# Một bệnh nhân đã được dùng methotrexate liều cao cách đây 24 giờ. Điều dưỡng ghi nhận pH nước tiểu 6.5 và nồng độ methotrexate vẫn còn cao. Can thiệp điều dưỡng ưu tiên nào là đúng?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một bệnh nhân đã được dùng methotrexate liều cao cách đây 24 giờ. Điều dưỡng ghi nhận pH nước tiểu 6.5 và nồng độ methotrexate vẫn còn cao. Can thiệp điều dưỡng ưu tiên nào là đúng?

## Lựa chọn

1. Ngưng giải cứu leucovorin và ngay lập tức cho than hoạt tính để tăng cường thải trừ methotrexate.
2. Giảm tốc độ truyền dịch IV để tránh thừa thể tích dịch vì nồng độ methotrexate vẫn còn cao.
3. Chuẩn bị bệnh nhân cho chạy thận nhân tạo cấp cứu để giảm nhanh nồng độ methotrexate cao và ngăn ngừa độc tính.
4. Tiếp tục leucovorin rescue theo lịch và bảo đảm bù dịch IV tích cực với sodium bicarbonate để duy trì pH nước tiểu >7,0 **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Đúng (2): MTX liều cao cần được giải cứu bằng leucovorin (acid folinic) để ngăn suy tủy nặng và viêm niêm mạc. Kiềm hóa nước tiểu (pH >7) bằng natri bicarbonate đường tĩnh mạch làm tăng độ hòa tan của MTX và ngăn ngừa kết tủa ở ống thận/tổn thương thận cấp. Tiếp tục cho đến khi nồng độ MTX

## Giải thích chuyên sâu

Mẹo nhớ Methotrexate là kháng folate; rescue là leucovorin. Kiềm hóa nước tiểu pH >7. Khi độc tính cao, glucarpidase bất hoạt MTX bằng enzyme.

## Tình huống lâm sàng

Tình huống Trẻ 14 tuổi bị osteosarcoma sau methotrexate liều cao 24 giờ; pH nước tiểu 6,5, mức MTX vẫn cao. Đang dùng leucovorin rescue.

## Khái niệm chính

- **leucovorin rescue** — Folinic acid vượt qua chặn dihydrofolate reductase để cứu tế bào bình thường.
- **kiềm hóa nước tiểu** — Sodium bicarbonate IV giữ pH nước tiểu >7, ngăn MTX kết tủa trong ống thận.
- **thuốc glucarpidase** — Enzyme rescue khi MTX chậm thải kèm AKI; dùng trong mức độc.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391865&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._