# Bệnh nhân 28 tuổi bị tổn thương tủy sống T4 cách 3 tháng nhập viện vì đau đầu nặng đột ngột. BP 218/118, mạch 52, đỏ bừng phía trên mức tổn thương, da gà phía dưới, và Foley lưu được lấy nước tiểu lần cuối 6 giờ trước. Hành động ưu tiên đầu tiên của y tá là gì?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Postsurgical Complications  
> category: PA

## Câu hỏi

Bệnh nhân 28 tuổi bị tổn thương tủy sống T4 cách 3 tháng nhập viện vì đau đầu nặng đột ngột. BP 218/118, mạch 52, đỏ bừng phía trên mức tổn thương, da gà phía dưới, và Foley lưu được lấy nước tiểu lần cuối 6 giờ trước. Hành động ưu tiên đầu tiên của y tá là gì?

## Lựa chọn

1. Đặt bệnh nhân ngồi thẳng ngay lập tức và kiểm tra ống thông tiểu xem có gập hay tắc không. **✔ Đáp án đúng**
2. Cho bệnh nhân dùng thuốc hạ huyết áp thường ngày với liều bình thường để giảm ngay lập tức tình trạng huyết áp tăng cao nghiêm trọng.
3. Đắp chăn ấm cho bệnh nhân để giảm tình trạng nổi da gà và tăng sự thoải mái cho đến khi bác sĩ đưa ra chỉ định tiếp theo.
4. Đặt bệnh nhân nằm thẳng trên giường và liên hệ ngay với bác sĩ để yêu cầu một liều thuốc hạ huyết áp khẩn cấp.

**Đáp án đúng: 1**

## Giải thích

Đây là rối loạn phản xạ tự động (AD), một hội chứng đe dọa tính mạng ở bệnh nhân tổn thương tủy sống tại hoặc trên T6 do kích thích bất lợi dưới mức tổn thương. Phát hiện: tăng huyết áp nặng, nhịp chậm, đau đầu nhịp đập, đỏ bừng/đổ mồ hôi phía trên mức tổn thương, da nhợt và da gà phía dưới. Ưu tiên: (1) đặt bệnh nhân ngồi thẳng để dùng trọng lực hạ HA, (2) loại bỏ ngay tác nhân — phổ biến nhất là căng bàng quang do Foley gập hoặc tắc, táo bón, loét ép, móng quặp. Nếu HA không đáp ứng, dùng thuốc hạ áp tác dụng nhanh (nitrates, hydralazine). Nằm phẳng (1) tăng ICP và làm xấu HA. Sưởi ấm (3) bỏ qua cấp cứu. Thuốc hạ áp định kỳ (4) quá chậm và không xử lý tác nhân.

## Giải thích chuyên sâu

Rối loạn phản xạ tự động: hội chứng đe dọa tính mạng ở bệnh nhân tổn thương tủy sống tại hoặc trên T6, do kích thích bất lợi dưới mức tổn thương kích hoạt ồ ạt giao cảm. Đặc điểm: tăng HA nặng, nhịp chậm, đau đầu nhịp đập, đỏ bừng/đổ mồ hôi phía trên, da nhợt và da gà phía dưới. Không điều trị: nguy cơ đột quỵ, MI, co giật. Tác nhân thường gặp dưới mức tổn thương: căng bàng quang (Foley gập, ứ tiểu, UTI) — phổ biến nhất; táo bón; loét ép, móng quặp, quần áo chật; đau bụng kinh; chuyển dạ; thao tác dụng cụ. Xác định và loại bỏ tác nhân trước. Ưu tiên xử trí ban đầu: ngồi thẳng để dùng trọng lực hạ HA; loại bỏ tác nhân (rút Foley, kiểm tra Foley thông, lấy phân nhẹ nhàng, kiểm tra da); nếu SBP vẫn >150 sau khi loại tác nhân, dùng thuốc hạ áp tác dụng nhanh (nitroglycerin paste, hydralazine, nifedipine).

## Tình huống lâm sàng

**Bệnh nhân 28 tuổi tổn thương tủy sống T4 cách 3 tháng** nhập viện vì **đau đầu nặng đột ngột**. **BP 218/118, mạch 52, đỏ bừng phía trên, da gà phía dưới, Foley lấy nước tiểu lần cuối 6 giờ trước**.

## Khái niệm chính

- **Rối loạn phản xạ tự động** — Hội chứng đe dọa tính mạng ở tổn thương tủy sống tại hoặc trên T6 do kích thích bất lợi dưới mức tổn thương kích hoạt ồ ạt giao cảm. Đặc điểm: tăng HA nặng, nhịp chậm, đau đầu nhịp đập, đỏ bừng/đổ mồ hôi phía trên, da nhợt và da gà phía dưới. Nguy cơ không điều trị: đột quỵ, MI, co giật.
- **Tác nhân thường gặp** — Dưới mức tổn thương: căng bàng quang (Foley gập, ứ tiểu, UTI) — phổ biến nhất; táo bón; loét ép, móng quặp, quần áo chật; đau bụng kinh; chuyển dạ; thao tác dụng cụ. Xác định và loại bỏ tác nhân trước.
- **Ưu tiên xử trí ban đầu** — Ngồi thẳng để dùng trọng lực hạ HA; loại bỏ tác nhân (rút Foley, kiểm tra thông, lấy phân nhẹ, kiểm tra da); nếu SBP vẫn >150 sau loại tác nhân, dùng thuốc hạ áp tác dụng nhanh (nitroglycerin paste, hydralazine, nifedipine).

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A 24-year-old patient is brought to the ED with a generalized tonic-clonic seizure that ha…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372718&lang=vi)
- [A patient who sustained blunt chest trauma 30 minutes ago is now in extreme respiratory di…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372743&lang=vi)
- [Two hours after abdominal surgery, a client has a saturated dressing, heart rate 126/min, …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393732&lang=vi)
- [A client scheduled for surgery tomorrow says, "I took my warfarin this morning like usual.…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394155&lang=vi)
- [A client receiving a continuous epidural morphine infusion becomes difficult to arouse. Re…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=396608&lang=vi)
- [After a packed red blood cell transfusion, a client develops dyspnea, bilateral crackles, …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397167&lang=vi)
- [A child after tonsillectomy becomes restless, swallows frequently, and has a rising pulse.…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397280&lang=vi)
- [A client 8 hours after thyroidectomy reports tingling around the mouth and has a positive …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397338&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372742&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._