# Tình huống Bệnh nhân 45 tuổi đau thần kinh ngoại biên do đái tháo đường đang dùng duloxetine 60 mg mỗi ngày; nay được kê sumatriptan cho cơn migraine mới và dùng thuốc cảm OTC chứa dextromethorphan. Tác dụng có hại nào điều dưỡng dạy bệnh nhân nhận biết?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Tình huống Bệnh nhân 45 tuổi đau thần kinh ngoại biên do đái tháo đường đang dùng duloxetine 60 mg mỗi ngày; nay được kê sumatriptan cho cơn migraine mới và dùng thuốc cảm OTC chứa dextromethorphan. Tác dụng có hại nào điều dưỡng dạy bệnh nhân nhận biết?

## Lựa chọn

1. Hội chứng an thần kinh ác tính — cứng cơ, tăng thân nhiệt, mất ổn định hệ thần kinh tự chủ, thay đổi trạng thái tâm thần, và tăng creatine kinase — có thể xảy ra trong vòng vài giờ sau khi tiếp xúc với thuốc đối kháng dopamine và là một tình trạng cấp cứu đòi hỏi ngừng sử dụng các thuốc gây bệnh, làm mát tích cực, và có thể dùng dantrolene hoặc bromocriptine.
2. Cơn tăng huyết áp kịch phát — đau đầu dữ dội, nhìn mờ, lo âu, đau ngực, chảy máu cam, và có thể có dấu hiệu tổn thương cơ quan đích như tổn thương thận cấp hoặc phù phổi — có thể xảy ra trong vòng vài giờ sau khi kết hợp các thuốc co mạch và là một tình trạng cấp cứu đòi hỏi hạ huyết áp ngay lập tức bằng thuốc hạ huyết áp đường tĩnh mạch và theo dõi liên tục.
3. Ngộ độc kháng cholinergic — khô niêm mạc, giãn đồng tử, bí tiểu, giảm nhu động ruột, da đỏ bừng, tăng thân nhiệt, và thay đổi trạng thái tâm thần — có thể xảy ra do các thuốc có tác dụng kháng muscarinic và là một tình trạng cấp cứu đòi hỏi ngừng sử dụng các thuốc gây bệnh, chăm sóc hỗ trợ, và có thể dùng physostigmine trong các trường hợp nặng.
4. Hội chứng serotonin — lú lẫn, kích động, bồn chồn, tăng phản xạ, rung giật cơ (kể cả rung giật mắt), run, vã mồ hôi, sốt cao, nhịp nhanh, tăng huyết áp, triệu chứng tiêu hoá — có thể xảy ra trong vài giờ sau khi kết hợp các thuốc serotonergic; là cấp cứu cần ngừng mọi thuốc serotonergic, chăm sóc nâng đỡ và đôi khi cyproheptadine. **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Duloxetine (Cymbalta) là SNRI, lựa chọn đầu tay cho đau thần kinh do đái tháo đường, fibromyalgia, đau cơ xương khớp mạn, trầm cảm chính, lo âu lan toả. Kết hợp duloxetine với các thuốc serotonergic — triptan (sumatriptan, rizatriptan), SSRI/SNRI khác, MAOI, tramadol, dextromethorphan, ondansetron, linezolid, methylene blue, St John wort, MDMA — làm tăng nguy cơ hội chứng serotonin. Đặc điểm: thay đổi trạng thái tâm thần, tăng hoạt động thần kinh cơ (tăng phản xạ, rung giật cơ kể cả mắt, run, cứng), bất ổn tự chủ (sốt cao, nhịp nhanh, tăng huyết áp, vã mồ hôi, giãn đồng tử, triệu chứng tiêu hoá). Khởi phát thường trong vài giờ, mức độ từ nhẹ tới chết người. Xử trí: ngừng mọi thuốc serotonergic, hồi sức bằng dịch và làm mát, benzodiazepine cho kích động, ca nặng dùng cyproheptadine. Giáo dục duloxetine khác: giảm liều dần khi ngừng để tránh hội chứng cai SNRI, cảnh báo đóng khung về tự tử ở dưới 25 tuổi, lo ngại gan với rượu, theo dõi BP/HR, không nghiền nhai viên nang, dùng đều đặn. Sâu răng, thiếu máu, mất thính lực không phải nguy cơ chính.

## Giải thích chuyên sâu

duloxetine + triptan + dextromethorphan = nguy cơ serotonin chồng. Tăng phản xạ kèm rung giật cơ là dấu khám đặc trưng của hội chứng serotonin.

## Khái niệm chính

- **serotonin syndrome** — Bộ ba tâm thần/thần kinh cơ/tự chủ; ngừng thuốc serotonergic; nâng đỡ; cyproheptadine
- **duloxetine SNRI** — Đầu tay cho đau thần kinh, giảm liều dần, cảnh báo tự tử dưới 25 tuổi, lưu ý gan
- **serotonergic drug list** — Triptan, SSRI/SNRI, MAOI, tramadol, DM, ondansetron, linezolid, methylene blue, MDMA, St John

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375213&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._