# Một bệnh nhân 67 tuổi đang dùng simvastatin 80 mg uống mỗi tối trong 2 năm đến khoa cấp cứu với triệu chứng đau cơ dữ dội lan tỏa, yếu cơ và nước tiểu màu cola sẫm khởi phát cách đây 3 ngày. Sinh hiệu: HA 132/82, nhịp tim 96, nhịp thở 18, nhiệt độ 37,4°C. Xét nghiệm ban đầu: CK 12,400 U/L (gấp 10 lần bình thường), creatinine 2,1 mg/dL (ban đầu 0,9), K+ 5,6 mEq/L. Nhóm hành động điều dưỡng nào được ưu tiên? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=vi > language: vi > subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions > category: PA ## Câu hỏi Một bệnh nhân 67 tuổi đang dùng simvastatin 80 mg uống mỗi tối trong 2 năm đến khoa cấp cứu với triệu chứng đau cơ dữ dội lan tỏa, yếu cơ và nước tiểu màu cola sẫm khởi phát cách đây 3 ngày. Sinh hiệu: HA 132/82, nhịp tim 96, nhịp thở 18, nhiệt độ 37,4°C. Xét nghiệm ban đầu: CK 12,400 U/L (gấp 10 lần bình thường), creatinine 2,1 mg/dL (ban đầu 0,9), K+ 5,6 mEq/L. Nhóm hành động điều dưỡng nào được ưu tiên? ## Lựa chọn 1. Chườm lạnh lên các vùng đau nhất để giảm viêm, cho bệnh nhân uống thuốc chống viêm không steroid đường uống, và khuyến khích bệnh nhân uống nước trong tại nhà với một cuộc gọi theo dõi sau 24 giờ. 2. Cho bệnh nhân uống simvastatin 80 mg ngay bây giờ theo chỉ định, sắp xếp sinh thiết cơ để đánh giá bệnh cơ viêm, và bắt đầu liệu pháp corticosteroid liều cao theo phác đồ trong khi theo dõi chức năng thận. 3. Chuẩn bị bệnh nhân cho chạy thận nhân tạo cấp cứu do tổn thương thận cấp tính, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để kiểm soát dịch, và bắt đầu truyền natri bicarbonat liên tục để kiềm hóa nước tiểu. 4. Giữ simvastatin, mắc monitor tim, lập đường truyền IV và bắt đầu truyền dịch đẳng trương tích cực theo y lệnh, gửi xét nghiệm nước tiểu tìm myoglobin, báo bác sĩ về CK·creatinine·K+ tăng. **✔ Đáp án đúng** **Đáp án đúng: 4** ## Giải thích Tiêu cơ vân do statin — cấp cứu khẩn cấp Đây là biểu hiện điển hình: bệnh nhân dùng simvastatin liều cao (80 mg, liều duy nhất có cảnh báo hộp đen về bệnh cơ được FDA công nhận), lớn tuổi, và hiện có tam chứng chẩn đoán của tiêu cơ vân — đau cơ, nước tiểu màu "cola" sẫm (myoglobin niệu), CK ≥10 lần giới hạn trên bình thường, và tổn thương thận cấp. Tăng kali máu (K+ 5,6) cũng có mặt do phá hủy tế bào và AKI, làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim. Các ưu tiên: (1) ngưng sử dụng thuốc gây bệnh ngay lập tức và vĩnh viễn, (2) theo dõi điện tim (nguy cơ loạn nhịp do tăng K), (3) thiết lập đường truyền tĩnh mạch và hồi sức dịch đẳng trương tích cực (thường là NaCl 0,9% tốc 200-300 mL/giờ, điều chỉnh theo lượng nước tiểu 200-300 mL/giờ) để thải myoglobin và bảo vệ thận, (4) phân tích nước tiểu tìm myoglobin, xu hướng BMP/CK, khí máu động mạch, và (5) thông báo cho bác sĩ — các y lệnh bổ sung có thể bao gồm kiềm hóa·lợi tiểu quai·calci gluconat cho tăng K·thẩm phân nếu AKI tiến triển. Acetaminophen, miếng đệm nhiệt và xuất viện đều không phù hợp và nguy hiểm. ## Giải thích chuyên sâu Tại sao đáp án 2 Bệnh nhân dùng simvastatin liều cao (80 mg — boxed warning của FDA về bệnh cơ)·cao tuổi với biểu hiện kinh điển của tiêu cơ vân: đau cơ·nước tiểu sậm như cola (myoglobin niệu)·CK ≥10x ULN·AKI. Phá hủy tế bào và AKI gây tăng kali (K+ 5.6) — nguy cơ loạn nhịp. Ưu tiên điều dưỡng (1) Ngừng thuốc ngay và tránh suốt đời, (2) monitor tim (loạn nhịp do tăng K), (3) đường IV + truyền dịch đẳng trương tích cực (NS 200-300 mL/giờ — mục tiêu nước tiểu 200-300 mL/giờ — pha loãng myoglobin·bảo vệ thận), (4) myoglobin niệu·BMP/CK·ABG, (5) báo bác sĩ — y lệnh tiếp theo: kiềm hóa·lợi tiểu quai·calcium gluconate cho tăng K·dialysis nếu AKI nặng. Phân tích đáp án sai 1: Cho thêm simvastatin có thể tử vong — phải giữ ngay. 3: Acetaminophen·nghỉ ngơi·xuất viện không phù hợp, bỏ qua tình trạng cấp cứu. 4: Sưởi·giãn cơ có thể làm phù nặng·giải phóng thêm myoglobin — không phù hợp. Phòng ngừa tái phát Khi quyết định khởi động lại statin (nếu cần) — thử pravastatin·rosuvastatin·pitavastatin (không phụ thuộc CYP3A4)·liều thấp, tránh kết hợp ức chế CYP3A4, theo dõi CK·LFT định kỳ, giáo dục bệnh nhân tự báo cáo. ## Khái niệm chính - **Simvastatin 80 mg** — FDA phát hành cảnh báo (boxed warning) về nguy cơ bệnh cơ/tiêu cơ vân ở liều 80 mg. Từ 2011 khuyến cáo hạn chế kê đơn mới — trừ trường hợp đã dùng 80 mg trên 1 năm không có tác dụng phụ, nên cân nhắc statin khác. - **Phạm vi CK bình thường** — Creatine kinase·dấu ấn tổn thương cơ. Bình thường ~30-200 U/L (khác giữa phòng XN). Myalgia: bình thường~5x ULN. Myositis: 5-10x ULN. Tiêu cơ vân: ≥10x ULN (>1000-5000) + myoglobin niệu + suy thận. - **Hồi sức dịch đẳng trương** — Điều trị cốt lõi tiêu cơ vân. NS hoặc LR 200-300 mL/giờ — mục tiêu lượng nước tiểu 200-300 mL/giờ·pha loãng myoglobin·duy trì tưới máu thận·phòng AKI. Bệnh nhân già·suy tim phải đồng thời theo dõi quá tải dịch. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is reviewing the morning lab results for an adult client receiving warfarin for at…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360515&lang=vi) - [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi) - [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi) - [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi) - [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi) - [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi) - [An 80-year-old male with heart failure is prescribed digoxin 0.125 mg daily. During mornin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372686&lang=vi) - [A 38-year-old female with rheumatoid arthritis is being discharged with a new prescription…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372687&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374918&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._