# Một bệnh nhân nam 58 tuổi đang trong ngày hậu phẫu thứ nhất sau phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Ông đánh giá đau bụng ở mức 8/10 và cho biết cảm giác đau khác so với trước đó. Liều morphin dùng khi cần (PRN) cuối cùng cách đây 5 giờ (y lệnh mỗi 4 giờ). Điều dưỡng nên thực hiện hành động nào đầu tiên?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Nonpharmacological Comfort  
> category: BCC

## Câu hỏi

Một bệnh nhân nam 58 tuổi đang trong ngày hậu phẫu thứ nhất sau phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Ông đánh giá đau bụng ở mức 8/10 và cho biết cảm giác đau khác so với trước đó. Liều morphin dùng khi cần (PRN) cuối cùng cách đây 5 giờ (y lệnh mỗi 4 giờ). Điều dưỡng nên thực hiện hành động nào đầu tiên?

## Lựa chọn

1. Tiến hành tiêm liều morphine đã được kê đơn ngay lập tức vì bệnh nhân đã dùng liều cuối cách đây hơn 5 giờ và y lệnh cho phép sử dụng.
2. Thông báo ngay cho bác sĩ phẫu thuật về báo cáo của bệnh nhân rằng cơn đau bụng có cảm giác khác so với trước đó trong ngày.
3. Yêu cầu bệnh nhân chờ 30 phút trước khi đánh giá lại cơn đau, vì cảm giác khó chịu sau phẫu thuật có thể tự giảm mà không cần can thiệp.
4. Thực hiện đánh giá đau toàn diện bao gồm vị trí, tính chất, thời điểm khởi phát, thời gian kéo dài và các yếu tố làm nặng/giảm đau. **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Việc đánh giá đau phải được thực hiện trước bất kỳ can thiệp nào. Sự thay đổi đặc điểm đau (vị trí, tính chất) sau phẫu thuật cắt túi mật nội soi có thể chỉ ra biến chứng như rò rỉ mật hoặc đau vai do khí CO2 còn sót lại. Điều dưỡng trước tiên áp dụng khung đánh giá PQRST để mô tả đầy đủ tính chất đau trước khi dùng thuốc giảm đau hoặc báo cáo cho bác sĩ phẫu thuật. Dùng opioid mà không đánh giá có thể che lấp các dấu hiệu chẩn đoán. Yêu cầu bệnh nhân chờ đợi không dựa trên bằng chứng khi đau ở mức 8/10. Việc thông báo cho bác sĩ phẫu thuật là quá sớm trước khi điều dưỡng hoàn tất đánh giá của chính mình.

## Giải thích chuyên sâu

Khi bệnh nhân hậu phẫu mô tả đau "khác trước", hãy áp dụng PQRST (yếu tố gây ra, tính chất, vị trí/lan, mức độ, thời gian) để đánh giá có cấu trúc trước tiên. Đau vai phải do CO2 dư sau mổ nội soi là bình thường, nhưng đau hạ sườn phải mới là dấu hiệu cần nghi ngờ rò mật.

## Tình huống lâm sàng

**Bệnh nhân nam 58 tuổi** đang ở **ngày hậu phẫu 1** sau **cắt túi mật nội soi**. Đánh giá đau bụng **8/10** và nói cảm giác **khác trước**. Lần dùng morphine PRN cuối cùng là **5 giờ trước** (q4h).

## Khái niệm chính

- **Đánh giá đau PQRST** — Khung đánh giá đau có cấu trúc: Yếu tố gây ra (P), Tính chất (Q), Vị trí/lan (R), Mức độ (S), Thời gian (T). Dùng để mô tả đau một cách hệ thống trước khi chọn can thiệp.
- **Đau lan** — Đau cảm nhận ở vị trí khác với nguồn gốc thực sự. Sau mổ nội soi, CO2 dư có thể kích thích cơ hoành gây đau vai phải — đây là phát hiện bình thường được mong đợi.
- **Thuốc giảm đau PRN** — Thuốc được chỉ định dùng khi cần. Y tá phải đánh giá xem tiêu chí dùng thuốc có được đáp ứng không; PRN không có nghĩa là tự động dùng theo lịch.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A 68-year-old client with end-stage pancreatic cancer is receiving morphine 4 mg IV every …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=vi)
- [A client with a new colostomy is learning pouch care. Which statement indicates correct un…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=396628&lang=vi)
- [A client after abdominal surgery says, "I will not cough because my incision might open." …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497623&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._