# Một điều dưỡng đang chăm sóc một người bệnh người lớn nhập viện vì nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Kết quả xét nghiệm cho thấy glucose 540 mg/dL, pH 7.18, HCO3 12 mEq/L, và khoảng trống anion 22. Điều dưỡng nên dự đoán những can thiệp nào như một phần của quản lý DKA dựa trên bằng chứng? Chọn tất cả các đáp án đúng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Một điều dưỡng đang chăm sóc một người bệnh người lớn nhập viện vì nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Kết quả xét nghiệm cho thấy glucose 540 mg/dL, pH 7.18, HCO3 12 mEq/L, và khoảng trống anion 22. Điều dưỡng nên dự đoán những can thiệp nào như một phần của quản lý DKA dựa trên bằng chứng? Chọn tất cả các đáp án đúng.

1

Ngưng truyền dịch IV cho đến khi đường huyết trở về mức bình thường để phòng ngừa nguy cơ quá tải dịch.

2

Bắt đầu truyền tĩnh mạch liên tục insulin regular với tốc độ khoảng 0.1 đơn vị/kg/giờ sau khi đã bắt đầu hồi sức dịch

3

Đổi dịch IV sang dung dịch chứa 5% dextrose khi đường huyết giảm xuống khoảng 200 đến 250 mg/dL trong khi tiếp tục truyền insulin

4

Bắt đầu tiêm dưới da insulin tác dụng nhanh theo thang trượt cách 4 giờ như phương pháp điều trị chính cho nhiễm toan chuyển hóa.

5

Đo kali huyết thanh 2 giờ sau khi bắt đầu insulin và mỗi 4 giờ sau đó; thêm kali vào dịch IV khi kali huyết thanh giảm dưới 5,0 mEq/L để duy trì mức 4 đến 5 mEq/L

6

Bắt đầu hồi sức dịch tĩnh mạch đẳng trương nhanh bằng natri clorid 0,9% trước khi bắt đầu điều trị insulin

## Giải thích

Xử trí DKA bắt đầu bằng hồi sức dịch tĩnh mạch đẳng trương (Lựa chọn 6), với điều chỉnh cho người bệnh có nguy cơ quá tải dịch cao. Truyền insulin regular tĩnh mạch liên tục với tốc độ 0,1 đơn vị/kg/giờ là tiêu chuẩn cho DKA (Lựa chọn 2), trong khi chỉ dùng insulin dưới da theo thang trượt không điều trị được tình trạng nhiễm toan ceton (Lựa chọn 4). Vì insulin và việc điều chỉnh toan máu làm giảm kali huyết thanh, hãy đo kali 2 giờ sau khi bắt đầu insulin và mỗi 4 giờ sau đó; bắt đầu bổ sung kali khi mức giảm dưới 5,0 mEq/L để duy trì 4–5 mEq/L (Lựa chọn 5). Khi glucose giảm xuống dưới khoảng 250 mg/dL, thêm dextrose 5–10% vào dịch IV và tiếp tục insulin cho đến khi tình trạng nhiễm toan ceton được giải quyết (Lựa chọn 3). Ngưng truyền dịch IV cho đến khi glucose trở về bình thường (Lựa chọn 1) là không an toàn.

## Giải thích chuyên sâu

Trình tự quản lý DKA
1. Dịch trước: 0,9% NS bolus, sau khi tưới máu phục hồi 0,45% NS
2. Truyền insulin: 0,1 đơn vị/kg/giờ IV regular (không SC bảng trượt)
3. Kali: kiểm tra hàng giờ, bổ sung khi K < 5,0 (insulin đẩy K vào tế bào)
4. Thêm dextrose khi đường huyết 200-250 để tiếp tục insulin mà không hạ đường
5. Theo dõi: đường huyết hàng giờ, BMP q2-4h, khoảng trống anion, tri giác

Khi nào dừng truyền insulin
Khi khoảng trống anion đóng, HCO3 ≥ 18, pH ≥ 7,30, VÀ người bệnh dung nạp ăn uống. Chồng SC insulin tác dụng dài 1-2 giờ TRƯỚC khi dừng IV (nếu không DKA tái phát).

Mẹo nhớ — "FIPD"
Fluids trước, Insulin truyền, Potassium theo dõi, Dextrose 200-250.

Lưu ý
KHÔNG cho insulin nếu K < 3,3 mEq/L — bổ sung K trước. Phù não là biến chứng DKA nguy hiểm nhất ở trẻ; tránh sửa đường huyết quá nhanh.

## Tình huống lâm sàng

Tình huống
Người lớn, DKA: đường huyết 540, pH 7,18, HCO3 12, K 5,2, AG 22. Triệu chứng: tiểu nhiều, khát × 2 ngày, buồn nôn, hơi thở mùi quả, hô hấp Kussmaul, lờ đờ nhẹ.

Bộ y lệnh ban đầu
- NS 1 L bolus trong 1 giờ; đánh giá lại
- Truyền insulin regular 0,1 đơn vị/kg/giờ sau khi bolus bắt đầu
- Đường huyết đầu ngón tay hàng giờ
- BMP q2h với bổ sung K
- I&O nghiêm ngặt, foley nếu lờ đờ
- Tìm yếu tố khởi phát: nhiễm trùng, bỏ insulin, MI, viêm tụy

Tiêu chuẩn giải quyết
Đường huyết < 200 + 2 trong: HCO3 ≥ 15, pH tĩnh mạch ≥ 7,30, khoảng trống anion ≤ 12. Sau đó chuyển sang insulin SC có chồng.

## Khái niệm chính

- **Bộ ba chẩn đoán DKA** — Tăng đường huyết (đường huyết ≥ 250 mg/dL), nhiễm toan chuyển hóa khoảng trống anion (pH < 7,30, HCO3 < 18, AG > 12) và ceton (ceton huyết thanh/nước tiểu dương tính). Yếu tố khởi phát phổ biến: nhiễm trùng, bỏ insulin, T1DM mới khởi phát, MI, viêm tụy, phẫu thuật.
- **Mối quan hệ insulin và kali** — Insulin đẩy kali ngoại bào vào tế bào. Người bệnh DKA thường có cạn kali toàn cơ thể mặc dù K huyết thanh bình thường hoặc tăng (nhiễm toan đẩy K ra ngoài). Khi insulin bắt đầu, K huyết thanh có thể giảm nhanh và gây loạn nhịp đe dọa tính mạng. Bổ sung K sớm; không bắt đầu insulin nếu K < 3,3.
- **Bổ sung dextrose trong DKA** — Khi đường huyết giảm xuống 200-250 mg/dL trong điều trị insulin, thêm D5W hoặc D5-0,45% NS để duy trì đường huyết khoảng 150-200 trong khi tiếp tục truyền insulin. Điều này cho phép tiếp tục sửa toan nền (mục tiêu) mà không gây hạ đường huyết.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)
- [A 68-year-old client is admitted to the emergency department with suspected sepsis from a …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363987&lang=vi)
- [A nurse is caring for an adult client in the emergency department who is suspected to have…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363993&lang=vi)
- [A nurse is teaching a 72-year-old client with chronic heart failure (reduced ejection frac…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366202&lang=vi)
- [A nurse cares for a 35-year-old client in the neurocritical care unit with a severe trauma…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366305&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=366294&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._