# Tình huống Bệnh nhân 32 tuổi trầm cảm dùng fluoxetine mạn xuất hiện kích động mới, vã mồ hôi, run, phản xạ tăng kèm clonus, T 39.4°C, HR 130, BP 168/96 sau khi dùng sumatriptan và tramadol cho migraine kèm OTC dextromethorphan. Hành động ưu tiên?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Tình huống Bệnh nhân 32 tuổi trầm cảm dùng fluoxetine mạn xuất hiện kích động mới, vã mồ hôi, run, phản xạ tăng kèm clonus, T 39.4°C, HR 130, BP 168/96 sau khi dùng sumatriptan và tramadol cho migraine kèm OTC dextromethorphan. Hành động ưu tiên?

## Lựa chọn

1. Ngừng sử dụng dextromethorphan tự dùng và sumatriptan khi cần, nhưng tiếp tục fluoxetine và tramadol theo đơn vì các thuốc này cần cho kiểm soát trầm cảm và đau; sử dụng acetaminophen hạ sốt và lorazepam điều trị kích động, theo dõi sinh hiệu mỗi 4 giờ, dự kiến triệu chứng sẽ giảm khi các thuốc tác dụng ngắn được thải trừ.
2. Tiêm tĩnh mạch ngay naloxone 0,4 mg để đảo ngược nghi ngờ quá liều opioid do tramadol, tiếp tục fluoxetine, sumatriptan và dextromethorphan theo đơn, áp dụng làm mát bên ngoài để hạ nhiệt độ cao, chuyển bệnh nhân đến khu vực giảm dần theo dõi liên tục độ bão hòa oxy và an thần, và cho dùng acetaminophen 650 mg đường uống hạ sốt.
3. Nhận định hội chứng an thần kinh ác tính là chẩn đoán có thể xảy ra, ngừng fluoxetine ngay lập tức, tiêm tĩnh mạch dantrolene sodium 2,5 mg/kg, bắt đầu các biện pháp làm mát tích cực, chăm sóc hỗ trợ tại đơn vị theo dõi, và tiếp tục tramadol, sumatriptan, và dextromethorphan vì các thuốc này không gây khởi phát NMS.
4. Nhận biết hội chứng serotonin và xử trí ngay: ngừng tất cả thuốc serotonergic (fluoxetine, sumatriptan, tramadol, dextromethorphan); chăm sóc nâng đỡ với truyền dịch và làm mát, benzodiazepine cho kích động, cân nhắc cyproheptadine với ca trung bình-nặng; chuyển khoa theo dõi; rà soát thuốc tại nhà gồm OTC. **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Hội chứng serotonin do hoạt tính serotonin quá mức, thường vì kết hợp thuốc. Tiêu chuẩn Hunter: thay đổi tâm thần (kích động, lú lẫn), tăng hoạt động thần kinh cơ (tăng phản xạ, clonus kể cả mắt, run, cứng), bất ổn tự chủ (sốt cao, nhịp nhanh, tăng huyết áp, vã mồ hôi, giãn đồng tử, triệu chứng tiêu hoá). Khởi phát trong vài giờ sau khi kết hợp. Tác nhân thường gặp: SSRI/SNRI/TCA, MAOI (gồm linezolid, methylene blue, rasagiline/selegiline gần đây), triptan, tramadol, meperidine, dextromethorphan, ondansetron, St John wort, MDMA, fentanyl, lithium. Điều dưỡng chuẩn: (1) nhận biết và ngừng ngay tất cả thuốc serotonergic; (2) hỗ trợ — truyền dịch, làm mát chủ động khi >38.5°C (nặng có thể đặt nội khí quản/giãn cơ), benzodiazepine cho kích động và giảm hoạt động cơ; (3) cyproheptadine 12 mg PO/NG ban đầu rồi 2 mg mỗi 2 giờ, tối đa 32 mg/ngày cho ca trung bình-nặng; (4) tránh acetaminophen đơn vì sốt do trung ương, tránh trói chặt vì làm xấu hoạt động cơ; (5) chuyển ICU khi nặng; (6) rà soát OTC và thảo dược tại nhà; dạy washout SSRI khi có kế hoạch dùng thuốc serotonergic sau này. Tiếp tục, thêm SSRI, naloxone đơn lẻ đều không an toàn.

## Giải thích chuyên sâu

Tăng phản xạ kèm clonus + bất ổn tự chủ + chồng thuốc serotonergic = hội chứng serotonin. Ngừng mọi thuốc serotonergic, hỗ trợ, benzodiazepine, cyproheptadine cho ca trung bình-nặng.

## Khái niệm chính

- **fluoxetine** — SSRI, nửa đời dài, dùng được cho trẻ vị thành niên, ức chế CYP2D6, nguy cơ serotonin
- **Hunter criteria** — Clonus/tăng phản xạ/cứng + kích động + bất ổn tự chủ = hội chứng serotonin
- **cyproheptadine** — Đối kháng 5HT2A, dùng cho hội chứng serotonin trung bình-nặng, 12 mg ban đầu rồi 2 mg mỗi 2 giờ, tối đa 32 mg/ngày

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375253&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._