# Một phụ nữ 28 tuổi tại khoa nội trú đột ngột mất ý thức, toàn thân co cứng và tay chân giật đều đặn. Điều dưỡng cần thực hiện điều gì ĐẦU TIÊN?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546285  
> language: vi  
> subject: Điều dưỡng

## Câu hỏi

Một phụ nữ 28 tuổi tại khoa nội trú đột ngột mất ý thức, toàn thân co cứng và tay chân giật đều đặn. Điều dưỡng cần thực hiện điều gì ĐẦU TIÊN?

·Dấu hiệu sinh tồn: huyết áp 135/88 mmHg, mạch 108 lần/phút, nhịp thở 22 lần/phút, SpO₂ 95%
·Thời gian cơn co giật: đã kéo dài 2 phút
·Tình trạng người bệnh: dịch tiết lẫn bọt quanh miệng, nhãn cầu đảo lên trên

## Lựa chọn

1. Duy trì thông thoáng đường thở và cho thở oxy **✔ Đáp án đúng**
2. Báo bác sĩ để dùng thuốc lorazepam
3. Lập đường truyền tĩnh mạch và chuẩn bị xét nghiệm máu
4. Ghi nhận thời gian kéo dài và tính chất cơn giật

**Đáp án đúng: 1**

## Giải thích

Trong cơn co giật, can thiệp điều dưỡng ưu tiên hàng đầu là duy trì đường thở và cung cấp oxy theo nguyên tắc ABC (đường thở, hô hấp, tuần hoàn). Dịch tiết quanh miệng làm tăng nguy cơ tắc nghẽn đường thở nên phải khai thông đường thở ngay lập tức. Thuốc chống co giật chỉ được cân nhắc khi cơn kéo dài trên 5 phút hoặc tái diễn mà người bệnh không hồi phục ý thức; do đó ở thời điểm 2 phút, quản lý đường thở được ưu tiên hơn dùng thuốc.

## Giải thích chuyên sâu

Nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu khi chăm sóc người bệnh co giật là khai thông đường thở và cung cấp oxy

Khi cơn co giật xảy ra, hoạt động phóng điện bất thường quá mức của các tế bào thần kinh não gây rối loạn tạm thời về ý thức, vận động, cảm giác và chức năng thần kinh tự chủ[1]. Người bệnh này biểu hiện cơn co giật toàn thể co cứng - co giật (generalized tonic-clonic seizure) với giai đoạn co cứng toàn thân rồi đến giai đoạn giật đều đặn ở tay chân. Trong cơn, nguy cơ lớn nhất là cắn phải lưỡi do co thắt cơ nhai, hoặc thiếu oxy mô (hypoxia) do co cứng cơ hô hấp và dịch tiết nhiều làm tắc nghẽn đường thở. Dịch tiết lẫn bọt quanh miệng và nhãn cầu đảo lên trên là những dấu hiệu lâm sàng quan trọng gợi ý nguy cơ tắc nghẽn đường thở này.

Điều dưỡng giữ vai trò quyết định trong nhận diện và xử trí cơn co giật, bao gồm quản lý đường thở (airway management), theo dõi huyết động và dùng thuốc chống co giật một cách an toàn[1]. Tuy nhiên, tất cả các can thiệp đó chỉ có ý nghĩa khi "thông khí được duy trì". Trong cơn co giật, lưỡi dễ tụt vào trong hoặc dịch tiết bít tắc đường thở gây rối loạn thông khí, nên mở thông đường thở và cung cấp oxy trước tiên chính là bước đầu tiên bảo vệ tính mạng. Hiện cơn giật mới kéo dài 2 phút, phần lớn các cơn có khả năng tự chấm dứt trong vòng 5 phút, nhưng trong khoảng thời gian đó phải ngăn ngừa tổn thương não thứ phát do thiếu oxy.

Phương án 2 dùng lorazepam là can thiệp thuốc chỉ cân nhắc khi cơn tiến triển thành trạng thái động kinh (status epilepticus) kéo dài trên 5 phút. Phương án 3 lập đường truyền tĩnh mạch cũng cần thiết để dùng thuốc, nhưng không phải ưu tiên vội vàng khi đường thở chưa được bảo đảm. Việc ghi nhận tính chất cơn giật ở phương án 4 là nhiệm vụ điều dưỡng quan trọng nhưng cần thực hiện song song sau khi cơn kết thúc hoặc sau khi đã bảo đảm đường thở và cung cấp oxy.

Cốt lõi của chăm sóc người bệnh co giật là "bảo vệ đường thở và cung cấp oxy cho người bệnh", đây cũng là nguyên tắc xử trí cấp cứu được nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu trong đào tạo dựa trên mô phỏng độ trung thực cao[1].Tài liệu tham khảo (nguồn nghiên cứu)

- [1]Effectiveness of a high-fidelity simulation program based on flipped learning for nurses' emergency management of seizures: a mixed-methods design.Bài báo nghiên cứuJu JK, Choi O, Ahn S, Jeong HW. (2025) · DOI: 10.1186/s12912-025-03966-1

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn chăm sóc cấp cứu người bệnh co giậtKhai thông đường thở và cung cấp oxy là ưu tiên hàng đầu
Khi cơn co giật xảy ra, phải thực hiện khai thông đường thở và cung cấp oxy trước tiên. Cần ngăn ngừa tắc nghẽn đường thở do tụt lưỡi hoặc dịch tiết để phòng thiếu oxy mô.

Nếu cơn giật kéo dài dưới 5 phút thì thường tự chấm dứt, nên trong thời gian đó tập trung phòng ngừa tổn thương não thứ phát. Việc dùng lorazepam chỉ cân nhắc khi có trạng thái động kinh kéo dài trên 5 phút.

Lưu ýHành động giữ chặt tay chân người bệnh đang co giật có thể gây tổn thương cơ hoặc gãy xương nên tuyệt đối phải tránh.

## Khái niệm chính

- **Cơn co giật toàn thể co cứng - co giật** — Loại cơn giật có mất ý thức kèm giai đoạn co cứng toàn thân, sau đó là giai đoạn tay chân giật đều đặn
- **Trạng thái động kinh** — Tình trạng cấp cứu khi cơn giật kéo dài trên 5 phút hoặc tái diễn mà không hồi phục ý thức, nguy cơ tổn thương não cao nên cần can thiệp thuốc ngay
- **Thiếu oxy mô** — Tình trạng mô cơ thể thiếu oxy, có thể xảy ra do co cứng cơ hô hấp hoặc tắc nghẽn đường thở khi co giật và gây tổn thương não

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Thoracentesis](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546235)
- [Người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có các dữ kiện nhận đị…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546241)
- [Một phụ nữ 72 tuổi nhập khoa cấp cứu vì nôn ói và tiêu chảy. Người bệnh lơ mơ, độ đàn hồi …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546247)
- [Rối loạn nhịp tim tương ứng với hình ảnh điện tâm đồ dưới đây là gì?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546251)
- [Nam bệnh nhân 58 tuổi nhập viện vì tiểu ít và phù toàn thân khởi phát 3 ngày nay. Người bệ…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546254)
- [Dưới đây là hình ảnh một tư thế phẫu thuật. Trường hợp phẫu thuật nào cần đặt người bệnh ở…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546259)
- [Người bệnh sau phẫu thuật cắt tuyến giáp được 8 giờ than cảm giác căng tức vùng cổ và khó …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546261)
- [Người bệnh được bó bột cẳng bàn chân (Short Leg Cast) dưới gối phải than đau dữ dội không …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546262)

---

More free questions: [Ngân hàng câu hỏi](https://mymerci.kr/)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._