# Phụ nữ 78 tuổi, rối loạn trầm cảm chủ yếu, đã uống escitalopram 10 mg mỗi ngày được 2 tuần. Mới xuất hiện đau đầu, buồn nôn, lú lẫn; gia đình cho biết bà ngã 1 lần tại nhà. Natri huyết thanh hôm nay là 124 mEq/L (trước đây 138). Hành động ƯU TIÊN của điều dưỡng là gì? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=vi > language: vi > subject: Medical Emergencies > category: PA ## Câu hỏi Phụ nữ 78 tuổi, rối loạn trầm cảm chủ yếu, đã uống escitalopram 10 mg mỗi ngày được 2 tuần. Mới xuất hiện đau đầu, buồn nôn, lú lẫn; gia đình cho biết bà ngã 1 lần tại nhà. Natri huyết thanh hôm nay là 124 mEq/L (trước đây 138). Hành động ƯU TIÊN của điều dưỡng là gì? ## Lựa chọn 1. Thêm hydrochlorothiazide để xử trí phù và tiếp tục escitalopram cùng liều. 2. Tăng gấp đôi liều escitalopram vì trầm cảm thường biểu hiện bằng triệu chứng cơ thể. 3. Truyền bolus nhanh 0,9% NaCl 250 mL để điều chỉnh natri ngay lập tức. 4. Tạm ngưng escitalopram, báo bác sĩ kê đơn, hạn chế nước tự do và xét nghiệm lại natri theo y lệnh. **✔ Đáp án đúng** **Đáp án đúng: 4** ## Giải thích Hạ natri máu do SIADH liên quan SSRI hay gặp ở người cao tuổi, nữ, nhẹ cân và dùng kèm lợi tiểu, thường xuất hiện trong 2–4 tuần đầu điều trị. Triệu chứng phản ánh phù não: đau đầu, buồn nôn, lú lẫn, té ngã; Na rất thấp có thể co giật. Ưu tiên là ngưng thuốc gây ra, báo bác sĩ, hạn chế nước tự do và theo dõi natri/thần kinh. Thêm thiazide làm hạ natri nặng hơn. Tăng liều làm tăng rủi ro. Bolus NS nhanh có nguy cơ huỷ myelin do thẩm thấu nên không phải lựa chọn đầu tay; tốc độ điều chỉnh nên ≤8–10 mEq/L/24 giờ. ## Giải thích chuyên sâu Người cao tuổi mới khởi SSRI bị lú lẫn hoặc té ngã cần kiểm tra natri ngay và rà soát thuốc — không bỏ qua như "trầm cảm" hay "tuổi tác". ## Tình huống lâm sàng Tình huống Phụ nữ 78 tuổi, MDD, khởi escitalopram 10 mg/ngày 2 tuần trước. Hiện đau đầu, buồn nôn, lú lẫn và té ngã 1 lần. Sinh hiệu: HA 118/68, mạch 82, thở 18, nhiệt 36,8°C. Xét nghiệm: Na 124 mEq/L (nền 138), K 4,1, Cr 0,8, áp lực thẩm thấu nước tiểu 480 mOsm/kg, áp lực thẩm thấu huyết thanh 262 mOsm/kg, Na nước tiểu 60 mEq/L → phù hợp SIADH. Không dấu hiệu mất nước hay quá tải dịch. Thuốc tại nhà: escitalopram, atorvastatin, Ca-vit D. ## Khái niệm chính - **SIADH** — Hội chứng tiết ADH không thích hợp — hạ natri máu thể tích bình thường với nước tiểu cô đặc (UOsm > SOsm) và Na niệu cao. SSRI/SNRI/carbamazepine/cyclophosphamide là tác nhân thuốc thường gặp. Điều trị bằng cách loại bỏ tác nhân và hạn chế nước tự do (~800–1000 mL/ngày). - **Huỷ myelin do thẩm thấu** — Tiêu myelin cầu não trung tâm khi điều chỉnh hạ natri mạn nhanh hơn 8–10 mEq/L/24 giờ; biểu hiện sau vài ngày bằng nói khó, nuốt khó, liệt hai chi dưới và hội chứng khoá trong. Điều chỉnh chậm; chỉ dùng NaCl ưu trương khi nặng có triệu chứng. - **Thận trọng SSRI ở người cao tuổi** — Người cao tuổi tăng nguy cơ hạ Na do SSRI, té ngã (tụt huyết áp tư thế, an thần), xuất huyết tiêu hoá (đặc biệt khi dùng NSAID) và kéo dài QT (citalopram giới hạn 20 mg/ngày trên 60 tuổi theo FDA). Cần Na nền, ECG và rà soát đa thuốc. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi) - [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi) - [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi) - [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi) - [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi) - [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi) - [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi) - [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375255&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._