# Một bệnh nhân 78 tuổi bị bệnh thần kinh đái tháo đường đau đớn, có tiền sử glôcôm, phì đại tiền liệt tuyến và té ngã trước đó được gửi đến phòng khám với y lệnh mới: amitriptyline 50 mg uống vào giờ đi ngủ để trị đau thần kinh. Hành động điều dưỡng ban đầu thích hợp nhất là gì? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=vi > language: vi > subject: Medical Emergencies > category: PA ## Câu hỏi Một bệnh nhân 78 tuổi bị bệnh thần kinh đái tháo đường đau đớn, có tiền sử glôcôm, phì đại tiền liệt tuyến và té ngã trước đó được gửi đến phòng khám với y lệnh mới: amitriptyline 50 mg uống vào giờ đi ngủ để trị đau thần kinh. Hành động điều dưỡng ban đầu thích hợp nhất là gì? ## Lựa chọn 1. Tăng liều lên 100 mg để đảm bảo hiệu quả. 2. Tiêm/cho liều theo y lệnh vì amitriptyline hiệu quả nhất cho đau thần kinh. 3. Cho cùng diphenhydramine để phòng dị ứng. 4. Tạm dừng và liên hệ bác sĩ; amitriptyline nằm trong Beers Criteria là thuốc có thể không phù hợp ở người già do tác dụng kháng cholinergic mạnh (gây bí tiểu khi có phì đại tuyến tiền liệt, làm xấu glôcôm, khô miệng, táo bón), tụt huyết áp tư thế và té ngã, an thần và lú lẫn, kéo dài QT; đề xuất thay bằng duloxetine, pregabalin hoặc nếu phải dùng TCA thì chọn nortriptyline ít kháng cholinergic ở liều thấp khởi đầu kèm theo dõi tim. **✔ Đáp án đúng** **Đáp án đúng: 4** ## Giải thích Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCA) bao gồm amin bậc ba (amitriptyline, imipramine, doxepin) và amin bậc hai (nortriptyline, desipramine). Các amin bậc ba có tác dụng kháng cholinergic, an thần và ảnh hưởng lên tim mạnh hơn và được liệt kê trong Tiêu chuẩn Beers của Hội Lão khoa Hoa Kỳ là có khả năng không phù hợp ở người lớn từ 65 tuổi trở lên. Các tác dụng phụ liên quan ở bệnh nhân này: (1) kháng cholinergic — bí tiểu (làm nặng thêm phì đại tiền liệt tuyến), tăng nhãn áp (làm nặng thêm glôcôm góc hẹp; glôcôm góc đóng là chống chỉ định tuyệt đối), khô miệng, táo bón, nhìn mờ, suy giảm nhận thức, mê sảng; (2) tim mạch — hạ huyết áp tư thế đứng và té ngã, kéo dài QT và nguy cơ rối loạn nhịp đặc biệt khi dùng quá liều, chậm dẫn truyền; (3) an thần; (4) giảm ngưỡng co giật; (5) tăng cân; (6) nguy cơ tử vong khi quá liều do độc tính trên tim (phong tỏa kênh Na — QRS rộng, hạ huyết áp, co giật); (7) ý tưởng tự tử - cảnh báo hộp đen FDA đối với thuốc chống trầm cảm cho người dưới 25 tuổi. Các lựa chọn an toàn hơn cho đau thần kinh ở người cao tuổi: duloxetine (SNRI), pregabalin hoặc gabapentin, lidocaine hoặc capsaicin dùng tại chỗ. Nếu bắt buộc dùng TCA, nên ưu tiên nortriptyline với liều khởi đầu thấp, cần đo điện tâm đồ ban đầu và chỉnh liều thận trọng. Hành động giữ lại liều thuốc và liên hệ với bác sĩ kê đơn là hành động tiêu chuẩn để bảo vệ an toàn cho bệnh nhân. ## Giải thích chuyên sâu TCA bậc ba thuộc Beers Criteria có thể không phù hợp ở người già — hại do kháng cholinergic, tụt huyết áp tư thế, QT, an thần, té ngã, nhận thức. Tạm dừng và đề nghị thay thế an toàn hơn. ## Khái niệm chính - **amitriptyline** — TCA amine bậc ba, kháng cholinergic mạnh, kéo dài QT, có thể không phù hợp ở người già, độc tim khi quá liều - **Beers Criteria** — Danh sách thuốc có thể không phù hợp với người trên 65 tuổi của AGS, cập nhật hằng năm, công cụ ra quyết định lâm sàng - **nortriptyline alternative** — TCA amine bậc hai, kháng cholinergic yếu hơn, ưu tiên hơn amitriptyline ở người già có đau thần kinh ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi) - [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi) - [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi) - [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi) - [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi) - [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi) - [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi) - [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375214&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._