# Một bệnh nhân 64 tuổi bị ung thư vú di căn xương được nhập viện vì 3 ngày ngày càng lú lẫn, buồn nôn, khát nước, đi tiểu thường xuyên và táo bón. Bệnh nhân chỉ định hướng được người, cử động các chi đều nhau và không có sự bất đối xứng trên mặt. Niêm mạc khô. Huyết áp 104/62 mm Hg, nhịp tim 108/min, nhiệt độ 36.8°C (98.2°F). Kết quả xét nghiệm: canxi toàn phần 13.8 mg/dL, albumin 2.8 g/dL (canxi hiệu chỉnh 14.8 mg/dL), natri 138 mEq/L, kali 4.1 mEq/L, phốt pho 2.6 mg/dL, axit uric 5.8 mg/dL, và creatinine 1.3 mg/dL (mức cơ sở 0.9 mg/dL). Điện tâm đồ cho thấy nhịp nhanh xoang với khoảng QT rút ngắn. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions  
> category: PPT

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 64 tuổi bị ung thư vú di căn xương được nhập viện vì 3 ngày ngày càng lú lẫn, buồn nôn, khát nước, đi tiểu thường xuyên và táo bón. Bệnh nhân chỉ định hướng được người, cử động các chi đều nhau và không có sự bất đối xứng trên mặt. Niêm mạc khô. Huyết áp 104/62 mm Hg, nhịp tim 108/min, nhiệt độ 36.8°C (98.2°F). Kết quả xét nghiệm: canxi toàn phần 13.8 mg/dL, albumin 2.8 g/dL (canxi hiệu chỉnh 14.8 mg/dL), natri 138 mEq/L, kali 4.1 mEq/L, phốt pho 2.6 mg/dL, axit uric 5.8 mg/dL, và creatinine 1.3 mg/dL (mức cơ sở 0.9 mg/dL). Điện tâm đồ cho thấy nhịp nhanh xoang với khoảng QT rút ngắn. Hoàn thành sơ đồ bằng cách chọn tình trạng bệnh nhân nhiều khả năng đang gặp phải, 2 hành động điều dưỡng nên thực hiện để giải quyết tình trạng đó và 2 thông số điều dưỡng nên theo dõi để đánh giá tiến triển của bệnh nhân.

Condition

Select 1
Tăng canxi huyết do ung thư
Hội chứng ly giải u
Hội chứng tiết hormone chống bài niệu không thích hợp
Di căn não kèm phù não

Actions to take

Select 2
Dùng furosemide IV theo chỉ định trước khi truyền bất kỳ dịch nào
Truyền bolus 0.9% natri clorid theo chỉ định
Dùng rasburicase IV theo chỉ định
Hạn chế uống và truyền IV dưới 1 L mỗi ngày
Dùng axit zoledronic IV theo chỉ định

Parameters to monitor

Select 2
Axit uric huyết thanh
Canxi huyết thanh hiệu chỉnh theo albumin
Lượng nước tiểu mỗi giờ
Natri huyết thanh
Phản ứng đồng tử và sức cơ vận động khu trú

## Giải thích

Canxi hiệu chỉnh 14.8 mg/dL kèm lú lẫn, đa niệu, mất nước và QT ngắn ở bệnh nhân di căn xương là tăng canxi huyết nặng do ung thư. Điều trị ban đầu là dịch đẳng trương để phục hồi thể tích và thải canxi, cùng với thuốc chống tái cấu trúc xương qua đường IV như axit zoledronic để kiểm soát bền vững. Canxi hiệu chỉnh và lượng nước tiểu theo giờ cho thấy đáp ứng; thuốc lợi tiểu quai không còn được dùng trước khi bù dịch.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Tăng canxi huyết do ung thư. Hành động: truyền bolus 0.9% natri clorid theo chỉ định; dùng axit zoledronic IV theo chỉ định. Theo dõi: canxi huyết thanh hiệu chỉnh theo albumin và lượng nước tiểu theo giờ.

Tại sao đáp án này đúng
Canxi phải được hiệu chỉnh theo albumin thấp: 13.8 + 0.8 x (4.0 - 2.8) = khoảng 14.8 mg/dL, một mức rất nặng. Canxi cao gây đái nhạt do thận, do đó bệnh nhân bị suy giảm thể tích, làm giảm độ thanh thải canxi của thận và làm trầm trọng thêm vòng tuần hoàn. Dịch đẳng trương cắt đứt vòng tuần hoàn này nhanh chóng, và bisphosphonate ức chế sự tái hấp thu xương bởi hủy cốt bào, mất 2 đến 4 ngày để phát huy hết tác dụng. Hướng dẫn của Hiệp hội Nội tiết khuyến cáo dùng bisphosphonate IV hoặc denosumab cho tăng canxi huyết do ung thư.

Hình ảnh so sánh dễ hiểu
Hãy tưởng tượng một bồn tắm tràn canxi: nước muối mở nút xả (thải qua thận) trong khi bisphosphonate vặn vòi nước (tái hấp thu xương). Bạn theo dõi mực nước (canxi) và lưu lượng thoát nước (lượng nước tiểu).

Mẹo ghi nhớ
Sỏi, xương, than thở, rên rỉ và QT ngắn: đổ đầy bồn trước, rồi chặn xương lại.

Quy tắc quyết định NCLEX
Khi một tình trạng khẩn cấp về điện giải do suy giảm thể tích gây ra, hãy phục hồi thể tích trước; sau đó thêm thuốc tác động vào nguồn gốc và theo dõi điện giải cùng lượng dịch thải ra.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Hội chứng ly giải u cũng xảy ra ở bệnh nhân ung thư và có thể gây lú lẫn và tổn thương thận, nhưng nó gây giảm canxi kèm tăng kali, phốt pho và axit uric; các chỉ số này ở đây bình thường, do đó rasburicase và xu hướng axit uric nhắm sai vấn đề. SIADH gây lú lẫn nhưng cần có hạ natri máu; natri là 138 mEq/L, do đó hạn chế dịch sẽ làm mất nước trầm trọng hơn và natri huyết thanh không phải là xu hướng chính. Di căn não là một cám dỗ trong ung thư di căn, nhưng khám thần kinh không có dấu hiệu khu trú và canxi giải thích các triệu chứng, do đó kiểm tra đồng tử và vận động ít đặc hiệu hơn. Furosemide trước khi bù dịch là một thực hành lỗi thời làm trầm trọng thêm giảm thể tích.

Tài liệu tham khảo
1Endocrine Society Clinical Practice Guideline: Treatment of Hypercalcemia of Malignancy in AdultsBisphosphonate IV hoặc denosumab cho tăng canxi huyết do ung thư, kèm truyền dịch IV ban đầu.

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Một bệnh nhân di căn xương bị lú lẫn, đa niệu, mất nước, táo bón, canxi hiệu chỉnh 14.8 mg/dL, khoảng QT rút ngắn và creatinine tăng từ 0.9 lên 1.3 mg/dL.

## Khái niệm chính

- **Corrected calcium** — Canxi toàn phần được hiệu chỉnh theo albumin thấp, khoảng 0.8 mg/dL được cộng thêm cho mỗi 1 g/dL albumin dưới 4.0.
- **Antiresorptive therapy** — Các thuốc như bisphosphonate hoặc denosumab làm giảm sự phân hủy xương bởi hủy cốt bào.
- **Nephrogenic diabetes insipidus** — Mất khả năng tập trung của thận, do tăng canxi huyết gây ra trong trường hợp này, dẫn đến đa niệu và mất nước.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi)
- [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi)
- [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi)
- [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi)
- [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi)
- [A nurse is monitoring a client receiving a continuous IV heparin infusion for pulmonary em…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi)
- [A nurse is preparing to initiate a weight-based continuous IV unfractionated heparin infus…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi)
- [A nurse is providing discharge teaching to a 65-year-old client newly prescribed warfarin …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364872&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617371&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._