# Một điều dưỡng chuẩn bị bắt đầu truyền tĩnh mạch liên tục heparin không phân đoạn dựa trên cân nặng, kèm bolus, cho người bệnh người lớn mới được chẩn đoán thuyên tắc phổi. Hành động nào sau đây phản ánh thực hành dùng heparin an toàn? Chọn tất cả đáp án đúng. > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi > language: vi > subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions > category: PPT ## Câu hỏi Một điều dưỡng chuẩn bị bắt đầu truyền tĩnh mạch liên tục heparin không phân đoạn dựa trên cân nặng, kèm bolus, cho người bệnh người lớn mới được chẩn đoán thuyên tắc phổi. Hành động nào sau đây phản ánh thực hành dùng heparin an toàn? Chọn tất cả đáp án đúng. 1 Trước khi bắt đầu, kiểm tra độc lập y lệnh, tính toán liều theo cân nặng, nồng độ và cài đặt bơm với một điều dưỡng có giấy phép khác 2 Kết nối truyền heparin vào cùng Y-site đang chạy diltiazem liên tục để giữ đường tĩnh mạch cho đến khi có thêm IV 3 Lấy máu xét nghiệm aPTT, tiểu cầu, hemoglobin/hematocrit baseline trước khi bắt đầu truyền 4 Nếu aPTT kéo dài đến mức nguy hiểm hoặc người bệnh có chảy máu nặng, tạm hoãn heparin và tiêm bắp vitamin K làm thuốc giải heparin 5 Kiểm tra lại aPTT ban đầu mỗi khoảng 6 giờ và điều chỉnh tốc độ truyền heparin theo bảng chuẩn liều cân nặng của cơ sở 6 Theo dõi giảm tiểu cầu 50% so với baseline hoặc huyết khối mới giữa ngày 5 và 14 để phát hiện giảm tiểu cầu do heparin (HIT) ## Giải thích Heparin là thuốc có nguy cơ cao, vì vậy cần phải kiểm tra kép độc lập y lệnh, tính toán liều dựa trên cân nặng, nồng độ thuốc và cài đặt bơm truyền trước khi bắt đầu (Lựa chọn 1). Xét nghiệm ban đầu — aPTT, tiểu cầu, H/H — tạo mốc cơ sở để theo dõi hiệu quả và nguy cơ chảy máu (Lựa chọn 3). aPTT được đo mỗi ~6 giờ ban đầu và điều chỉnh liều theo phác đồ dựa trên cân nặng là tiêu chuẩn cho đến khi đạt ngưỡng điều trị, sau đó mỗi 24 giờ (Lựa chọn 5). HIT (Týp II) xảy ra ở 0,5-5% bệnh nhân dùng heparin không phân đoạn, biểu hiện bằng giảm >50% số lượng tiểu cầu hoặc huyết khối mới từ ngày 5-14, và cần ngừng heparin ngay lập tức (Lựa chọn 6). Không bao giờ truyền heparin chung đường với thuốc gây hoại tử mô hoặc thuốc không tương thích tại cùng một cổng chữ Y (2). Thuốc giải độc của heparin là protamine sulfate, KHÔNG phải vitamin K — vitamin K đảo ngược tác dụng của warfarin (5). ## Giải thích chuyên sâu Heparin = thuốc cảnh báo cao Trước khởi đầu phải kiểm tra độc lập y lệnh, liều, nồng độ và bơm. Tiêu chuẩn theo dõi - Baseline: aPTT, tiểu cầu, H/H - aPTT q6h đến khi đạt điều trị (thường 1,5-2,5× chứng hoặc 60-80 giây), sau đó q24h - Tiểu cầu baseline và ngày 4, 7, 10, 14 để sàng lọc HIT Thuốc giải Protamine sulfate đảo ngược heparin — 1 mg trung hòa ~100 đơn vị heparin đã dùng trong 2-3 giờ qua. Vitamin K đảo ngược warfarin, KHÔNG phải heparin. Mẹo nhớ "PHaT": Protamine giải, HIT 5-14 ngày, aPTT q6h, Two nurses kiểm tra kép. ## Tình huống lâm sàng Tình huống Người bệnh người lớn, thuyên tắc phổi mới. Y lệnh: heparin 80 units/kg IV bolus, sau đó 18 units/kg/hr truyền, phác đồ theo cân nặng với aPTT q6h. Bảng kiểm trước truyền - Y lệnh đã xác minh, liều tính lại theo cân nặng - 2 điều dưỡng kiểm tra độc lập - Lấy máu xét nghiệm baseline (aPTT, tiểu cầu, H/H) - Đường IV riêng, không truyền chung không tương thích - Bơm thông minh có rào an toàn heparin Theo dõi liên tục - Dấu hiệu chảy máu: nướu, tiểu máu, đại tiện đen, đau đầu, thay đổi thần kinh - aPTT q6h, chuẩn liều theo bảng - Tiểu cầu ngày 4, 7, 10, 14 → giám sát HIT - Khi cần đảo ngược bằng protamine sulfate ## Khái niệm chính - **Thuốc cảnh báo cao (high-alert medication)** — Thuốc có nguy cơ gây hại nghiêm trọng cho người bệnh khi sử dụng sai. Heparin, insulin, opioid và điện giải đậm đặc đứng đầu danh sách ISMP. Bắt buộc 2 điều dưỡng có giấy phép kiểm tra độc lập trước khi dùng. - **Thuốc giải heparin: protamine sulfate** — Protamine sulfate là thuốc đảo ngược đặc hiệu cho heparin. 1 mg protamine trung hòa khoảng 100 đơn vị heparin đã dùng trong 2-3 giờ trước. Vitamin K đảo ngược warfarin, andexanet alfa đảo ngược apixaban/rivaroxaban — không thể thay thế cho nhau. - **Giảm tiểu cầu do heparin (HIT)** — HIT type II là phản ứng qua trung gian miễn dịch xảy ra 5-14 ngày sau phơi nhiễm heparin (sớm hơn nếu đã phơi nhiễm trước đó). Đặc điểm: giảm tiểu cầu > 50% hoặc huyết khối mới. Điều trị: ngừng MỌI heparin (kể cả flush), dùng thuốc chống đông không phải heparin (argatroban, bivalirudin) khi cần tiếp tục chống đông. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi) - [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi) - [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi) - [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi) - [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi) - [A nurse is monitoring a client receiving a continuous IV heparin infusion for pulmonary em…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi) - [A nurse is providing discharge teaching to a 65-year-old client newly prescribed warfarin …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364872&lang=vi) - [A nurse is monitoring a postoperative client receiving morphine via patient-controlled ana…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364913&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._