# Một người bệnh đái tháo đường type 2 và bệnh thận mạn tính nặng có eGFR ổn định 25 mL/min/1.73 m2 và được lên lịch chụp CT mạch máu có cản quang i-ốt. Các thuốc hiện tại bao gồm metformin và ibuprofen khi cần. Những hành động nào là phù hợp? Chọn tất cả các đáp án đúng. > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=vi > language: vi > subject: System-Specific Assessments > category: ROR ## Câu hỏi Một người bệnh đái tháo đường type 2 và bệnh thận mạn tính nặng có eGFR ổn định 25 mL/min/1.73 m2 và được lên lịch chụp CT mạch máu có cản quang i-ốt. Các thuốc hiện tại bao gồm metformin và ibuprofen khi cần. Những hành động nào là phù hợp? Chọn tất cả các đáp án đúng. 1 Thông báo cho đội ngũ kê đơn về việc sử dụng ibuprofen và ngưng các thuốc gây độc thận không thiết yếu xung quanh thời điểm thăm dò theo chỉ định 2 Truyền mannitol đường tĩnh mạch trước khi cản quang để ép lợi tiểu vì điều này đáng tin cậy trong việc phòng ngừa tổn thương thận cấp liên quan đến cản quang 3 Truyền dịch đẳng trương đường tĩnh mạch theo chỉ định trước và sau khi cản quang với tốc độ và thời lượng được điều chỉnh theo thể trạng, chức năng tim, và tình trạng dịch 4 Tiếp tục metformin trong suốt thủ thuật vì chức năng thận không ảnh hưởng đến nguy cơ liên quan đến metformin nếu xảy ra tổn thương thận cấp 5 Ngưng metformin vào hoặc trước khi dùng cản quang và trong 48 giờ sau đó, sau đó chỉ dùng lại sau khi chức năng thận được đánh giá lại và ổn định 6 Theo dõi chức năng thận và lượng nước tiểu sau khi tiếp xúc và báo cáo ngay tình trạng thiểu niệu hoặc tăng creatinine có ý nghĩa lâm sàng ## Giải thích Với eGFR dưới 30 mL/min/1.73 m2, đội ngũ y tế cân nhắc lợi ích chụp hình so với nguy cơ cho thận và sử dụng biện pháp phòng ngừa cá thể hóa. Tránh các thuốc độc thận không thiết yếu như ibuprofen làm giảm nguy cơ cộng gộp (Đáp án 1). Truyền dịch đẳng trương mở rộng thể tích là biện pháp phòng ngừa được ưu tiên khi không có chống chỉ định, nhưng tốc độ và thời lượng phải tính đến suy tim và tình trạng dịch thay vì sử dụng một phác đồ cứng nhắc cho mọi người bệnh (Đáp án 3). Hướng dẫn của ACR xếp người bệnh này vào nhóm mà metformin được ngưng vào hoặc trước khi dùng cản quang i-ốt và trong 48 giờ, sau đó dùng lại khi chức năng thận ổn định (Đáp án 5). Theo dõi tổn thương thận cấp liên quan đến cản quang bằng chức năng thận và lượng nước tiểu thay vì chỉ dựa vào ngưỡng creatinine 25% đã lỗi thời (Đáp án 6). Mannitol không đáng tin cậy trong việc phòng ngừa tổn thương và có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về thể tích (Đáp án 2). Tiếp tục metformin bất chấp bệnh thận mạn tính nặng là không an toàn nếu xảy ra tổn thương thận cấp và thuốc tích lũy (Đáp án 4). ## Giải thích chuyên sâu Lập luận lâm sàng Ba yếu tố nguy cơ chính của CIN là CKD, đái tháo đường và mất nước — bệnh nhân trong tình huống này có cả ba. Điều dưỡng xếp chồng phòng ngừa: bù NS đẳng trương + ngừng metformin + ngừng thuốc gây độc thận + theo dõi SCr sau thủ thuật. Mẹo nhớ Định nghĩa CI-AKI = trong 24–72 giờ SCr tăng ≥ 0.3 mg/dL HOẶC ≥ 25%. Mục tiêu bù dịch = 1 mL/kg/giờ trong 6–12 giờ trước và sau. Metformin = ngừng từ lúc dùng cản quang và 48 giờ sau. Hàn vs Mỹ Tại Hàn Quốc, NAC và bicarbonate từng phổ biến để phòng CIN, nhưng các hướng dẫn KDIGO và ACR mới nhấn mạnh bù dịch tinh thể đẳng trương là can thiệp duy nhất có hiệu quả nhất quán. NCLEX-RN phản ánh thay đổi này: chọn lựa chọn bù NS, không phải mannitol hay NAC đơn thuần. ## Tình huống lâm sàng Hướng dẫn lâm sàng KDIGO và Sổ tay Chất cản quang ACR: bù dịch cho bệnh nhân nguy cơ bằng NaCl 0.9% đẳng trương, ngừng metformin và các thuốc độc thận, dùng thể tích cản quang thấp nhất có thể, cân nhắc hình ảnh thay thế khi eGFR < 30. Nguy cơ cao nhất: CKD, đái tháo đường, mất nước, suy tim, đa u tủy, trên 75 tuổi. Bẫy thi Bẫy NCLEX hay gặp: tiếp tục metformin vào ngày cản quang, dùng mannitol hay lợi tiểu quai để dự phòng, bỏ qua NSAIDs. Lưu ý: chỉ cần SCr tăng 0.3 mg/dL đã đủ chẩn CIN — theo dõi sát 48–72 giờ. ## Khái niệm chính - **Bệnh thận do thuốc cản quang (CI-AKI)** — Tổn thương thận cấp xảy ra trong vòng 24–72 giờ sau khi tiếp xúc thuốc cản quang chứa iod, xác định bởi creatinin huyết thanh tăng 0.3 mg/dL hoặc 25% so với nền. Yếu tố nguy cơ: bệnh thận mạn, đái tháo đường, mất nước, suy tim, trên 75 tuổi, đa u tủy, dùng đồng thời thuốc độc thận. Phần lớn hồi phục trong 7–14 ngày. Mẹo NCLEX: phòng ngừa là bù dịch tinh thể đẳng trương cộng ngừng thuốc độc thận. - **Ngừng Metformin trước thuốc cản quang** — Metformin không độc thận, nhưng nếu AKI xảy ra metformin không được đào thải và tích lũy gây toan lactic. Thực hành: ngừng metformin từ thời điểm cản quang và 48 giờ sau, chỉ dùng lại sau khi đánh giá lại chức năng thận. Mẹo NCLEX: bệnh nhân dùng metformin sắp chụp cản quang iod hoặc phẫu thuật đều cần ngừng metformin. - **Bù dịch tinh thể đẳng trương** — Mở rộng thể tích bằng NaCl 0.9% hoặc bicarbonat đẳng trương ở tốc độ 1 mL/kg/giờ trong 6–12 giờ trước và sau thuốc cản quang iod cho bệnh nhân nguy cơ CIN. Cải thiện tưới máu thận, pha loãng cản quang trong ống thận, giảm thiếu máu tủy thận. Mẹo NCLEX: đây là can thiệp duy nhất có chứng cứ phòng ngừa CIN nhất quán — lợi tiểu, dopamine và N-acetylcysteine không phải đầu tay. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse on a medical-surgical unit reviews the morning labs for a 67-year-old male client …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361711&lang=vi) - [A 6-year-old client is on the pediatric surgical unit on postoperative day 1 following ton…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361812&lang=vi) - [A 45-year-old female client with severe iron-deficiency anemia is receiving the first unit…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361898&lang=vi) - [A 72-year-old male client is receiving a continuous IV heparin infusion for a left lower-e…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362064&lang=vi) - [A nurse is monitoring an adult client 4 hours after an open abdominal hysterectomy. Which …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363990&lang=vi) - [A nurse is teaching a 65-year-old client recovering from open upper abdominal surgery how …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363997&lang=vi) - [A nurse is conducting morning rounds on adult medical-surgical clients. Which clients shou…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364014&lang=vi) - [A nurse is administering a unit of packed red blood cells to a client. Twenty minutes afte…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372253&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._