# Một điều dưỡng đang chăm sóc bệnh nhân 32 tuổi nhập viện vì cơn hưng cảm cấp của rối loạn lưỡng cực I. Bệnh nhân đi đi lại lại trong khoa, nói nhanh với tư duy phi tán, và không ngủ được 2 ngày. Bác sĩ đã kê đơn lithium carbonate và olanzapine. Điều dưỡng nên đưa những can thiệp nào vào kế hoạch chăm sóc? Chọn tất cả các đáp án đúng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Crisis Intervention  
> category: PSI

## Câu hỏi

Một điều dưỡng đang chăm sóc bệnh nhân 32 tuổi nhập viện vì cơn hưng cảm cấp của rối loạn lưỡng cực I. Bệnh nhân đi đi lại lại trong khoa, nói nhanh với tư duy phi tán, và không ngủ được 2 ngày. Bác sĩ đã kê đơn lithium carbonate và olanzapine. Điều dưỡng nên đưa những can thiệp nào vào kế hoạch chăm sóc? Chọn tất cả các đáp án đúng.

1

Cung cấp thức ăn cầm tay và đồ uống cao calo dễ mang theo vì bệnh nhân có thể không thể ngồi hết bữa ăn

2

Đặt giới hạn rõ ràng, nhất quán bằng giọng điệu bình tĩnh thực tế, với tất cả nhân viên sử dụng cùng cách tiếp cận để tránh thao túng và chia rẽ

3

Đặt bệnh nhân trong môi trường ít kích thích và tránh hoạt động ồn ào, phòng nhóm hoặc trò chơi cạnh tranh trong giai đoạn cấp

4

Khuyến khích tham gia liệu pháp nhóm toàn khoa và các hoạt động xã hội cạnh tranh để giải tỏa năng lượng dư thừa của bệnh nhân

5

Ngưng liều lithium và báo bác sĩ nếu bệnh nhân xuất hiện run thô mới, nôn, mất điều hòa, lú lẫn hoặc co giật cơ

6

Theo dõi nồng độ lithium thường xuyên và dạy bệnh nhân duy trì lượng natri trong chế độ ăn ổn định và đủ nước

## Giải thích

Đáp án đúng: 1, 2, 3, 5, 6. Hưng cảm cấp cần hỗ trợ dinh dưỡng, môi trường ít kích thích, an toàn lithium, giới hạn nhất quán và theo dõi độc tính. (1) Tăng động khiến bệnh nhân không thể ngồi ăn – các thức ăn cầm tay (bánh sandwich, trái cây, phô mai, thanh protein) và đồ uống lắc giàu calo mang theo được đáp ứng nhu cầu calo trong khi bệnh nhân đi lại. (2) Môi trường ít kích thích với phòng riêng hoặc bán riêng, ánh sáng mờ và giảm tiếng ồn ngăn ngừa leo thang; nhóm đông, trò chơi cạnh tranh và hoạt động ồn ào GÂY QUÁ KÍCH THÍCH và làm nặng thêm hưng cảm. (3) Lithium có khoảng điều trị hẹp (0,6-1,2 mEq/L); NỒNG ĐỘ TĂNG khi cạn kiệt natri vì lithium và natri cạnh tranh ở ống thận – giáo dục bệnh nhân nhấn mạnh lượng muối ổn định, đủ dịch, tránh NSAID/thuốc lợi tiểu thiazid/thuốc ức chế men chuyển ACE, và báo cáo khi ốm kèm nôn/tiêu chảy. (5) Đặt giới hạn cứng rắn, nhất quán, thực tế với cách tiếp cận thống nhất của nhân viên ngăn ngừa thao túng và chia rẽ; giọng điệu bình tĩnh làm giảm leo thang mà không kích động. (6) Ngừng lithium và báo bác sĩ khi có dấu hiệu độc tính sớm: run giật thô (khác với run nhẹ khi mới dùng), nôn, thất điều, lú lẫn, giật cơ bó, hoặc co giật – nồng độ >1,5 mEq/L là ngộ độc. Sai: (4) Liệu pháp nhóm và hoạt động cạnh tranh gây quá kích thích bệnh nhân hưng cảm – hướng năng lượng vào hoạt động thể chất đơn độc, không cạnh tranh (đi bộ, đạp xe tại chỗ) cho đến khi hết giai đoạn cấp.

## Giải thích chuyên sâu

Năm trụ neo cho điều dưỡng hưng cảm cấp: (1) Dinh dưỡng di động — thức ăn cầm tay và sữa lắc vì hưng cảm ngăn ngồi; cân hằng ngày. (2) Giảm kích thích — không gian yên tĩnh riêng; một nhân viên một lúc; tránh nhóm; hạn chế khách trong pha cấp. (3) Dược lý lithium — cửa sổ hẹp (điều trị 0.6-1.2 mEq/L; >1.5 độc); ngưng khi có bệnh tiêu hóa, mất nước hoặc run mới; dạy natri và dịch nhất quán; cảnh báo NSAID/thiazide/ACEi làm tăng lithium. (4) Đặt giới hạn — bình tĩnh, vững chắc, nhất quán; tất cả nhân viên dùng cùng từ ngữ; xử lý hành vi chứ không nhân cách; chuyển hướng thay vì tranh cãi. (5) Thúc đẩy giấc ngủ — dược lý + môi trường; thiếu ngủ duy trì hưng cảm. Thuốc chống loạn thần phụ trợ (olanzapine, risperidone, haloperidol) điều trị hưng cảm cấp nhanh hơn lithium đơn (mất 7-14 ngày để có hiệu quả điều trị). Theo dõi dấu ngộ độc lithium sớm (run thô, khó chịu tiêu hóa, mất điều hòa, lú lẫn) và ngộ độc nặng (cơn động kinh, suy tim mạch, hôn mê).

## Tình huống lâm sàng

Khoa nội trú tâm thần. Bệnh nhân: 32 tuổi, nhập viện không tự nguyện vì hưng cảm cấp của rối loạn lưỡng cực type I; không ngủ 2 ngày, đi lại liên tục, lời nói áp lực kèm tư duy phi tán, phát biểu khoa trương, kích động khi đặt giới hạn. Hôm nay bắt đầu lithium carbonate 600 mg PO ba lần mỗi ngày và olanzapine 10 mg PO trước khi ngủ. Bạn cùng phòng phàn nàn về tiếng ồn.

## Khái niệm chính

- **Môi trường hưng cảm cấp (Acute Mania Milieu)** — Môi trường điều trị cho bệnh nhân hưng cảm cấp với đặc điểm ít kích thích, lịch trình có cấu trúc, thức ăn cầm tay, hoạt động cá nhân thay vì nhóm và đặt giới hạn nhất quán của nhân viên; giảm leo thang và hỗ trợ dinh dưỡng và nghỉ ngơi
- **Khoảng điều trị lithium (Lithium Therapeutic Range)** — Nồng độ lithium huyết thanh 0.6 đến 1.2 mEq/L cho duy trì, ngộ độc xảy ra trên 1.5 mEq/L; thiếu natri hoặc mất nước nâng nồng độ vì lithium và natri cạnh tranh tái hấp thu ở thận; NSAID, thiazide và ACE inhibitor cũng tăng nồng độ lithium
- **Đặt giới hạn (Limit Setting)** — Chiến lược giao tiếp trị liệu trong đó điều dưỡng đặt ranh giới rõ ràng, vững chắc, nhất quán cho hành vi không thể chấp nhận với giọng điềm tĩnh thực tế; tất cả nhân viên sử dụng ngôn ngữ thống nhất để ngăn thao túng và chia rẽ thường gặp trong hưng cảm và rối loạn nhân cách

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is admitting a 32-year-old client to an inpatient mental health unit with a diagno…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360525&lang=vi)
- [A 28-year-old client with schizophrenia is admitted to the inpatient psychiatric unit. The…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363668&lang=vi)
- [A nurse is admitting an adult client to an inpatient behavioral health unit for active sui…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363995&lang=vi)
- [A nurse is admitting a 22-year-old client to the inpatient psychiatric unit after a suicid…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364123&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client newly admitted to the inpatient psychiatric unit who…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366332&lang=vi)
- [A 60-year-old client with chronic alcohol use disorder is admitted to the emergency depart…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=368099&lang=vi)
- [A 38-year-old client comes to the emergency department voluntarily reporting intrusive vio…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=368141&lang=vi)
- [A client with major depressive disorder quietly states, "I don't see the point in going on…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=368299&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372699&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._