# Nam giới 65 tuổi vào khoa cấp cứu với lý do chóng mặt dữ dội và khó thở. Người bệnh vã mồ hôi lạnh, tri giác lơ mơ, kết quả thăm khám như sau. Thuốc nào được ưu tiên dùng trước tiên để ổn định các dấu hiệu sinh tồn của người bệnh này?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=556710  
> language: vi  
> subject: Điều dưỡng

## Câu hỏi

Nam giới 65 tuổi vào khoa cấp cứu với lý do chóng mặt dữ dội và khó thở. Người bệnh vã mồ hôi lạnh, tri giác lơ mơ, kết quả thăm khám như sau. Thuốc nào được ưu tiên dùng trước tiên để ổn định các dấu hiệu sinh tồn của người bệnh này?

·Dấu hiệu sinh tồn: huyết áp 80/50 mmHg, nhịp tim 35 lần/phút, nhịp thở 22 lần/phút
·Xét nghiệm máu: Na 138 mEq/L, K 4.0 mEq/L, Cl 100 mEq/L, Troponin-I 0.01 ng/mL
·Điện tâm đồ: nhịp chậm xoang (Sinus bradycardia)

## Lựa chọn

1. Digoxin (Digoxin)
2. Adenosin (Adenosine)
3. Atropin (Atropine) **✔ Đáp án đúng**
4. Amiodaron (Amiodarone)

**Đáp án đúng: 3**

## Giải thích

Atropin ức chế thần kinh phó giao cảm làm tăng nhịp tim nên là thuốc điều trị đầu tay của nhịp chậm có triệu chứng; adenosin dùng cho nhịp nhanh, digoxin dùng để tăng sức co bóp cơ tim.

## Giải thích chuyên sâu

Phân tích tình huống và xác định đáp án

Người bệnh có huyết áp 80/50 mmHg (tụt huyết áp) và nhịp tim 35 lần/phút (nhịp chậm nặng), kèm tri giác lơ mơ và vã mồ hôi lạnh, tức là đang trong tình trạng sốc. Điện tâm đồ xác nhận nhịp chậm xoang (Sinus bradycardia), kali máu 4.0 mEq/L trong giới hạn bình thường và Troponin-I cũng bình thường, nên ít khả năng nhịp chậm do nhồi máu cơ tim hay tăng kali máu. Như vậy, vấn đề cốt lõi là nhịp chậm có triệu chứng gây mất ổn định huyết động, và việc điều chỉnh nhanh tình trạng này là ưu tiên hàng đầu.

Cơ chế thuốc và cơ sở lựa chọn

Atropin (Atropine) là thuốc kháng cholinergic, phong bế thụ thể acetylcholin muscarinic, đối kháng tác dụng ức chế tim của dây thần kinh lang thang, làm tăng tần số phát xung tự động của nút xoang và thúc đẩy dẫn truyền nhĩ thất. Kết quả là nhịp tim tăng, cung lượng tim và huyết áp tăng theo, nên đây là thuốc đầu tay trong nhịp chậm xoang có triệu chứng. Tài liệu tham khảo[2] cũng báo cáo trường hợp người bệnh ngộ độc grayanotoxin có huyết áp 60/40 mmHg và nhịp tim 42 lần/phút, cho thấy tình trạng hoạt hóa kéo dài của dây lang thang có thể gây mất ổn định huyết động. Trong những trường hợp nhịp chậm do cường trương lực phó giao cảm như vậy, atropin đóng vai trò thuốc đối kháng rất hiệu quả.

Phân tích các đáp án sai

- Digoxin (Digoxin): ức chế Na⁺/K⁺-ATPase làm tăng sức co bóp cơ tim, nhưng đồng thời làm tăng trương lực dây lang thang và chậm dẫn truyền nhĩ thất nên có nguy cơ làm nhịp chậm nặng thêm.

- Adenosin (Adenosine): thuốc cắt cơn nhịp nhanh trên thất bằng cách phong bế tạm thời dẫn truyền qua nút nhĩ thất; dùng cho người bệnh nhịp chậm có thể gây ngừng tim nên là chống chỉ định.

- Lidocain (Lidocaine): thuốc chẹn kênh natri dùng cho loạn nhịp thất, không có chỉ định trong điều trị nhịp chậm xoang.

- Amiodaron (Amiodarone): thuốc chống loạn nhịp phổ rộng chủ yếu chẹn kênh kali, còn có tác dụng chẹn beta nên có thể làm nhịp tim giảm thêm, không dùng cho người bệnh nhịp chậm.

Ứng dụng lâm sàng và sinh lý bệnh chuyên sâu

Nhịp chậm có triệu chứng làm giảm cung lượng tim, dẫn đến giảm tưới máu não (lơ mơ, chóng mặt), giảm tưới máu mạch vành và giảm tưới máu toàn thân (vã mồ hôi lạnh, tụt huyết áp). Các trường hợp ngộ độc grayanotoxin được đề cập chung trong tài liệu[1] và [2] là mô hình tốt để hiểu sinh lý bệnh: độc tố này giữ kênh natri của tế bào thần kinh ở trạng thái mở, gây hoạt hóa quá mức dây lang thang, làm giảm tần số phát xung của nút xoang và chậm dẫn truyền nhĩ thất, dẫn đến nhịp chậm nặng và tụt huyết áp. Người bệnh trong tình huống này không phải do ngộ độc grayanotoxin, nhưng hậu quả là một trạng thái sụp đổ huyết động tương tự do cường phó giao cảm, nên việc đối kháng nhanh bằng thuốc kháng cholinergic là atropin chính là nguyên tắc điều trị cứu mạng. Ngoài ra, hội chứng BRASH được đề cập trong tài liệu[3] là tình trạng nhịp chậm, sốc, tăng kali máu tạo thành vòng xoắn bệnh lý, luôn phải được đưa vào chẩn đoán phân biệt khi người bệnh tụt cả huyết áp lẫn nhịp tim như trường hợp này; tuy nhiên kali của người bệnh bình thường nên cần tập trung điều trị nhịp chậm có triệu chứng đơn thuần hơn là hội chứng BRASH. Trường hợp nhịp chậm nặng do tương tác thuốc nêu trong tài liệu[4] cũng cho thấy khi nhiều thuốc cùng ức chế hệ thống dẫn truyền của tim thì có thể xảy ra sụp đổ huyết động, và khi đó cần ngưng thuốc liên quan đồng thời can thiệp dược lý tức thì như dùng atropin.Tài liệu tham khảo (nguồn nghiên cứu)

- [1]Mad Honey Poisoning Caused by Grayanotoxin Toxicity in a 75-Year-Old Male Patient Presenting With Hypotension and Bradycardia in the United Kingdom: A Case Report.Báo cáo caAlkhafaji A. (2026) · DOI: 10.7759/cureus.109538

- [2]"Mad honey and the heart: a case report of transient bradycardia and hypotension from Nepal".Báo cáo caPahari N, Pahari M, Ghimire S, Kaphle P, Khatri B, Yadav R, Kumari S, Muzammil M. (2026) · DOI: 10.1186/s12245-026-01194-1

- [3]Current Trends and Future Perspectives of Bradycardia, Renal Failure, Atrioventricular Nodal Blockade, Shock, and Hyperkalemia (BRASH) Syndrome: A Narrative Review.Bài báo nghiên cứuMaruyama T, Hieda M, Fukata M. (2026) · DOI: 10.7759/cureus.104731

- [4]Profound Synergistic Bradycardia: Pharmacokinetic Consequences of Paxlovid-Mediated CYP3A4 and CYP2D6 Inhibition on Ranolazine, Diltiazem, and Metoprolol.Bài báo nghiên cứuBactawar SB, Gaibor C, Abdul-Waheed M. (2026) · DOI: 10.7759/cureus.106262

## Tình huống lâm sàng

Xử trí cấp cứu nhịp chậm gây mất ổn định huyết độngNguyên tắc dùng atropin ở người bệnh nhịp chậm có triệu chứng
Nhịp chậm có triệu chứng là tình trạng nhịp tim dưới 50 lần/phút kèm mất ổn định huyết động như tụt huyết áp, giảm tri giác, sốc. Thuốc ưu tiên hàng đầu là atropin, tiêm tĩnh mạch 0.5mg và có thể lặp lại mỗi 3~5 phút.

Atropin ức chế trương lực dây thần kinh lang thang, làm tăng tần số phát xung tự động của nút xoang và thúc đẩy dẫn truyền nhĩ thất. Nhờ đó nhịp tim và cung lượng tim tăng lên, kéo theo huyết áp tăng. Tổng liều tối đa có thể dùng đến 3mg; nếu không hiệu quả phải chuẩn bị ngay tạo nhịp qua da.

Lưu ýTrước khi dùng atropin phải điều chỉnh thiếu oxy máu và giảm thể tích tuần hoàn trước tiên. Ở người bệnh nhồi máu cơ tim cấp, atropin có thể làm nặng thêm thiếu máu cơ tim nên cần thận trọng; nhịp chậm kèm tăng kali máu (hội chứng BRASH) thì atropin đơn thuần có thể hiệu quả hạn chế.

## Khái niệm chính

- **Nhịp chậm có triệu chứng** — Tình trạng nhịp tim giảm kèm theo các dấu hiệu mất ổn định huyết động như tụt huyết áp, thay đổi tri giác, đau ngực
- **Atropin** — Thuốc kháng cholinergic phong bế thụ thể acetylcholin muscarinic, đối kháng tác dụng ức chế tim của dây thần kinh lang thang
- **Trương lực dây thần kinh lang thang** — Cơ chế gây nhịp chậm do hoạt hóa dây lang thang (phó giao cảm) làm giảm tần số phát xung nút xoang và chậm dẫn truyền nhĩ thất
- **Nhịp chậm xoang** — Loạn nhịp trong đó xung điện vẫn phát ra bình thường từ nút xoang nhưng với tần số chậm dưới 60 lần/phút

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Thoracentesis](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546235)
- [Người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có các dữ kiện nhận đị…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546241)
- [Một phụ nữ 72 tuổi nhập khoa cấp cứu vì nôn ói và tiêu chảy. Người bệnh lơ mơ, độ đàn hồi …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546247)
- [Rối loạn nhịp tim tương ứng với hình ảnh điện tâm đồ dưới đây là gì?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546251)
- [Nam bệnh nhân 58 tuổi nhập viện vì tiểu ít và phù toàn thân khởi phát 3 ngày nay. Người bệ…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546254)
- [Dưới đây là hình ảnh một tư thế phẫu thuật. Trường hợp phẫu thuật nào cần đặt người bệnh ở…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546259)
- [Người bệnh sau phẫu thuật cắt tuyến giáp được 8 giờ than cảm giác căng tức vùng cổ và khó …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546261)
- [Người bệnh được bó bột cẳng bàn chân (Short Leg Cast) dưới gối phải than đau dữ dội không …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546262)

---

More free questions: [Ngân hàng câu hỏi](https://mymerci.kr/)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._