# Tình huống Bệnh nhân 60 tuổi sắp dùng IV cefazolin dự phòng phẫu thuật nói với điều dưỡng "20 năm trước tôi nổi mề đay khắp người sau amoxicillin". Hành động phù hợp nhất?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Tình huống Bệnh nhân 60 tuổi sắp dùng IV cefazolin dự phòng phẫu thuật nói với điều dưỡng "20 năm trước tôi nổi mề đay khắp người sau amoxicillin". Hành động phù hợp nhất?

## Lựa chọn

1. Từ chối mọi beta-lactam suốt đời và đổi sang IV vancomycin.
2. Mề đay 20 năm trước không liên quan, không cần báo và cứ tiêm cefazolin.
3. Cho diphenhydramine trước rồi truyền cefazolin liều đầy đủ mà không đánh giá thêm.
4. Ghi nhận chi tiết phản ứng được báo, trao đổi với bác sĩ và khoa dược; phản ứng chéo giữa cephalosporin hiện đại và penicillin thấp hơn nhiều so với ước tính cũ (khoảng 1-2 phần trăm, cefazolin thấp nhất do nhánh bên độc đáo); tuỳ độ nặng của phản ứng cũ, có thể dùng cefazolin sau hội chẩn dị ứng hoặc liều thử, đổi sang thuốc không phản ứng chéo nếu xác nhận phản vệ thực sự, hoặc đánh giá dị ứng ngắn. **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Trước kia ước tính phản ứng chéo penicillin-cephalosporin có thể tới 10%, nhưng do nhiễm penicillin trong các cephalosporin đời đầu, các thuốc thế hệ một có nhánh bên giống penicillin và việc đưa cả ban không qua IgE vào thống kê đã gây nhiễu. Dữ liệu hiện nay cho thấy tỷ lệ tổng khoảng 1-2%, càng thấp hơn ở các cephalosporin có nhánh bên khác penicillin (cefazolin có nhánh độc đáo nên rất thấp). Tuy nhiên phản vệ penicillin thực sự (mề đay, phù mạch, khò khè, tụt áp) vẫn cần thận trọng và không xếp ngang với ban xa xôi. Cách tiếp cận: (1) thu thập chi tiết tiền sử dị ứng — phản ứng gì, bao lâu, mức độ, xử trí — ghi chính xác; (2) phối hợp bác sĩ và dược để xác định phản ứng cũ là không nặng (ban dát sẩn muộn, triệu chứng tiêu hoá) hay nặng (phản vệ qua IgE hoặc SJS/TEN); (3) tiền sử không nặng thường có thể dùng cefazolin và phần lớn cephalosporin thế hệ 3-5; tiền sử IgE nặng cần hội chẩn dị ứng, liều thử có giám sát hoặc thuốc thay thế (vancomycin, clindamycin hoặc khác tuỳ chỉ định); (4) tránh từ chối tất cả beta-lactam vì sẽ mất nhiều lựa chọn quan trọng. Từ chối toàn bộ beta-lactam, bỏ qua tiền sử, hay dùng diphenhydramine trước mà không đánh giá đều không phù hợp.

## Giải thích chuyên sâu

Phản ứng chéo penicillin-cephalosporin từng bị đánh giá cao quá mức. Ghi nhận và trao đổi; không né tránh hay sử dụng đại trà mà không đánh giá.

## Khái niệm chính

- **cefazolin** — Cephalosporin thế hệ 1, dự phòng phẫu thuật, nhánh bên độc đáo, phản ứng chéo với penicillin rất thấp
- **beta-lactam cross-reactivity** — Dữ liệu hiện đại 1-2%, phụ thuộc tương đồng nhánh bên, tránh né tránh đại trà
- **allergy history detail** — Loại phản ứng, thời điểm, mức độ, xử trí — chìa khoá phân biệt IgE/không IgE/không dị ứng

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375218&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._