# Dưới đây là hình ảnh một tư thế phẫu thuật. Trường hợp phẫu thuật nào cần đặt người bệnh ở tư thế này?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546259  
> language: vi  
> subject: Điều dưỡng

## Câu hỏi

Dưới đây là hình ảnh một tư thế phẫu thuật. Trường hợp phẫu thuật nào cần đặt người bệnh ở tư thế này?

![5becd75ec6e58218691106c4bc0c8fe4_1712133095_9404.png](https://mymerci.kr/data/editor/2404/5becd75ec6e58218691106c4bc0c8fe4_1712133095_9404.png)

## Lựa chọn

1. Phẫu thuật cột sống
2. Phẫu thuật bụng
3. Phẫu thuật trực tràng
4. Phẫu thuật phổi **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Đây là tư thế nằm nghiêng, người bệnh nằm nghiêng một bên, được áp dụng trong phẫu thuật thận hoặc phẫu thuật phổi.

## Giải thích chuyên sâu

Giải thích trọng tâm điều dưỡng
Câu hỏi này kiểm tra chỉ định của tư thế nằm nghiêng (Lateral Position) trong các tư thế phẫu thuật. Tư thế trong hình là người bệnh nằm nghiêng một bên, chủ yếu dùng cho các phẫu thuật cần tiếp cận vùng ngực hoặc vùng hông sườn (mặt bên).

**Căn cứ đáp án đúng (Phẫu thuật phổi):** Phổi nằm ở hai bên trong khoang lồng ngực. Khi phẫu thuật phổi như cắt thùy phổi hay cắt phổi hình chêm, người bệnh được đặt nằm nghiêng sao cho bên cần mổ hướng lên trên. Điều này tạo tư thế tối ưu để phẫu thuật viên tiếp cận phổi qua thành ngực bên.

**Phân tích đáp án sai:**

- **Phẫu thuật tim:** Đa số phẫu thuật tim được thực hiện qua đường mở xương ức giữa, nên người bệnh nằm ở Lưu ý dễ nhầm! tư thế nằm ngửa (Supine Position).

- **Phẫu thuật bụng:** Hầu hết phẫu thuật bụng (dạ dày, ruột, gan, túi mật…) tiếp cận qua thành bụng trước nên đặt tư thế nằm ngửa.

- **Phẫu thuật trực tràng:** Phẫu thuật vùng trực tràng và hậu môn thường dùng tư thế sản khoa (Lithotomy Position) hoặc tư thế nằm sấp.

- **Phẫu thuật cột sống:** Phẫu thuật tiếp cận cột sống lối sau dùng tư thế nằm sấp (Prone Position), còn lối trước chủ yếu dùng tư thế nằm ngửa.

Điểm thường gặp trong kỳ thi quốc gia
Tư thế phẫu thuật rất quan trọng để tiếp cận vùng mổ và bảo đảm an toàn cho người bệnh. Hãy ghi nhớ theo cặp: tư thế – chỉ định.

| Tư thế phẫu thuật | Phẫu thuật chỉ định chính | Đặc điểm/Lưu ý |
| --- | --- | --- |
| Nằm ngửa (Supine) | Phẫu thuật bụng, tim, tuyến giáp, vú, chi | Tư thế thông dụng nhất |
| Nằm nghiêng (Lateral) | Phẫu thuật phổi, thận | Chú ý chèn ép thần kinh/mạch máu tay, chân phía dưới |
| Nằm sấp (Prone) | Cột sống lối sau, vùng chẩm, vùng mông | Bắt buộc theo dõi hô hấp, chèn ép mặt, bảo vệ nhãn cầu |
| Tư thế sản khoa (Lithotomy) | Trực tràng, hậu môn, sản phụ khoa, tiết niệu | Chú ý rối loạn tuần hoàn chi dưới, tổn thương thần kinh |
| Tư thế Trendelenburg | Phẫu thuật bụng dưới, vùng chậu | Hạn chế chức năng hô hấp, có thể gây đau đầu |

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn thực hành lâm sàng điều dưỡng
Khi chăm sóc người bệnh phẫu thuật phổi ở tư thế nằm nghiêng, ưu tiên hàng đầu là phòng ngừa biến chứng liên quan đến tư thế.

**Can thiệp điều dưỡng ưu tiên:**
1.  **Bảo vệ các điểm tì đè:** Lót đệm đầy đủ để tránh chèn ép thần kinh nách ở tay phía dưới và thần kinh mác ở chân. Đặc biệt, đặt tay phía dưới lên giá đỡ tay và kê gối giữa hai gối chân để bảo vệ.
2.  **Duy trì hô hấp – tuần hoàn:** Chú ý không để nửa ngực phía trên đè lên phía dưới, đồng thời điều chỉnh nhẹ tư thế thường xuyên nhất có thể (trong giới hạn cho phép khi mổ) để bảo đảm tuần hoàn.
3.  **Cố định an toàn:** Dùng đai cố định vùng hông và vai để người bệnh không di lệch trong khi mổ, nhưng tránh siết quá chặt gây chèn ép.

**Lời khuyên từ điều dưỡng đi trước:** "Tư thế nằm nghiêng thuận tiện cho ê-kíp mổ nhưng lại rất không tự nhiên với người bệnh. Hãy hình dung như khi ngủ trở mình rồi bị 'cứng' lại ở tư thế nghiêng vậy. Vì thế sau mổ nhất định phải lượng giá kỹ cảm giác, vận động và tuần hoàn ở những vùng bị tì đè. Đặc biệt, cảm giác tê hay yếu ở tay phía dưới phải nghĩ ngay đến tổn thương thần kinh nách."

## Khái niệm chính

- **Tư thế nằm nghiêng (Lateral Position)** — Tư thế phẫu thuật trong đó người bệnh nằm nghiêng một bên. Chủ yếu dùng cho phẫu thuật phổi, thận, một số phẫu thuật vùng ngực hoặc hông sườn; điều quan trọng là phòng ngừa chèn ép thần kinh – mạch máu ở tay chân phía dưới.
- **Tư thế nằm ngửa (Supine Position)** — Tư thế phẫu thuật cơ bản nhất, người bệnh nằm ngửa trên lưng. Được áp dụng cho nhiều loại phẫu thuật như bụng, tim, tuyến giáp, chi.
- **Tư thế nằm sấp (Prone Position)** — Tư thế người bệnh nằm sấp. Chủ yếu dùng cho phẫu thuật cột sống lối sau, vùng chẩm, vùng mông. Bắt buộc phòng chèn ép hô hấp và bảo vệ mặt/nhãn cầu.
- **Tư thế sản khoa (Lithotomy Position)** — Tư thế người bệnh nằm ngửa, hai chân được nâng lên và cố định trên giá đỡ. Thường dùng trong phẫu thuật trực tràng, hậu môn, sản phụ khoa và tiết niệu.
- **Thần kinh nách (Axillary Nerve)** — Còn gọi là dây thần kinh vùng nách, là thần kinh quan trọng chi phối vận động và cảm giác của khớp vai và cơ delta. Khi nằm nghiêng, nếu vùng nách của tay phía dưới bị chèn ép thì thần kinh này có nguy cơ tổn thương.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Thoracentesis](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546235)
- [Người bệnh nhập viện vì đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có các dữ kiện nhận đị…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546241)
- [Một phụ nữ 72 tuổi nhập khoa cấp cứu vì nôn ói và tiêu chảy. Người bệnh lơ mơ, độ đàn hồi …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546247)
- [Rối loạn nhịp tim tương ứng với hình ảnh điện tâm đồ dưới đây là gì?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546251)
- [Nam bệnh nhân 58 tuổi nhập viện vì tiểu ít và phù toàn thân khởi phát 3 ngày nay. Người bệ…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546254)
- [Người bệnh sau phẫu thuật cắt tuyến giáp được 8 giờ than cảm giác căng tức vùng cổ và khó …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546261)
- [Người bệnh được bó bột cẳng bàn chân (Short Leg Cast) dưới gối phải than đau dữ dội không …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546262)
- [Bác sĩ kê đơn cimetidine cho người bệnh bị đau vùng thượng vị khi đói. Khi người bệnh hỏi …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=546266)

---

More free questions: [Ngân hàng câu hỏi](https://mymerci.kr/)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._