# Một bệnh nhân 65 tuổi bị đau do ung thư mạn tính vừa được bắt đầu dùng morphine tác dụng kéo dài (ER) 30 mg đường uống mỗi 12 giờ, kèm morphine tác dụng nhanh 10 mg mỗi 4 giờ khi cần đối với cơn đau đột phá. Can thiệp được lên lịch nào mà điều dưỡng dự đoán sẽ ngăn ngừa tác dụng phụ thường gặp nhất?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 65 tuổi bị đau do ung thư mạn tính vừa được bắt đầu dùng morphine tác dụng kéo dài (ER) 30 mg đường uống mỗi 12 giờ, kèm morphine tác dụng nhanh 10 mg mỗi 4 giờ khi cần đối với cơn đau đột phá. Can thiệp được lên lịch nào mà điều dưỡng dự đoán sẽ ngăn ngừa tác dụng phụ thường gặp nhất?

## Lựa chọn

1. Một thuốc chống nôn dự phòng như ondansetron 4 mg PO mỗi 8 giờ được lên lịch xuyên suốt, cùng với việc tránh thức ăn cay và các bữa ăn nhỏ thường xuyên để giảm nguy cơ buồn nôn và nôn do điều trị opioid.
2. Tiêm naloxone 0.4 mg IV push mỗi 4 giờ như một liều theo lịch để đối kháng suy hô hấp, kết hợp với đo độ bão hòa oxy liên tục và theo dõi nhịp thở mỗi giờ để phát hiện sớm giảm thông khí do sử dụng opioid.
3. Phác đồ ruột từ ngày bắt đầu opioid: thuốc nhuận kích thích (senna 17.2 mg PO trước ngủ) cộng làm mềm phân (docusate 100 mg PO 2 lần/ngày) cộng khuyến khích nước, chất xơ và vận động. **✔ Đáp án đúng**
4. Chế độ nhịn ăn nghiêm ngặt với truyền dịch tĩnh mạch duy trì 75 mL/giờ để ruột nghỉ ngơi, cùng với chụp X-quang bụng hàng ngày để theo dõi tình trạng tắc ruột, vì opioid làm chậm nhu động tiêu hóa và có thể gây tắc nghẽn.

**Đáp án đúng: 3**

## Giải thích

Táo bón do opioid (OIC) là tác dụng phụ thường gặp nhất của liệu pháp opioid, xảy ra ở hầu hết bệnh nhân, không cải thiện khi dung nạp thuốc, và là nguyên nhân hàng đầu khiến bệnh nhân từ bỏ liệu pháp giảm đau opioid. Cơ chế: hoạt hóa thụ thể mu ở ruột làm giảm nhu động ruột, tăng trương lực cơ vòng và giảm tiết dịch. Dự phòng tiêu chuẩn ngay từ ngày đầu tiên bắt đầu opioid: (1) thuốc nhuận tràng kích thích — senna 17,2 mg hoặc bisacodyl 10 mg đường uống vào giờ đi ngủ — giải quyết tình trạng giảm nhu động ruột, (2) chất làm mềm phân — docusate 100 mg đường uống hai lần mỗi ngày — nếu dùng đơn độc thì không đủ nhưng được thêm vào thuốc kích thích; một số cơ sở bỏ qua docusate vì bằng chứng chưa thống nhất, (3) tăng lượng dịch uống lên ít nhất 2 lít/ngày nếu không có chống chỉ định, (4) tăng dần chất xơ trong chế độ ăn trừ khi có nguy cơ tắc ruột do phân, (5) hoạt động, đi lại, xoa bóp bụng. Tăng bước: thuốc nhuận tràng thẩm thấu (polyethylene glycol, lactulose), thụt tháo khi có tắc ruột do phân, thuốc đối kháng thụ thể mu ngoại vi (methylnaltrexone, naloxegol, naldemedine) cho OIC kháng trị. Chỉ dùng diphenhydramine đơn độc, hạn chế dịch và nằm tại giường là sai. Thuốc nhuận tràng tạo khối (psyllium) thường tránh dùng trong OIC vì chúng cần dịch và nhu động.

## Giải thích chuyên sâu

Phòng OIC bắt đầu ngày 1: kích thích + làm mềm phân tuỳ chọn + nước/chất xơ/vận động. Táo bón không có dung nạp, phải chủ động phòng.

## Khái niệm chính

- **opioid-induced constipation** — Thụ thể μ ở ruột, giảm nhu động, không dung nạp, phòng từ ngày 1
- **bowel regimen** — Kích thích (senna/bisacodyl) + làm mềm (docusate) + nước/chất xơ/vận động, bộ phòng đầu tay
- **PAMORA** — Đối kháng μ ngoại vi (methylnaltrexone, naloxegol, naldemedine), giữ giảm đau trung ương

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375145&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._