# Một bệnh nhân 78 tuổi bị suy tim phân suất tống máu giảm đang dùng lisinopril và spironolactone được kê đơn trimethoprim-sulfamethoxazole cho nhiễm trùng tiểu. Kali máu ban đầu là 4.6 mEq/L và creatinine là 1.4 mg/dL. Hành động điều dưỡng nào là phù hợp nhất? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=vi > language: vi > subject: Medical Emergencies > category: PA ## Câu hỏi Một bệnh nhân 78 tuổi bị suy tim phân suất tống máu giảm đang dùng lisinopril và spironolactone được kê đơn trimethoprim-sulfamethoxazole cho nhiễm trùng tiểu. Kali máu ban đầu là 4.6 mEq/L và creatinine là 1.4 mg/dL. Hành động điều dưỡng nào là phù hợp nhất? ## Lựa chọn 1. Cho TMP-SMX theo đơn vì K đang bình thường. 2. Trao đổi với bác sĩ và dược sĩ; ở người già dùng ACEi và đối kháng aldosterone kèm chức năng thận giảm, phối TMP-SMX có nguy cơ tăng kali nguy hiểm (TMP chặn kênh Na biểu mô thận giống amiloride); đo K và chức năng thận nền và sau 3-5 ngày, xét đổi kháng sinh khác (nitrofurantoin nếu CrCl>30, hoặc fosfomycin, cephalexin); dạy về thực phẩm nhiều kali; làm ECG nếu K tăng. **✔ Đáp án đúng** 3. Thêm bổ sung kali để phòng hạ kali. 4. Tăng spironolactone để bù mất do kháng sinh. **Đáp án đúng: 2** ## Giải thích TMP-SMX có hiệu quả rộng rãi đối với nhiễm trùng tiểu, nhưng trimethoprim có cấu trúc tương tự amiloride và ức chế kênh natri biểu mô ở ống thận xa, làm giảm bài tiết kali. Sự kết hợp với thuốc ức chế men chuyển hoặc ức chế thụ thể angiotensin (làm giảm aldosterone), thuốc đối kháng aldosterone (spironolactone, eplerenone), bổ sung kali, kháng viêm không steroid, thuốc chẹn beta, hoặc suy thận từ trước làm tăng rõ rệt nguy cơ tăng kali máu nặng, với các ca đã được ghi nhận về loạn nhịp, nhập viện và tử vong, đặc biệt ở người cao tuổi. Hành động phối hợp điều dưỡng/chăm sóc: (1) xét nghiệm ban đầu và theo dõi — kali, creatinine, BUN — thường trong vòng 3 đến 5 ngày sau khi bắt đầu; (2) trao đổi với bác sĩ kê đơn và dược sĩ về nguy cơ và đề xuất kháng sinh thay thế khi kháng sinh đồ cho phép — nitrofurantoin nếu độ thanh thải creatinin trên 30 mL/phút, fosfomycin liều duy nhất, cephalexin, hoặc các thuốc phổ hẹp khác; (3) hướng dẫn về thực phẩm giàu kali (chuối, cam, cà chua, khoai tây, muối thay thế chứa KCl) để hạn chế trong thời gian điều trị; (4) báo cáo triệu chứng tăng kali máu — yếu, dị cảm, đánh trống ngực; lấy điện tâm đồ nếu kali tăng cho thấy sóng T nhọn, PR kéo dài, QRS giãn rộng; (5) tuân theo các lưu ý thông thường về sulfa đối với hội chứng Stevens-Johnson, nhạy cảm ánh sáng, bổ sung nước, và folate; (6) ghi nhận tiền sử dị ứng và xem xét các thuốc tại nhà có các thuốc khác làm tăng kali. Dùng thuốc mà không kiểm tra, tăng spironolactone, hoặc thêm bổ sung kali là không an toàn. ## Giải thích chuyên sâu TMP-SMX + ACEi/spironolactone + người già chức năng thận giảm = nguy cơ tăng kali cao. Trao đổi, theo dõi xét nghiệm, đề xuất kháng sinh khác. ## Khái niệm chính - **TMP-induced hyperkalemia** — Ức chế kênh Na biểu mô thận, giống amiloride, giảm bài tiết K, người già/CKD nguy cơ cao - **TMP-SMX alternative for UTI** — Nitrofurantoin (CrCl>30), fosfomycin liều đơn, cephalexin, dựa trên cấy - **hyperkalemia ECG** — T nhọn, PR kéo dài, QRS giãn, sine wave, có thể ngừng tim, xử trí ngay ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi) - [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi) - [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi) - [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi) - [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi) - [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi) - [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi) - [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375241&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._