# Một điều dưỡng chăm sóc một bệnh nhân 32 tuổi mắc bệnh Graves có biểu hiện sốt 40°C, HR 156, BP 188/92, kích động, nôn, và tình trạng tâm thần thay đổi 36 giờ sau phẫu thuật cắt tuyến giáp. Điều dưỡng nhận định cơn bão giáp. Những can thiệp nào điều dưỡng nên dự kiến? Chọn tất cả các đáp án phù hợp.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một điều dưỡng chăm sóc một bệnh nhân 32 tuổi mắc bệnh Graves có biểu hiện sốt 40°C, HR 156, BP 188/92, kích động, nôn, và tình trạng tâm thần thay đổi 36 giờ sau phẫu thuật cắt tuyến giáp. Điều dưỡng nhận định cơn bão giáp. Những can thiệp nào điều dưỡng nên dự kiến? Chọn tất cả các đáp án phù hợp.

1

Dùng thionamide (PTU hoặc methimazole) để chặn tổng hợp hormone

2

Dùng chẹn beta (propranolol) IV cho triệu chứng adrenergic

3

Dùng iod (SSKI hoặc Lugol) ít nhất 1 giờ SAU khi dùng thionamide

4

Hạ nhiệt tích cực bằng đá lạnh và chăn lạnh, xử lý sốt cao mạnh tay

5

Đợi hội chẩn nội tiết rồi mới khởi điều trị

6

Dùng hydrocortisone hỗ trợ thượng thận và chặn chuyển T4 sang T3

## Giải thích

Cơn bão giáp là một cơn khủng hoảng tăng chuyển hóa đe dọa tính mạng với tỉ lệ tử vong 10-25%. Điều trị cần phối hợp nhiều phương pháp và cấp bách về thời gian: thuốc chẹn beta (propranolol) để kiểm soát triệu chứng cường giao cảm, dùng thionamide trước để ức chế tổng hợp, dùng i-ốt 1 giờ SAU thionamide để ức chế giải phóng, glucocorticoid để hỗ trợ chức năng tuyến thượng thận và giảm chuyển đổi T4 thành T3, và hạ nhiệt tích cực. Việc chờ bác sĩ nội tiết trước khi điều trị là không đúng — khởi động điều trị theo phác đồ trong khi chờ hội chẩn.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Tác nhân khởi phát cơn cường giáp: phẫu thuật, nhiễm khuẩn, chấn thương, DKA, tải iod, ngừng thuốc kháng giáp đột ngột. Điểm Burch-Wartofsky ≥45 = rất gợi ý. Thứ tự dùng thuốc quan trọng: thionamide → 1 giờ sau iod → chẹn beta → glucocorticoid → hạ nhiệt. Iod TRƯỚC thionamide nghịch lý làm tăng phóng thích hormone.

Mẹo nhớ
Cơn cường giáp 4B: Chặn tổng hợp, Chặn phóng thích, Chặn beta, Chặn chuyển + LÀM MÁT

Hàn vs Mỹ
ATA và Hội Nội tiết Việt-Hàn cùng phác đồ đa phương thức. Điểm Burch-Wartofsky được dùng rộng rãi ở cả hai nước. Theo dõi tim liên tục tại ICU là tiêu chuẩn.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Bộ điều trị cơn cường giáp ATA (theo thứ tự):
- Chẹn beta: propranolol 60-80 mg PO q4 giờ hoặc 0,5-1 mg IV q15 phút
- Thionamide: PTU 500-1000 mg nạp rồi 250 mg q4 giờ, hoặc methimazole 60-80 mg PO/ngày
- Iod: SSKI 5 giọt q6 giờ hoặc Lugol — bắt đầu ít nhất 1 giờ SAU thionamide
- Glucocorticoid: hydrocortisone 100 mg IV q8 giờ
- Hạ nhiệt: acetaminophen, đá, chăn lạnh; tránh aspirin (tăng T4 tự do)
- Truyền dịch IV, điều chỉnh điện giải, điều trị nguyên nhân

Điểm Burch-Wartofsky (BWPS):
- Thân nhiệt, CNS, GI, tim mạch, yếu tố khởi phát
- ≥45 rất gợi ý; 25-44 sắp tới; <25 ít khả năng

Lưu ý
Tránh aspirin và salicylate — đẩy hormone giáp khỏi protein gắn và làm xấu cơn. Dùng acetaminophen cho sốt. Theo dõi loạn nhịp, suy tim, tiêu cơ vân do sốt cao.

## Khái niệm chính

- **Cơn cường giáp (thyroid storm)** — Đợt cấp đe dọa tính mạng của cường giáp với sốt, nhịp nhanh, rối loạn tri giác và suy tim cung lượng cao. Tử vong 10-25%. Khởi phát do phẫu thuật, nhiễm khuẩn, chấn thương, DKA, tải iod hoặc ngừng kháng giáp đột ngột ở bệnh Graves.
- **Thionamide** — Nhóm thuốc kháng giáp chặn tổng hợp hormone. PTU (propylthiouracil) ưu tiên trong tam cá nguyệt 1 và cơn cường giáp vì còn chặn chuyển T4 sang T3 ngoại biên. Methimazole ưu tiên dài hạn vì độc gan thấp hơn. Tác dụng phụ: phát ban, mất bạch cầu hạt, độc gan.
- **Điểm Burch-Wartofsky (BWPS)** — Điểm chẩn đoán lâm sàng cơn cường giáp. Mục: điều hòa thân nhiệt, CNS, tiêu hóa/gan, tim mạch, suy tim sung huyết, rung nhĩ, yếu tố khởi phát. ≥45 rất gợi ý; 25-44 sắp tới; <25 ít khả năng.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 68-year-old client is admitted to the emergency department with suspected sepsis from a …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363987&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client in the emergency department who is suspected to have…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363993&lang=vi)
- [A nurse is teaching a 72-year-old client with chronic heart failure (reduced ejection frac…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366202&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client admitted with diabetic ketoacidosis. Laboratory resu…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366307&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._