# Một bệnh nhân 75 tuổi đang dùng metformin 1000 mg uống hai lần mỗi ngày dài hạn biểu hiện các triệu chứng mới: đau cơ, mệt mỏi, đau bụng, thở nhanh sâu và hô hấp Kussmaul. Sinh hiệu: HA 92/58, NT 110, nhiệt độ 35,6°C. Xét nghiệm: lactate huyết thanh 9 mmol/L (bình thường > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=vi > language: vi > subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions > category: PA ## Câu hỏi Một bệnh nhân 75 tuổi đang dùng metformin 1000 mg uống hai lần mỗi ngày dài hạn biểu hiện các triệu chứng mới: đau cơ, mệt mỏi, đau bụng, thở nhanh sâu và hô hấp Kussmaul. Sinh hiệu: HA 92/58, NT 110, nhiệt độ 35,6°C. Xét nghiệm: lactate huyết thanh 9 mmol/L (bình thường ## Lựa chọn 1. Cho bệnh nhân uống than hoạt tính 50 g để giảm hấp thu metformin, bắt đầu thở oxy bổ sung để kiểm soát hô hấp Kussmaul, thử đường huyết tại chỗ để loại trừ hạ đường huyết là nguyên nhân gây triệu chứng, theo dõi xem cơn đau bụng có thuyên giảm không, và tiếp tục dùng metformin sau khi bệnh nhân ổn định. 2. Ngừng metformin ngay·chuẩn bị hồi sức dịch IV·dự đoán chuyển ICU và có thể chạy thận nhân tạo để loại metformin và điều chỉnh acid lactic nặng·theo dõi đường thở/hô hấp chặt·báo bác sĩ·xem xét NaHCO3 IV theo protocol cho acidemia nặng. **✔ Đáp án đúng** 3. Bắt đầu dùng kháng sinh phổ rộng theo kinh nghiệm do nghi ngờ nhiễm trùng huyết, truyền nhanh dung dịch tinh thể normal saline liều 30 mL/kg, lấy mẫu cấy máu và định lượng lactate huyết thanh, thông báo cho bác sĩ về chẩn đoán nghi ngờ nhiễm trùng huyết, và theo dõi sự giảm nồng độ lactate như một dấu hiệu điều trị hiệu quả. 4. Kiểm tra đường huyết mao mạch, tiêm insulin regular đường tĩnh mạch theo phác đồ DKA do nghi ngờ nhiễm toan ceton do đái tháo đường, bắt đầu truyền normal saline 0,9% với tốc độ 500 mL/giờ, theo dõi nồng độ kali để phát hiện hạ kali máu, và tiếp tục dùng metformin để kiểm soát bệnh đái tháo đường nền khi đường huyết trở về bình thường. **Đáp án đúng: 2** ## Giải thích Nhiễm toan lactic liên quan đến metformin (MALA) — cấp cứu MALA điển hình biểu hiện với tập hợp các yếu tố: bệnh nhân dùng metformin lâu dài, có yếu tố khởi phát gần đây (CI-AKI do thuốc cản quang, mất nước, nhiễm trùng huyết, thiếu oxy, bệnh gan, rượu, đợt cấp suy tim), và bệnh cảnh lâm sàng/xét nghiệm như trên: • Triệu chứng: đau cơ, mệt mỏi, yếu, khó chịu, đau bụng, buồn nôn/nôn, thở nhanh sâu, hô hấp Kussmaul. • Sinh hiệu: hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, thân nhiệt hạ. • Xét nghiệm: lactate huyết thanh >5 (thường >10), pH 15-20, pH ## Giải thích chuyên sâu Tại sao đáp án 2 Hình ảnh điển hình MALA:metformin lâu dài·yếu tố thúc đẩy gần đây (CI-AKI sau cản quang·mất nước·sepsis·hypoxia·bệnh gan·rượu·HF)+lâm sàng/cận lâm sàng. • Triệu chứng:đau cơ·yếu·đau bụng·buồn nôn·thở nhanh·thở Kussmaul. • Sinh hiệu:tụt huyết áp·nhịp nhanh·hạ thân nhiệt. • Xét nghiệm:lactate >5 (thường >10)·pH 15-20·pH ## Khái niệm chính - **Thở Kussmaul** — Thở sâu nhanh·bù trừ acid chuyển hóa (thải CO2). Thường gặp ở DKA·MALA·urê huyết·ngộ độc thuốc. ABG:pH↓·HCO3↓·PaCO2↓. Mệt cơ hô hấp có nguy cơ ngừng tim·xử trí ngay. - **Anion gap** — Na - (Cl + HCO3)·bình thường 8-12. Tăng (>12):MUDPILES — Methanol·Uremia·DKA·Propylene glycol·Iron/INH·Lactic acidosis (gồm MALA)·Ethylene glycol·Salicylates. Acid anion gap bình thường:mất HCO3 GI·RTA. - **Chỉ định lọc thận (MALA)** — EXTRIP khuyến cáo:lactate >20 mmol/L hoặc (lactate >15+pH ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is reviewing the morning lab results for an adult client receiving warfarin for at…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360515&lang=vi) - [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi) - [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi) - [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi) - [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi) - [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi) - [An 80-year-old male with heart failure is prescribed digoxin 0.125 mg daily. During mornin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372686&lang=vi) - [A 38-year-old female with rheumatoid arthritis is being discharged with a new prescription…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372687&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375052&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._