# Điều dưỡng xem xét cuộc gọi từ một bệnh nhân đang dùng methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp. Những phát hiện nào cần theo dõi ngay lập tức? Đánh dấu các phát hiện liên quan đến sai sót liều dùng hoặc độc tính nghiêm trọng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medication Administration  
> category: PPT

## Câu hỏi

Điều dưỡng xem xét cuộc gọi từ một bệnh nhân đang dùng methotrexate điều trị viêm khớp dạng thấp. Những phát hiện nào cần theo dõi ngay lập tức? Đánh dấu các phát hiện liên quan đến sai sót liều dùng hoặc độc tính nghiêm trọng.

Ghi chú điều dưỡng
0830: Điều dưỡng khoa thấp khớp gọi lại cho một bệnh nhân đã bắt đầu dùng methotrexate đường uống sau lần khám trước. Đối chiếu thuốc cho thấy bệnh nhân đã uống 1 viên theo đơn mỗi sáng trong sáu ngày. Hướng dẫn ban đầu trong hồ sơ điện tử là phác đồ hàng tuần cho viêm khớp dạng thấp. Bệnh nhân báo cáo rằng đã đặt lời nhắc qua điện thoại cho liều hàng tuần theo lịch. Lúc 0840, bệnh nhân mô tả một số vết loét miệng đau khiến việc ăn uống khó khăn. Hồ sơ ăn uống cho thấy thức ăn mềm và chất lỏng mát vẫn được dung nạp suốt cả ngày. Bệnh nhân cũng báo cáo rằng sốt và đau họng bắt đầu từ đêm qua. Không có người trong nhà nào có triệu chứng tương tự. Bệnh nhân nói rằng xuất hiện các vết bầm tím không rõ nguyên nhân trên cả hai cẳng tay. Điều dưỡng xác nhận rằng axit folic được dùng theo đúng đơn. Bệnh nhân nói rằng cứng khớp buổi sáng đã cải thiện nhẹ. Lúc 0850, bệnh nhân báo cáo rằng lượng nước uống vẫn gần như bình thường dù thay đổi lịch trình. Bệnh nhân phủ nhận ho mới hoặc khó thở. Điều dưỡng yêu cầu bệnh nhân không dùng thêm liều nào trong khi sắp xếp đánh giá khẩn cấp.

## Giải thích

Uống 1 liều methotrexate mỗi ngày, loét miệng đau, sốt kèm đau họng và bầm tím mới xuất hiện cần được theo dõi. Những dấu hiệu này có thể báo hiệu sai sót liều dùng nguy hiểm, tổn thương niêm mạc, nhiễm trùng hoặc ức chế tủy xương.

## Giải thích chuyên sâu

Đáp án nhanh
Đánh dấu việc uống 1 liều methotrexate mỗi ngày thay vì hàng tuần, loét miệng đau, sốt kèm đau họng và bầm tím không rõ nguyên nhân. Điều dưỡng nên ngừng liều tiếp theo và sắp xếp đánh giá khẩn cấp với bác sĩ kê đơn thay vì chờ đến lần khám định kỳ.

Tại sao đáp án này đúng
Đối với các bệnh không phải ung thư, methotrexate thường được kê đơn theo lịch hàng tuần, và việc vô tình dùng 1 liều mỗi ngày có thể gây độc tính gây tử vong. Viêm miệng, nhiễm trùng và chảy máu có thể phản ánh tổn thương các mô phân chia nhanh và ức chế tủy xương.[2]

Phép so sánh hoặc hình ảnh dễ hiểu
Hãy hình dung một cánh cổng hàng tuần chỉ nên mở trong thời gian ngắn rồi đóng lại. Mở nó mỗi ngày khiến độc tính tích tụ; tổn thương miệng, nhiễm trùng và chảy máu là những hồi chuông cảnh báo, mặc dù hình ảnh này không thể dự đoán mức độ nghiêm trọng cho từng bệnh nhân cụ thể.

Mẹo ghi nhớ
Một loại thuốc, một đơn thuốc, một lịch trình, một ngày trong tuần, một liều, một kế hoạch của bác sĩ; một sự không khớp nghĩa là một lần dừng và kiểm tra.

Quy tắc quyết định NCLEX
Khi methotrexate được sử dụng cho bệnh không phải ung thư, hãy nghĩ đến lịch trình trước liều dùng; xác minh kế hoạch hàng tuần và đánh giá khẩn cấp tổn thương niêm mạc, nhiễm trùng, thay đổi hô hấp hoặc chảy máu trước khi dùng thêm thuốc.

Tại sao các lựa chọn khác sai
Axit folic theo đúng đơn, nhắc nhở hàng tuần đã được ghi nhận, cứng khớp mạn tính ổn định và uống nước thường xuyên không tự chúng cho thấy độc tính cấp. Cải thiện nhẹ tình trạng sưng là đáp ứng mong muốn, không phải lý do để ngừng điều trị.Tài liệu tham khảo

- [1]NCSBN: 2026 NCLEX-RN Test PlanNational Council of State Boards of Nursing

- [2]DailyMed: Methotrexate Tablets Prescribing InformationU.S. National Library of Medicine

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [Before giving a scheduled dose of digoxin, the nurse obtains an apical pulse of 54/min in …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [An older adult taking digoxin reports nausea, poor appetite, and yellow-green halos. The a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A client with diabetes who uses insulin and takes propranolol reports sudden sweating and …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)
- [A client with bronchial asthma and current wheezing has a first dose of propranolol prescr…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374894&lang=vi)
- [Which response by the nurse is most appropriate?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=vi)
- [Before administering spironolactone, the nurse notes a potassium level of 5.8 mEq/L and ne…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374902&lang=vi)
- [A client taking lisinopril develops sudden swelling of the lips and tongue with hoarseness…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374903&lang=vi)
- [A client taking losartan for hypertension reports a positive home pregnancy test. Which in…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374904&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497290&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._