết thanh và nhịp tim.

Tại sao đây là đáp án đúng
Hút thuốc gây cảm ứng CYP1A2, do đó việc bỏ hút thuốc làm giảm độ thanh thải theophylline, và ciprofloxacin ức chế cùng một enzyme. Cả hai thay đổi đều đẩy nồng độ lên 31 mcg/mL, vượt xa mục tiêu thông thường. Nôn, run, kích động, hạ kali máu và nhịp nhanh không đều là các tác dụng độc tính điển hình, trong khi co giật và loạn nhịp thất là các biến chứng gây tử vong. Nồng độ thuốc cho biết mức độ phơi nhiễm có đang giảm hay không, và nhịp tim cho biết tim có còn bị đe dọa hay không.

Hình ảnh so sánh dễ hiểu
Hãy tưởng tượng một bồn tắm với vòi nước không đổi nhưng hai ống thoát nước đột nhiên bị tắc một nửa (không còn khói thuốc, cộng với ciprofloxacin). Mực nước dâng lên mặc dù không ai mở to vòi nước.

Mẹo ghi nhớ
"Bỏ thuốc + cipro = theophylline tăng cao." Theophylline độc tính tấn công dạ dày-ruột, tim và não.

Nguyên tắc quyết định NCLEX
Khi nồng độ thuốc có chỉ số điều trị hẹp ở mức cao và bệnh nhân có triệu chứng, hãy ngưng thuốc và bảo vệ chống lại các biến chứng gây tử vong của nó trước; sau đó theo dõi xu hướng nồng độ thuốc và cơ quan bị đe dọa nhiều nhất.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Cơn bão tuyến giáp có chung nhịp nhanh, run, kích động và nôn, nhưng nhiệt độ bình thường, không có tiền sử tuyến giáp và nồng độ thuốc độc tính đo được chỉ ra nguyên nhân khác, do đó propranolol và nồng độ T4 tự do theo dõi sai vấn đề (và một thuốc chẹn beta không chọn lọc có rủi ro ở bệnh nhân COPD). Dùng albuterol quá liều gây run, nhịp nhanh và hạ kali máu, nhưng việc sử dụng không thay đổi, do đó lưu lượng đỉnh không đo lường được vấn đề này. Hội chứng cai nicotine chỉ giải thích sự kích động, không giải thích nôn, hạ kali máu hoặc loạn nhịp, và miếng dán nicotine không khôi phục được cảm ứng CYP1A2 đến từ khói thuốc. Ngưng ciprofloxacin là hợp lý, nhưng việc cho liều theophylline tiếp theo vẫn tiếp tục bổ sung thuốc vào một nồng độ độc tính. Nhiệt độ là một dấu hiệu không đặc hiệu không theo dõi được độ thanh thải theophylline.

Tài liệu tham khảo
1DailyMed: Theophylline extended-release prescribing informationCai thuốc lá và ciprofloxacin làm giảm độ thanh thải theophylline; ngộ độc gây nôn, nhịp nhanh loạn nhịp, hạ kali máu và co giật
2DailyMed: Ciprofloxacin prescribing informationCiprofloxacin ức chế CYP1A2 và làm tăng nồng độ theophylline, với các báo cáo về phản ứng nghiêm trọng và tử vong

## Tình huống lâm sàng

Cập nhật bệnh án
Ngộ độc theophylline nghiêm trọng sau khi cai thuốc lá và dùng ciprofloxacin làm giảm độ thanh thải thuốc, kèm loạn nhịp tim và hạ kali máu.

## Khái niệm chính

- **CYP1A2 induction** — Sự gia tăng hoạt động của một enzyme gan do khói thuốc lá, làm tăng tốc độ phân hủy theophylline; hoạt động này suy giảm trong vòng vài ngày sau khi bỏ thuốc.
- **Narrow therapeutic index** — Khoảng cách hẹp giữa nồng độ có hiệu quả điều trị và nồng độ độc tính, do đó những thay đổi nhỏ về độ thanh thải có thể gây ngộ độc.
- **Seizure precautions** — Các biện pháp an toàn như thanh vịn giường có đệm, hút đờm dãi và oxy tại giường cho bệnh nhân có nguy cơ co giật, như trong ngộ độc theophylline.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi)
- [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi)
- [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi)
- [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi)
- [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi)
- [A nurse is monitoring a client receiving a continuous IV heparin infusion for pulmonary em…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi)
- [A nurse is preparing to initiate a weight-based continuous IV unfractionated heparin infus…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi)
- [A nurse is providing discharge teaching to a 65-year-old client newly prescribed warfarin …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364872&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617380&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._