# Một bệnh nhân 45 tuổi đã dùng paroxetine 40 mg mỗi ngày trong 3 năm thì ngừng thuốc đột ngột cách đây 3 ngày vì làm mất lọ thuốc. Bệnh nhân hiện có biểu hiện mệt mỏi như cúm, chóng mặt, cảm giác như bị điện giật gọi là "brain zaps", buồn nôn, những giấc mơ sống động, cáu gắt và khó ngủ. Hành động điều dưỡng ưu tiên là gì?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 45 tuổi đã dùng paroxetine 40 mg mỗi ngày trong 3 năm thì ngừng thuốc đột ngột cách đây 3 ngày vì làm mất lọ thuốc. Bệnh nhân hiện có biểu hiện mệt mỏi như cúm, chóng mặt, cảm giác như bị điện giật gọi là "brain zaps", buồn nôn, những giấc mơ sống động, cáu gắt và khó ngủ. Hành động điều dưỡng ưu tiên là gì?

## Lựa chọn

1. Khuyến nghị bệnh nhân ngừng paroxetine vĩnh viễn vì các triệu chứng cai thuốc cho thấy thuốc đã gây độc thần kinh, và thay vào đó bắt đầu kế hoạch quản lý trầm cảm không dùng thuốc bao gồm liệu pháp nhận thức hành vi, tập thể dục đều đặn và các kỹ thuật giảm căng thẳng; lên lịch tái khám với chuyên gia trị liệu để đánh giá thêm.
2. Liên hệ với bác sĩ kê đơn để yêu cầu một đơn thuốc mới cho một SSRI khác, như sertraline, bắt đầu ngay với liều điều trị vì các triệu chứng hiện tại của bệnh nhân cho thấy thiếu hụt serotonin mà một thuốc khác sẽ điều chỉnh nhanh hơn so với dùng lại paroxetine, và hướng dẫn bệnh nhân bắt đầu dùng thuốc mới ngay khi nhận được đơn.
3. Nhận biết hội chứng cai SSRI (hay gặp nhất với thuốc nửa đời ngắn như paroxetine); liên hệ bác sĩ; dự đoán dùng lại paroxetine và giảm liều dần qua nhiều tuần hoặc bắc cầu sang fluoxetine; dạy ngừng đột ngột là nguyên nhân và lần sau phải giảm chậm; sàng lọc tái phát trầm cảm riêng; hỗ trợ triệu chứng bằng nghỉ, uống nước, dùng thuốc chống nôn ngắn ngày khi cần. **✔ Đáp án đúng**
4. Trấn an bệnh nhân rằng các triệu chứng hiện tại cho thấy sự tái phát của rối loạn trầm cảm ban đầu vì việc ngừng paroxetine đã khiến trầm cảm tái xuất hiện, và khuyên lên lịch đánh giá tâm thần để thảo luận về việc bắt đầu một thuốc chống trầm cảm khác đồng thời cung cấp tư vấn hỗ trợ để quản lý tâm trạng, và giải thích rằng dùng lại paroxetine sẽ không hiệu quả vì trầm cảm đã quay trở lại.

**Đáp án đúng: 3**

## Giải thích

Hội chứng cai thuốc SSRI/SNRI xảy ra khi ngừng thuốc chống trầm cảm tác động serotonergic một cách đột ngột hoặc giảm liều quá nhanh sau ít nhất 4 đến 6 tuần sử dụng. Nguy cơ cao nhất với các thuốc có thời gian bán hủy ngắn (paroxetine, venlafaxine, duloxetine) và liều dùng mãn tính rất cao; thấp nhất với fluoxetine vì chất chuyển hóa có hoạt tính tồn tại lâu. Khởi phát từ 1 đến 3 ngày sau khi ngừng; tự hết sau 1 đến 3 tuần. Ghi nhớ theo cụm từ FINISH: Flu-like (giống cúm), Insomnia (mất ngủ), Nausea (buồn nôn), Imbalance/dizziness (mất thăng bằng/chóng mặt), Sensory disturbances (rối loạn cảm giác, "brain zaps"), Hyperarousal/agitation (tăng kích thích/kích động). Phân biệt với tái phát trầm cảm: hội chứng cai thuốc có ưu thế về triệu chứng cơ thể, xuất hiện trong vài ngày, hết nhanh khi dùng lại thuốc; tái phát trầm cảm mất vài tuần và không có các đặc điểm cảm giác/cơ thể. Đáp ứng điều dưỡng chuẩn: (1) nhận biết và liên hệ bác sĩ kê đơn; (2) dùng lại paroxetine với liều trước đó để giảm triệu chứng nhanh, sau đó giảm liều dần trong vài tuần (thường 5 mg mỗi 1 đến 2 tuần); phương án thay thế là chuyển sang fluoxetine trong vài ngày để bắc cầu, rồi giảm liều vì fluoxetine tự giảm dần; (3) trấn an rằng đây không phải tái phát và có thể hồi phục, nhưng sàng lọc trầm cảm thực sự riêng biệt; (4) giáo dục không bao giờ ngừng thuốc đột ngột và lên kế hoạch giảm liều; (5) giảm nhẹ triệu chứng — nghỉ ngơi, bù nước, dùng thuốc chống nôn ngắn hạn nếu cần. Trấn an mà không hành động, ngừng thuốc vô thời hạn và thêm SSRI là sai.

## Giải thích chuyên sâu

Hội chứng cai xảy ra trong vài ngày sau khi ngừng đột ngột SSRI, đặc biệt paroxetine. Dùng lại rồi giảm chậm. Phân biệt với tái phát.

## Khái niệm chính

- **paroxetine** — SSRI, nửa đời ngắn, hội chứng cai hay gặp nhất, kháng cholinergic, tăng cân, tránh thai kỳ
- **FINISH mnemonic** — Flu, Insomnia, Nausea, Imbalance, Sensory (brain zap), Hyperarousal
- **fluoxetine bridge** — Bắc cầu sang fluoxetine vài ngày để tận dụng tự giảm liều khi ngừng thuốc nửa đời ngắn

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375254&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._