# Giai đoạn 1 — Nhận biết dấu hiệu. Điều dưỡng xem xét đánh giá lúc nhập viện. Làm nổi bật các phát hiện cần theo dõi ngay lập tức.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Mental Health Concepts  
> category: PSI

## Câu hỏi

Giai đoạn 1 — Nhận biết dấu hiệu. Điều dưỡng xem xét đánh giá lúc nhập viện. Làm nổi bật các phát hiện cần theo dõi ngay lập tức.

Một người lớn 46 tuổi mắc rối loạn lưỡng cực I dùng lithium carbonate 600 mg hai lần mỗi ngày và hydrochlorothiazide cho tăng huyết áp. Trong 3 ngày bệnh nhân bị nôn và tiêu chảy, vẫn tiếp tục dùng lithium, và dùng ibuprofen mỗi 6 giờ cho đau quặn. Một thành viên gia đình đưa bệnh nhân đến khoa cấp cứu vì lú lẫn và đi không vững. Ghi chú phòng khám tháng trước: tâm trạng ổn định, nhịp tim 72/phút và đều, run tay nhẹ trong vài năm, và thức dậy đi tiểu 2-3 lần mỗi đêm trong nhiều năm. Đánh giá hiện tại: run thô ở cả hai tay, nặng hơn khi với tới; nói lắp; đi với chân rộng và lảo đảo sang một bên; không thể nói tháng hoặc tên bệnh viện; phủ nhận ý nghĩ tự hại; phủ nhận suy nghĩ dồn dập hoặc giảm ngủ. Huyết áp 98/62 mm Hg, nhịp tim 54/phút và không đều, nhịp thở 18/phút, nhiệt độ 37.6 C (99.7 F), SpO2 98% trên khí phòng. Niêm mạc khô. Glucose mao mạch 104 mg/dL. Gia đình báo cáo lần uống rượu cuối cùng tại đám cưới 10 ngày trước. Lithium huyết thanh và bảng chuyển hóa đang chờ kết quả.

## Giải thích

Run thô mới xuất hiện (so với run nhẹ đã được ghi nhận từ lâu), dáng đi thất điều, mất định hướng, và nhịp chậm không đều (ban đầu 72 và đều) là các phát hiện thần kinh và tim mạch mới phù hợp với ngộ độc lithium và cần hành động ngay. Run nhẹ và tiểu đêm là các tác dụng mạn tính, dự kiến của lithium đã được ghi nhận tháng trước, và sốt nhẹ, glucose, tiền sử rượu, và không có hưng cảm hoặc ý nghĩ tự tử hướng ra khỏi các giải thích tương tự hơn là hướng tới nguy hiểm.

## Giải thích chuyên sâu

Câu trả lời nhanh
Chọn run thô mới, dáng đi lảo đảo chân rộng, mất định hướng, và nhịp tim 54/phút và không đều.

Tại sao điều này đúng
Bảng theo dõi cho thấy ban đầu: tháng trước bệnh nhân có run nhẹ, tiểu đêm, và nhịp tim đều 72. Run trở nên thô, thất điều tiểu não, mất định hướng mới, và nhịp chậm mới kèm không đều là những thay đổi so với ban đầu và phù hợp với ngộ độc thần kinh lithium mức độ trung bình đến nặng và tác động dẫn truyền tim ở bệnh nhân bị giảm thể tích và đang dùng thiazide và NSAID.

Phép loại suy dễ hiểu hoặc hình ảnh tinh thần
Hãy nghĩ về ghi chú ban đầu như bức ảnh tháng trước. Điều dưỡng đang tìm kiếm điều gì khác biệt trong bức ảnh hôm nay, không phải mọi thứ bất thường trong cả hai bức ảnh.

Mẹo ghi nhớ
Run nhẹ = thuốc đang hiện diện. Run thô + dáng đi lảo đảo + lú lẫn = thuốc quá cao.

Quy tắc quyết định NCLEX
Khi bệnh nhân dùng thuốc có khoảng điều trị hẹp có các phát hiện bất thường, hãy so sánh từng phát hiện với ban đầu được ghi nhận; thay đổi thần kinh hoặc nhịp tim mới được ưu tiên hơn các tác dụng phụ mạn tính dự kiến.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Run nhẹ và tiểu đêm nhiều năm rất hấp dẫn vì chúng là tác dụng phụ của lithium, nhưng chúng mạn tính và đã được ghi nhận, nên không báo hiệu ngộ độc cấp. Nhiệt độ 37.6 C phù hợp với viêm dạ dày ruột và không phải tăng thân nhiệt của hội chứng serotonin hoặc NMS. Glucose 104 mg/dL loại trừ hạ đường huyết là nguyên nhân gây lú lẫn, và sử dụng rượu 10 ngày trước quá xa để giải thích ngộ độc hoặc cai. Không có ý nghĩ tự hại và không có hưng cảm là các phát hiện an toàn tâm thần quan trọng, nhưng chúng không làm giảm mức độ khẩn cấp y khoa. SpO2 98% là yên tâm.

Tài liệu tham khảo
1StatPearls: Lithium Toxicity (NCBI Bookshelf)Dấu hiệu thần kinh (run thô, thất điều, lú lẫn) và nhịp chậm/tác động dẫn truyền trong ngộ độc lithium; mất nước, thiazide, và NSAID làm tăng nồng độ lithium
2DailyMed: Lithium carbonate prescribing informationCảnh báo nhãn về dấu hiệu ngộ độc và thuốc tương tác (lợi tiểu, NSAID) và giảm natri/dịch

## Tình huống lâm sàng

Cập nhật ca bệnh
Một bệnh nhân đang dùng lithium duy trì, thiazide, và ibuprofen thường xuyên đến sau 3 ngày nôn và tiêu chảy với lú lẫn mới và thay đổi dáng đi.

## Khái niệm chính

- **Lithium neurotoxicity** — Ngộ độc hệ thần kinh trung ương do thừa lithium gây run thô, thất điều, nói khó, và lú lẫn và có thể tiến triển thành co giật.
- **Cerebellar ataxia** — Mất phối hợp vận động gây dáng đi chân rộng, lảo đảo và là dấu hiệu kinh điển của ngộ độc lithium tăng.
- **Baseline comparison** — Đánh giá một phát hiện so với tình trạng trước đó được ghi nhận của bệnh nhân để tách các tác dụng mạn tính dự kiến khỏi các thay đổi mới.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client hospitalized for depression says, "My family would be better off without me." Whi…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393687&lang=vi)
- [A client with schizophrenia says, "The voices are telling me to do something bad." Which r…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394025&lang=vi)
- [A client arrives with bruises at different stages of healing. The partner answers all ques…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394098&lang=vi)
- [A client with anorexia nervosa is admitted with dizziness, heart rate 44/min, and potassiu…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394175&lang=vi)
- [A hospitalized client with major depression says, "Everyone would be better off if I did n…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394754&lang=vi)
- [A client with acute mania is pacing, speaking rapidly, and trying to enter other clients' …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397175&lang=vi)
- [A client on an inpatient unit is 18 hours after the last alcohol intake and is tremulous, …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397292&lang=vi)
- [An adult who reports a recent sexual assault wants medical treatment but is unsure about e…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397294&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=617247&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._

