# Một điều dưỡng đang truyền một đơn vị khối hồng cầu cho bệnh nhân. Hai mươi phút sau khi bắt đầu truyền, bệnh nhân xuất hiện sốt 38,9°C, rùng mình, hạ huyết áp và đau vùng hông lưng. Điều dưỡng nên thực hiện ngay những hành động nào? Chọn tất cả đáp án đúng.

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=vi  
> language: vi  
> subject: System-Specific Assessments  
> category: ROR

## Câu hỏi

Một điều dưỡng đang truyền một đơn vị khối hồng cầu cho bệnh nhân. Hai mươi phút sau khi bắt đầu truyền, bệnh nhân xuất hiện sốt 38,9°C, rùng mình, hạ huyết áp và đau vùng hông lưng. Điều dưỡng nên thực hiện ngay những hành động nào? Chọn tất cả đáp án đúng.

1

Báo bác sĩ và ngân hàng máu, gửi đơn vị và dây để phân tích

2

Ngừng truyền và rút dây máu khỏi người bệnh

3

Theo dõi sinh hiệu và tiếp tục truyền với nửa tốc độ

4

Duy trì đường truyền IV bằng dây mới được mồi nước muối sinh lý

5

Cho acetaminophen để xử lý sốt rồi tiếp tục truyền

## Giải thích

Phản ứng tán huyết cấp do truyền máu là một cấp cứu y khoa. Ngừng truyền máu là hành động đầu tiên. Ngắt hoàn toàn dây truyền chế phẩm máu để không có thêm máu không tương hợp nào vào cơ thể bệnh nhân; sử dụng dây truyền mới được tráng mồi bằng dung dịch muối sinh lý thường (normal saline) để duy trì đường truyền tĩnh mạch cho hồi sức dịch. Thông báo cho bác sĩ và ngân hàng máu, đồng thời gửi lại đơn vị máu và dây truyền để xét nghiệm phân tích. Tiếp tục hoặc làm chậm quá trình truyền máu, hoặc chỉ điều trị sốt sẽ làm chậm trễ chăm sóc cấp cứu và làm nặng thêm tình trạng tán huyết.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Dấu hiệu phản ứng tan máu cấp: sốt, ớn lạnh, hạ HA, đau hông (vỏ thận), nước tiểu sậm (hemoglobin niệu), DIC. Hành động đầu: NGỪNG truyền ngay. Tháo dây — không chỉ giảm tốc. Duy trì IV bằng dây mới với nước muối sinh lý cho hồi sức dịch.

Mẹo nhớ
Phản ứng = NGỪNG, đổi dây NS, báo, gửi đơn vị và dây

Hàn vs Mỹ
Sổ tay AABB và Hội Truyền máu Việt-Hàn cùng theo phác đồ cấp cứu. Hai điều dưỡng kiểm tra tại giường trước truyền là biện pháp dự phòng hiệu quả nhất. Ngân hàng máu hạng cao Việt-Hàn dùng cùng quy trình báo và truy vết.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Phản ứng truyền máu cấp:
- Tan máu cấp: ABO không tương hợp, sốt, hạ HA, đau hông, nước tiểu sậm — Ngừng, IV NS, hỗ trợ, điều trị DIC
- Sốt không tan máu (FNHTR): chỉ sốt và lạnh — Ngừng, đánh giá, hạ sốt; chỉ tiếp tục khi loại trừ tan máu
- Dị ứng/mề đay: ngứa — Ngừng, kháng histamine, có thể tiếp tục nếu nhẹ và hết
- Phản vệ: phù đường thở, hạ HA nặng, thiếu IgA — Ngừng, epinephrine, ICU
- TRALI: ARDS trong 6 giờ — Ngừng, hỗ trợ thở
- TACO: quá tải dịch — Ngừng, lợi tiểu, oxy, ngồi dậy

Phòng ngừa chuẩn:
- Hai RN kiểm tra tại giường: đơn vị, ABO, Rh, hạn dùng
- Sinh hiệu: nền, 15 phút, mỗi 30 phút, kết thúc
- Ở cùng người bệnh 15 phút đầu — phần lớn phản ứng xuất hiện sớm
- Chỉ dùng dây tương hợp máu và NaCl 0,9%

Lưu ý
Gửi đơn vị, dây, mẫu máu mới và mẫu nước tiểu (tìm hemoglobin tự do) tới ngân hàng máu. Ghi chính xác thời gian, sinh hiệu, can thiệp.

## Khái niệm chính

- **Phản ứng tan máu cấp do truyền** — Phản ứng truyền nặng nhất, thường do ABO không tương hợp. Tan máu qua trung gian kháng thể với sốt, hạ HA, đau hông (thận), nước tiểu sậm và DIC. Ngừng truyền, NaCl 0,9%, hỗ trợ. Tử vong tới 25% nếu không xử trí nhanh.
- **Hai RN kiểm tra tại giường** — Quy trình an toàn chuẩn trước truyền. Hai điều dưỡng có chứng chỉ đối chiếu danh tính (2 yếu tố), đơn vị ABO/Rh, hạn dùng, y lệnh ngay tại giường. Là biện pháp đơn lẻ hiệu quả nhất ngừa phản ứng ABO không tương hợp.
- **Quy trình thay dây** — Sau khi ngừng truyền do phản ứng, không chỉ tạm dừng. Tháo dây máu và lắp dây mới mồi NaCl 0,9% vào IV người bệnh. Gửi đơn vị và dây ban đầu tới ngân hàng máu để phân tích.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse on a medical-surgical unit reviews the morning labs for a 67-year-old male client …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361711&lang=vi)
- [A 6-year-old client is on the pediatric surgical unit on postoperative day 1 following ton…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361812&lang=vi)
- [A 45-year-old female client with severe iron-deficiency anemia is receiving the first unit…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=361898&lang=vi)
- [A 72-year-old male client is receiving a continuous IV heparin infusion for a left lower-e…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362064&lang=vi)
- [A nurse is monitoring an adult client 4 hours after an open abdominal hysterectomy. Which …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363990&lang=vi)
- [A nurse is teaching a 65-year-old client recovering from open upper abdominal surgery how …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363997&lang=vi)
- [A nurse is conducting morning rounds on adult medical-surgical clients. Which clients shou…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364014&lang=vi)
- [A nurse is evaluating a 35-year-old client during a routine outpatient visit 4 years after…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=368098&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364947&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._