# Một bệnh nhân 55 tuổi mới được kê đơn hydrochlorothiazide (HCTZ) 25 mg uống mỗi sáng để điều trị tăng huyết áp đang được hướng dẫn xuất viện. Câu nói nào của bệnh nhân cho thấy cần phải hướng dẫn thêm?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 55 tuổi mới được kê đơn hydrochlorothiazide (HCTZ) 25 mg uống mỗi sáng để điều trị tăng huyết áp đang được hướng dẫn xuất viện. Câu nói nào của bệnh nhân cho thấy cần phải hướng dẫn thêm?

## Lựa chọn

1. "Tôi sẽ dùng kem chống nắng và mũ rộng vành vì thuốc làm da nhạy cảm với ánh nắng hơn."
2. "Tôi sẽ báo bác sĩ nếu bị chuột rút·yếu·đánh trống ngực vì có thể kali bị thấp."
3. "Tôi sẽ báo cáo bất kỳ đau khớp hoặc sưng mới nào vì thuốc có thể làm tăng acid uric."
4. "Tôi sẽ uống vào 9 giờ tối với bữa tối để thuốc hoạt động mạnh nhất qua đêm." **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Ưu tiên hướng dẫn về HCTZ
Hydrochlorothiazide là thuốc lợi tiểu thiazide ức chế kênh đồng vận chuyển Na/Cl ở ống lượn xa và là lựa chọn hàng đầu trong điều trị tăng huyết áp (HTN). Hướng dẫn quan trọng: uống vào buổi sáng để tránh tiểu đêm và gián đoạn giấc ngủ; báo cáo các triệu chứng rối loạn điện giải — hạ kali máu (chuột rút, yếu cơ, hồi hộp, loạn nhịp tim), hạ natri máu (đau đầu, lú lẫn, té ngã ở người già), và hạ magiê máu; dự kiến có thể tăng canxi máu (thường được sử dụng trên lâm sàng trong điều trị loãng xương) nhưng báo cáo nếu đau xương, sỏi thận; báo cáo tăng acid uric máu/cơn gút cấp; dự kiến có thể tăng đường huyết nhẹ (quan trọng ở bệnh nhân đái tháo đường); sử dụng kem chống nắng vì nhạy cảm ánh sáng; kiểm tra dị ứng sulfonamide. Uống thuốc vào buổi tối là sai vì gây tiểu đêm. Hiệu quả điều trị huyết áp cần 2-4 tuần.

## Giải thích chuyên sâu

Tại sao đáp án 2
HCTZ là lợi tiểu thiazide ức chế đồng vận Na/Cl ở ống lượn xa, là lựa chọn đầu cho HTN. Uống buổi sáng là chuẩn — uống đêm gây tiểu đêm ảnh hưởng giấc ngủ. Bệnh nhân nói "uống 9 giờ tối với bữa tối để hoạt động qua đêm" là hiểu sai — cần giáo dục thêm.

Hiểu đúng (đáp án sai)
1: Nhạy ánh sáng dùng chống nắng·mũ — đúng. 3: Chuột rút·yếu·đánh trống ngực là dấu hiệu hạ K cần báo — đúng. 4: Đau khớp·sưng là dấu hiệu tăng acid uric/gout cần báo — đúng.

Trọng tâm tác dụng phụ HCTZ
(1) Điện giải: K+↓·Mg++↓·Na+↓·Ca++↑ (ngược với loop — dùng cho loãng xương), (2) Chuyển hóa: tăng đường huyết·tăng acid uric·tăng lipid, (3) Khác: nhạy ánh sáng·dị ứng chéo sulfa·nguy cơ thai kỳ·rối loạn cương. Hiệu quả huyết áp 2-4 tuần.

## Khái niệm chính

- **HCTZ** — Hydrochlorothiazide. Lợi tiểu thiazide. Ức chế đồng vận Na/Cl ở ống lượn xa. Lựa chọn đầu HTN·phù nhẹ. Tác dụng phụ: K+↓·Mg++↓·Na+↓·Ca++↑·UA↑·glucose↑·dị ứng sulfa·nhạy ánh sáng.
- **Thiazide vs loop canxi** — Thiazide tăng tái hấp thu Ca++ → tăng Ca máu (dùng cho loãng xương·tăng Ca niệu). Loop tăng đào thải Ca++ → hạ Ca máu (dùng điều trị tăng Ca máu). Trái ngược nhau.
- **Nhạy ánh sáng** — Quá mẫn ánh sáng do thuốc. Khi tiếp xúc nắng có phát ban·ban đỏ·phản ứng giống bỏng. Thường gặp với thiazide·tetracycline·fluoroquinolone·sulfa·amiodarone·NSAIDs. SPF 30+·mũ·áo dài·tránh giờ cao điểm.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi)
- [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi)
- [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374909&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._

