# Một bệnh nhân 58 tuổi đang dùng atorvastatin 40 mg mỗi ngày dài hạn được thêm gemfibrozil cách đây 10 ngày để điều trị tăng triglyceride máu. Hiện tại bệnh nhân báo cáo đau cơ lan tỏa nghiêm trọng, yếu cơ và nước tiểu màu nước cola sẫm. Xét nghiệm cận lâm sàng nào là ưu tiên mà điều dưỡng cần mong đợi? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=vi > language: vi > subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions > category: PPT ## Câu hỏi Một bệnh nhân 58 tuổi đang dùng atorvastatin 40 mg mỗi ngày dài hạn được thêm gemfibrozil cách đây 10 ngày để điều trị tăng triglyceride máu. Hiện tại bệnh nhân báo cáo đau cơ lan tỏa nghiêm trọng, yếu cơ và nước tiểu màu nước cola sẫm. Xét nghiệm cận lâm sàng nào là ưu tiên mà điều dưỡng cần mong đợi? ## Lựa chọn 1. Protein phản ứng C độ nhạy cao và tốc độ lắng hồng cầu 2. Bảng xét nghiệm lipid máu lúc đói với mức lipoprotein tỷ trọng thấp và triglyceride 3. Creatine kinase (CK) và bảng chuyển hóa cơ bản (kèm K và creatinine) **✔ Đáp án đúng** 4. Bảng xét nghiệm chức năng gan toàn diện bao gồm AST, ALT và phosphatase kiềm **Đáp án đúng: 3** ## Giải thích Bệnh cảnh lâm sàng — đau cơ lan tỏa nghiêm trọng, yếu cơ và nước tiểu màu nước cola ở bệnh nhân đang dùng statin kết hợp với fibrate — là điển hình cho tiêu cơ vân cấp. Xét nghiệm cận lâm sàng ưu tiên là creatine kinase (CK), tăng cao rõ rệt (thường >10 lần giới hạn trên của bình thường, đôi khi >10.000 U/L) và giúp xác định chẩn đoán, cùng với bộ xét nghiệm chuyển hóa cơ bản để phát hiện các biến chứng đe dọa tính mạng nhất: tăng kali máu (nguy cơ ngừng tim) và tổn thương thận cấp do lắng đọng myoglobin. Xét nghiệm chức năng gan (lựa chọn 4) có thể được làm để có giá trị nền nhưng không phải là ưu tiên chẩn đoán ngay lập tức. Bảng lipid (lựa chọn 2) không liên quan đến biến cố cấp tính. CRP/ESR (lựa chọn 1) là các dấu ấn không đặc hiệu và không phải là công tác ưu tiên. ## Giải thích chuyên sâu Phối hợp statin-fibrate (đặc biệt atorvastatin/simvastatin + gemfibrozil) tăng đáng kể nguy cơ tiêu cơ vân qua tương tác thuốc CYP (gemfibrozil ức chế OATP1B1 và CYP2C8 gan, làm tăng nồng độ statin). Tam chứng lâm sàng: đau cơ (lan tỏa, nặng), yếu cơ, nước tiểu sẫm (myoglobin niệu, "màu trà" hoặc "cola"). Hai nguy cơ cấp: (1) tăng K máu do giải phóng K+ nội bào từ cơ tổn thương → loạn nhịp tim đột ngột, (2) AKI do myoglobin lắng đọng trong ống thận. Xét nghiệm ưu tiên: CK, BMP (K, Cr), myoglobin niệu, ECG. Xử trí ban đầu: ngừng thuốc gây bệnh, truyền tích cực IV đẳng trương (200-300 mL/giờ nhắm đầu ra nước tiểu), giám sát và điều trị tăng K, chuẩn bị thẩm phân nếu AKI không đáp ứng. ## Tình huống lâm sàng **Bệnh nhân 58 tuổi** dùng **atorvastatin 40 mg/ngày** dài hạn được **thêm gemfibrozil 10 ngày trước** cho tăng triglyceride. Bệnh nhân than **đau cơ lan tỏa nặng**, **yếu cơ**, **nước tiểu sẫm màu cola**. ## Khái niệm chính - **Tiêu cơ vân (Rhabdomyolysis)** — Phá hủy cấp cơ vân giải phóng nội bào (CK, myoglobin, K+) vào tuần hoàn. Nguyên nhân: tương tác thuốc (statin + fibrate), chấn thương, bất động kéo dài, sốt cao, co giật. Xét nghiệm chẩn đoán: CK > 5-10 lần giới hạn trên. - **Tương tác Statin-Fibrate** — Phối hợp statin (atorvastatin, simvastatin) với gemfibrozil tăng đáng kể nồng độ statin huyết tương qua ức chế OATP1B1 và chuyển hóa CYP2C8, nhân rủi ro bệnh cơ và tiêu cơ vân. Fenofibrate có nguy cơ tương tác thấp hơn và thường được ưu tiên khi cần phối hợp. - **AKI do Myoglobin** — Myoglobin lắng đọng trong ống thận gây AKI do sắc tố. Truyền tích cực IV đẳng trương nhắm 200-300 mL/giờ là nền tảng phòng ngừa. Không điều trị: cần thẩm phân, tử vong tăng cao. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is reviewing the morning lab results for an adult client receiving warfarin for at…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360515&lang=vi) - [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi) - [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi) - [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi) - [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi) - [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi) - [An 80-year-old male with heart failure is prescribed digoxin 0.125 mg daily. During mornin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372686&lang=vi) - [A 38-year-old female with rheumatoid arthritis is being discharged with a new prescription…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372687&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372708&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._