# Một điều dưỡng theo dõi người bệnh tắc mạch phổi đang truyền tĩnh mạch liên tục heparin. Phát hiện nào cần báo bác sĩ ngay vì là dấu hiệu chảy máu? (Chọn tất cả phù hợp)

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Adverse Effects/Contraindications/Interactions  
> category: PPT

## Câu hỏi

Một điều dưỡng theo dõi người bệnh tắc mạch phổi đang truyền tĩnh mạch liên tục heparin. Phát hiện nào cần báo bác sĩ ngay vì là dấu hiệu chảy máu? (Chọn tất cả phù hợp)

1

SpO2 96% ở khí phòng

2

Chảy máu lợi sau khi đánh răng

3

Tiểu máu

4

Phân đen như nhựa đường

5

aPTT gấp 1,5-2,5 lần giá trị chứng

## Giải thích

Tiểu máu, phân đen (melena), chảy máu lợi sau đánh răng nhẹ là dấu hiệu chảy máu toàn thân do heparin và cần báo bác sĩ ngay. SpO2 96% là bình thường. aPTT 1,5-2,5 lần chứng là phạm vi điều trị mục tiêu của heparin chứ không phải dấu hiệu chảy máu.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Dấu hiệu chảy máu do heparin: tiểu máu, phân đen, chảy máu lợi, nôn ra máu, bầm tím, đau đầu dữ dội do chảy máu nội sọ. aPTT điều trị: 1,5-2,5 lần chứng (hoặc anti-Xa 0,3-0,7 IU/mL). Đảo ngược: protamine sulfate 1 mg cho mỗi 100 đơn vị heparin (tối đa 50 mg).

Mẹo nhớ
Chảy máu HEPARIN: Hematuria, Ecchymosis, Petechiae, Anemia, Reduced HCT, INR/aPTT cao, Nosebleed

Hàn vs Mỹ
Phạm vi aPTT điều trị và quy trình đảo ngược thống nhất quốc tế. Các bệnh viện hạng cao ở Việt Nam và Hàn cũng dùng anti-Xa cho heparin chưa phân đoạn ở hồi sức; bệnh viện cộng đồng vẫn dùng aPTT.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Theo dõi heparin (Hướng dẫn CHEST 2021):
- aPTT mục tiêu 1,5-2,5 × chứng hoặc theo cơ sở
- Anti-Xa mục tiêu 0,3-0,7 IU/mL (chính xác hơn, ít nhiễu)
- Xét nghiệm nền: aPTT, PT/INR, CBC, tiểu cầu
- Đo lại aPTT 6 giờ sau khởi và sau mỗi lần thay đổi liều
- CBC hằng ngày để sàng lọc HIT

HIT (giảm tiểu cầu do heparin):
- Tiểu cầu giảm >50% so với nền trong 5-10 ngày
- Tăng huyết khối nghịch thường
- Ngưng heparin, dùng thuốc kháng đông thay thế (argatroban, bivalirudin)

Lưu ý
Đảo ngược: protamine sulfate 1 mg cho mỗi 100 đơn vị heparin (tối đa 50 mg/lần). Tiêm tĩnh mạch chậm để tránh hạ HA và sốc phản vệ. Sẵn sàng epinephrine.

## Khái niệm chính

- **Heparin** — Thuốc ức chế thrombin gián tiếp, tăng cường antithrombin III để bất hoạt yếu tố IIa (thrombin) và Xa. Truyền tĩnh mạch liên tục cho huyết khối cấp (DVT, PE, MI, đột quỵ). Theo dõi bằng aPTT hoặc anti-Xa. Đối kháng: protamine sulfate.
- **Phạm vi aPTT điều trị** — Thời gian thromboplastin một phần hoạt hóa, theo dõi khi truyền heparin chưa phân đoạn. Mục tiêu 1,5-2,5 lần chứng (60-100 giây ở hầu hết phòng xét nghiệm). Thấp: dưới ngưỡng điều trị, tăng tốc độ. Cao: nguy cơ chảy máu, giữ hoặc giảm tốc.
- **HIT (giảm tiểu cầu do heparin)** — Giảm tiểu cầu qua trung gian miễn dịch xảy ra 5-10 ngày sau dùng heparin (hoặc trong vài giờ nếu đã từng dùng). Tiểu cầu giảm >50% so với nền. Có nguy cơ huyết khối nghịch thường. Ngưng heparin ngay và đổi sang ức chế thrombin trực tiếp (argatroban) hoặc ức chế yếu tố Xa.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client is admitted to the emergency department after ingesting an unknown amount of acet…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362720&lang=vi)
- [A client with chronic heart failure is prescribed metoprolol 25 mg orally twice daily. Bef…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362756&lang=vi)
- [A 28-year-old client with type 1 diabetes receives regular insulin 6 units and NPH insulin…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362792&lang=vi)
- [A client receives IV vancomycin 1 g every 12 hours for MRSA bacteremia. Before the next do…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362833&lang=vi)
- [A client with bipolar disorder has been taking lithium carbonate 600 mg orally three times…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362894&lang=vi)
- [A nurse is preparing to initiate a weight-based continuous IV unfractionated heparin infus…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364107&lang=vi)
- [A nurse is providing discharge teaching to a 65-year-old client newly prescribed warfarin …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364872&lang=vi)
- [A nurse is monitoring a postoperative client receiving morphine via patient-controlled ana…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=364913&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363988&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._