# Một bệnh nhân 60 tuổi được bắt đầu dùng lisinopril 10 mg uống mỗi ngày cho chẩn đoán mới tăng huyết áp gọi đến phòng khám 2 tuần sau đó báo cáo "ho khan, kích thích dai dẳng khiến tôi mất ngủ vào ban đêm." Bệnh nhân phủ nhận sốt, khó thở hoặc có đờm. Phản ứng nào của y tá là phù hợp nhất? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=vi > language: vi > subject: Medical Emergencies > category: PA ## Câu hỏi Một bệnh nhân 60 tuổi được bắt đầu dùng lisinopril 10 mg uống mỗi ngày cho chẩn đoán mới tăng huyết áp gọi đến phòng khám 2 tuần sau đó báo cáo "ho khan, kích thích dai dẳng khiến tôi mất ngủ vào ban đêm." Bệnh nhân phủ nhận sốt, khó thở hoặc có đờm. Phản ứng nào của y tá là phù hợp nhất? ## Lựa chọn 1. "Anh/Chị có thể ngừng dùng lisinopril vài ngày để xem ho có hết không, sau đó dùng lại nếu ho không tái phát." 2. "Anh/Chị hãy tiếp tục dùng lisinopril và sử dụng thuốc giảm ho không kê đơn có chứa dextromethorphan để kiểm soát ho khan." 3. "Ho cho thấy thuốc đang hạ huyết áp của anh/chị một cách hiệu quả nhờ giảm hậu gánh và cải thiện chức năng tim." 4. "Đây là tác dụng phụ đã biết của thuốc ức chế ACE do tích tụ bradykinin; bác sĩ có thể đổi sang ARB như losartan." **✔ Đáp án đúng** **Đáp án đúng: 4** ## Giải thích Ho khan do thuốc ức chế men chuyển (ACE) Thuốc ức chế ACE (-pril) ức chế sự chuyển angiotensin I thành angiotensin II và đồng thời làm chậm quá trình phân hủy bradykinin. Sự tích lũy bradykinin gây ra ho khan, dai dẳng, kích thích, không có đờm ở 5-20% bệnh nhân, thường gặp hơn ở phụ nữ và một số nhóm dân tộc, và có thể xảy ra vài tuần đến vài tháng sau khi bắt đầu dùng thuốc. Cơn ho không đáp ứng với siro ho không kê đơn, nhưng hết trong vòng 1-4 tuần sau khi ngừng thuốc. Xử trí chuẩn là thông báo cho bác sĩ và chuyển sang thuốc đối kháng thụ thể angiotensin (ARB, -sartan) — losartan, valsartan, olmesartan — có tác dụng phong bế RAAS tương tự nhưng không gây tích lũy bradykinin. Y tá không được khuyên tự ngừng thuốc (nguy cơ tăng huyết áp dội) hoặc coi thường triệu chứng. ## Giải thích chuyên sâu Tại sao đáp án 2 Thuốc ức chế ACE (-pril) chặn chuyển đổi angiotensin I → II và đồng thời ức chế phân hủy bradykinin. Bradykinin tích tụ gây ho khan, ngứa, không có đờm ở 5-20% bệnh nhân — phụ nữ và một số dân tộc hay gặp hơn. Siro ho không kê đơn không hiệu quả, hết sau 1-4 tuần ngừng thuốc. Xử trí: báo bác sĩ đổi sang ARB (-sartan: losartan·valsartan·olmesartan) — cùng tác dụng RAAS mà không tích tụ bradykinin. Phân tích đáp án sai 1: Ho do ACEi không cải thiện bằng siro không kê đơn, không hết trong 48 giờ — sai. 3: Tự ngừng thuốc gây tăng huyết áp phản ứng·tăng nguy cơ tim mạch — không tự ngừng trước y lệnh. 4: Ho là tác dụng phụ chứ không phải tác dụng có lợi — không nên trấn an sai. Dược lý chéo Khi đổi sang ARB: tụt huyết áp liều đầu·tăng kali·phù mạch vẫn còn nguy cơ, nhưng ho khan gần như không có. Bệnh nhân dùng ACEi lâu dài mà mới ho cũng cần phân biệt nguyên nhân khác (viêm phổi·chảy mũi sau). ## Khái niệm chính - **Lisinopril** — Thuốc ức chế ACE. Dùng cho tăng huyết áp·suy tim phân suất tống máu giảm·sau MI·bệnh thận đái tháo đường. Tác dụng phụ đặc trưng: ho khan·tăng kali·phù mạch·chống chỉ định thai kỳ·tụt huyết áp liều đầu·AKI (hẹp động mạch thận hai bên). - **Bradykinin** — Peptid giãn mạch. Bị ACE bất hoạt, nên khi dùng ACEi sẽ tích tụ và gây ho khan·phù mạch. - **ARB** — Chẹn thụ thể angiotensin II (AT1). -sartan (losartan·valsartan·olmesartan·irbesartan·telmisartan). Không ảnh hưởng bradykinin nên không gây ho khan. Chống chỉ định kết hợp với ACEi. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi) - [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi) - [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi) - [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi) - [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi) - [A 76-year-old female with chronic heart failure and atrial fibrillation receives digoxin 0…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374883&lang=vi) - [A 70-year-old client on long-term digoxin therapy reports new yellow-green halos around li…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374884&lang=vi) - [A 58-year-old client with type 2 diabetes mellitus and migraine prophylaxis is taking prop…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374893&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=374901&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._