# Một bệnh nhân 17 tuổi nặng 58 kg được đưa đến khoa cấp cứu lúc 0700. Bệnh nhân cho biết đã uống bốn mươi viên acetaminophen 500 mg vào khoảng 2100 tối hôm trước sau khi cãi nhau với bạn tình. Bệnh nhân tỉnh táo, than buồn nôn và phủ nhận uống thêm chất nào khác. Nồng độ acetaminophen huyết thanh, AST, ALT và INR đã được lấy máu lúc 0715 và đang chờ kết quả. Điều dưỡng nên dự kiến thực hiện những hành động nào? Chọn tất cả các đáp án đúng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Accident/Error/Injury Prevention  
> category: SIPC

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 17 tuổi nặng 58 kg được đưa đến khoa cấp cứu lúc 0700. Bệnh nhân cho biết đã uống bốn mươi viên acetaminophen 500 mg vào khoảng 2100 tối hôm trước sau khi cãi nhau với bạn tình. Bệnh nhân tỉnh táo, than buồn nôn và phủ nhận uống thêm chất nào khác. Nồng độ acetaminophen huyết thanh, AST, ALT và INR đã được lấy máu lúc 0715 và đang chờ kết quả. Điều dưỡng nên dự kiến thực hiện những hành động nào? Chọn tất cả các đáp án đúng.

1

Kiểm tra lại nồng độ và ALT trước khi ngừng acetylcysteine

2

Phân công một nhân viên theo dõi liên tục một kèm một

3

Sắp xếp chuyển khoa tâm thần khi kết quả ALT đầu tiên bình thường

4

Bắt đầu truyền tĩnh mạch acetylcysteine trước khi có kết quả xét nghiệm

5

Giữ acetylcysteine cho đến khi nồng độ được chấm trên biểu đồ nomogram

6

Cho uống than hoạt tính 50 g càng sớm càng tốt

## Giải thích

Lượng thuốc đã uống khoảng 345 mg/kg và xảy ra khoảng 10 giờ trước khi đến viện, vì vậy acetylcysteine được bắt đầu mà không cần chờ kết quả nồng độ, vì lợi ích bảo vệ của thuốc giảm mạnh sau 8 giờ. Quá liều có chủ ý cần được theo dõi liên tục một kèm một, và acetylcysteine chỉ được ngừng sau khi nồng độ lặp lại và ALT xác nhận an toàn. Than hoạt tính chủ yếu hữu ích trong khoảng 1 đến 2 giờ sau khi uống, và ALT đầu tiên bình thường không loại trừ tổn thương gan, vốn đạt đỉnh sau nhiều ngày.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Bắt đầu acetylcysteine ngay, duy trì theo dõi một kèm một, và kiểm tra lại nồng độ và ALT trước khi ngừng acetylcysteine (các lựa chọn 4, 2, 1).

Vì sao đáp án này đúng
Tính toán: 40 x 500 mg = 20 g, tức khoảng 345 mg/kg ở bệnh nhân 58 kg, cao hơn nhiều so với ngưỡng độc 150 mg/kg. Thời điểm là 0700 và thời gian uống thuốc là 2100, nên đã qua khoảng 10 giờ. Sau 8 giờ, acetylcysteine được bắt đầu ngay lập tức và không trì hoãn để chờ biểu đồ nomogram. Việc điều trị được tiếp tục hoặc ngừng dựa trên nồng độ acetaminophen lặp lại và ALT vào cuối đợt truyền. Việc uống thuốc xảy ra sau một cuộc cãi vã và có chủ ý, nên cần theo dõi liên tục để đảm bảo an toàn.

Phép loại suy dễ hiểu hoặc hình ảnh tưởng tượng
Acetylcysteine giống như việc đổ đầy lại miếng bọt biển bảo vệ gan (glutathione): một khi chất tràn đã ngấm trong 8 giờ, bạn đổ đầy ngay thay vì chờ đo vũng nước.

Mẹo ghi nhớ
Quá 8 giờ và liều độc: điều trị trước, đo lường sau.

Quy tắc quyết định NCLEX
Khi một thuốc giải độc nhạy cảm với thời gian mất dần lợi ích nếu trì hoãn và tiền sử đã cho thấy liều độc, hãy bắt đầu thuốc giải độc trước khi có kết quả xác nhận.

Vì sao các lựa chọn khác sai
Giữ acetylcysteine để chờ biểu đồ nomogram (lựa chọn 5) hấp dẫn vì nồng độ ở giờ thứ 4 và biểu đồ nomogram là trình tự trong sách giáo khoa, nhưng trình tự đó áp dụng khi bệnh nhân đến sớm; quá 8 giờ với tiền sử độc, chờ đợi sẽ mất khả năng bảo vệ gan. Than hoạt tính (lựa chọn 6) là bước khử độc đúng cho trường hợp mới uống, nhưng ở giờ thứ 10, lượng thuốc còn lại trong ruột rất ít và làm tăng nguy cơ hít sặc cho bệnh nhân buồn nôn. Chuyển tâm thần sau khi ALT đầu tiên bình thường (lựa chọn 3) hấp dẫn vì bệnh nhân trông ổn, nhưng transaminase tăng trong 24 đến 72 giờ, và giá trị bình thường sớm không kết thúc điều trị y khoa.

Tài liệu tham khảo
1StatPearls: Acetaminophen ToxicityNgưỡng liều độc, bắt đầu NAC không chờ đợi khi đến muộn, thời điểm dùng than hoạt tính và đỉnh men gan

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Một thiếu niên đến viện khoảng 10 giờ sau khi cố ý uống 20 g acetaminophen (khoảng 345 mg/kg); kết quả xét nghiệm ban đầu đang chờ.

## Khái niệm chính

- **Acetylcysteine (NAC)** — Thuốc giải độc cho ngộ độc acetaminophen giúp phục hồi glutathione và có tác dụng bảo vệ tốt nhất khi bắt đầu trong vòng 8 giờ.
- **Rumack-Matthew nomogram** — Biểu đồ nồng độ acetaminophen huyết thanh theo số giờ kể từ khi uống một liều cấp tính duy nhất, có giá trị từ 4 đến 24 giờ, dùng để quyết định điều trị.
- **Hepatotoxicity** — Tổn thương tế bào gan do chất chuyển hóa độc NAPQI; nồng độ men gan thường đạt đỉnh 72 đến 96 giờ sau khi uống.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A circulating nurse leads the final time-out for an operative procedure. Complete the safe…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393372&lang=vi)
- [Review the client's changing fall risk during the shift and select the prevention plan tha…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393501&lang=vi)
- [An older adult who is confused at night repeatedly tries to get out of bed without assista…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393729&lang=vi)
- [A client begins having a generalized seizure while in bed. Place the nursing actions in th…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393871&lang=vi)
- [An older adult is confused and attempts to get out of bed without help. Which intervention…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394163&lang=vi)
- [For each medication reaction, indicate whether it suggests an allergy and whether it requi…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=395666&lang=vi)
- [An older adult is hospitalized after a near fall. For each cue or intervention, select the…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=396165&lang=vi)
- [Place the nursing actions in order after finding an anticoagulated older adult on the floo…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=396383&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617270&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._