# Một bệnh nhân 45 tuổi đang truyền morphine tĩnh mạch để giảm đau sau phẫu thuật bị ngứa toàn thân và đỏ bừng mặt nhưng không phát ban, không sưng, không khò khè, huyết áp bình thường và SpO2 bình thường. Bệnh nhân và gia đình lo ngại đây là dị ứng. Câu trả lời điều dưỡng tốt nhất là gì?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions  
> category: PA

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 45 tuổi đang truyền morphine tĩnh mạch để giảm đau sau phẫu thuật bị ngứa toàn thân và đỏ bừng mặt nhưng không phát ban, không sưng, không khò khè, huyết áp bình thường và SpO2 bình thường. Bệnh nhân và gia đình lo ngại đây là dị ứng. Câu trả lời điều dưỡng tốt nhất là gì?

## Lựa chọn

1. Ngừng morphine ngay và ghi vào hồ sơ là dị ứng morphine thực sự.
2. Khả năng cao là phóng thích histamine không dị ứng thường gặp với morphine; cân nhắc diphenhydramine 25 mg IV, giảm tốc độ truyền hoặc đổi sang opioid tổng hợp như fentanyl/hydromorphone nếu kéo dài, theo dõi dấu dị ứng thực sự (mề đay nổi, phù mạch, co thắt phế quản, tụt huyết áp). **✔ Đáp án đúng**
3. Giải thích là đau bình thường và cho aspirin.
4. Tăng liều morphine để át ngứa.

**Đáp án đúng: 2**

## Giải thích

Morphine và các thuốc phiện tự nhiên khác (codeine, meperidine) gây giải phóng histamin trực tiếp, không qua trung gian miễn dịch từ dưỡng bào, gây ngứa, đỏ bừng, đổ mồ hôi và nổi mề đay nhưng không có sẩn phù, phù mạch, co thắt phế quản hay suy giảm huyết động. Đây không phải là dị ứng thực sự qua trung gian IgE và thường không cần tránh dùng vĩnh viễn, mặc dù gây khó chịu. Các đặc điểm phân biệt: (1) giải phóng histamin không dị ứng — ngứa đối xứng, đỏ bừng nhẹ, không ảnh hưởng đường thở/tuần hoàn, thoáng qua, không tiến triển; (2) dị ứng thực sự — mề đay kèm sẩn phù nổi cao, phù mạch, khò khè hoặc thở rít, hạ huyết áp, sốc phản vệ, cần dùng epinephrine ngay và tránh dùng vĩnh viễn, ghi vào hồ sơ, chọn nhóm opioid khác về cấu trúc. Xử trí ngứa do histamin: diphenhydramin 25 đến 50 mg uống/tiêm tĩnh mạch, giảm tốc độ truyền tĩnh mạch, nếu kéo dài thì chuyển sang opioid tổng hợp ít giải phóng histamin (fentanyl, hydromorphone, oxycodon, methadone). Ghi nhãn dị ứng vĩnh viễn và cho dùng aspirin là sai; tăng liều làm nặng thêm tình trạng giải phóng histamin.

## Giải thích chuyên sâu

Ngứa đơn thuần với huyết động bình thường là phóng histamine, không phải dị ứng. Kéo dài thì đổi fentanyl/hydromorphone; chỉ ghi dị ứng khi có mề đay-phù mạch-khò khè-tụt áp.

## Khái niệm chính

- **opioid-induced histamine release** — Opiate tự nhiên kích thích trực tiếp mast cell, không qua miễn dịch, gây ngứa/đỏ không ảnh hưởng hô hấp
- **true opioid allergy** — Qua IgE, mày đay/phù mạch/co thắt phế quản/tụt áp, cần epinephrine và đổi nhóm khác
- **synthetic opioid switch** — Fentanyl, hydromorphone, oxycodone, methadone, phóng histamine ít

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is reviewing the morning lab results for an adult client receiving warfarin for at…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360515&lang=vi)
- [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi)
- [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi)
- [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi)
- [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi)
- [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi)
- [An 80-year-old male with heart failure is prescribed digoxin 0.125 mg daily. During mornin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372686&lang=vi)
- [A 38-year-old female with rheumatoid arthritis is being discharged with a new prescription…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372687&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375146&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._