# Một bệnh nhân 32 tuổi mắc rối loạn trầm cảm chính được nhập viện sau khi vừa mất việc. Bệnh nhân tiếp xúc mắt không liên tục, nói chậm rãi và nói: 'Tôi không thấy mọi thứ sẽ khá hơn.' Câu đáp nào của điều dưỡng là có tính trị liệu nhất?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Therapeutic Communication  
> category: PSI

## Câu hỏi

Một bệnh nhân 32 tuổi mắc rối loạn trầm cảm chính được nhập viện sau khi vừa mất việc. Bệnh nhân tiếp xúc mắt không liên tục, nói chậm rãi và nói: 'Tôi không thấy mọi thứ sẽ khá hơn.' Câu đáp nào của điều dưỡng là có tính trị liệu nhất?

## Lựa chọn

1. Tại sao anh/chị nghĩ mình bị mất việc?
2. Anh/chị có thể chia sẻ thêm việc mất việc đã ảnh hưởng đến mình ra sao không? **✔ Đáp án đúng**
3. Anh/chị nên tập trung tìm việc mới càng sớm càng tốt.
4. Mọi việc rồi sẽ tốt lên thôi. Nhiều người cũng mất việc.

**Đáp án đúng: 2**

## Giải thích

Giao tiếp trị liệu sử dụng các câu đáp mở, mang tính khám phá, không phán xét để xây dựng lòng tin và làm rõ trải nghiệm của bệnh nhân. Việc mời bệnh nhân chia sẻ thêm về tác động của việc mất việc giúp công nhận cảm xúc và thu thập thông tin mà không áp đặt mục đích của điều dưỡng. Trấn an giả tạo, câu hỏi 'tại sao' và cho lời khuyên là những rào cản giao tiếp kinh điển khiến cảm xúc bị coi nhẹ, nghe như buộc tội hoặc lấy đi trách nhiệm của bệnh nhân.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Ưu tiên giao tiếp trị liệu: đồng cảm, lắng nghe chủ động, khám phá mở. Người bệnh thể hiện tuyệt vọng → cần sàng lọc ý tưởng tự sát ngay sau. NCLEX coi trọng xác nhận cảm xúc trước khi giải quyết vấn đề.

Mẹo nhớ
SOLER + câu mở: ngồi thẳng, tư thế mở, hơi nghiêng tới, nhìn mắt, thư giãn

Hàn vs Mỹ
Lý thuyết Peplau và Travelbee được dạy ở chương trình điều dưỡng Mỹ và Hàn. Khiêm tốn văn hóa là phổ quát, nhưng phong cách biểu đạt khác nhau. Người bệnh Việt và Hàn có thể tránh nhìn trực tiếp như sự tôn trọng — không phải né tránh.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Chuẩn ANA + Lý thuyết liên cá nhân Peplau:
- Câu hỏi mở: "Hãy kể thêm về…", "Điều đó như thế nào với anh/chị?"
- Phản chiếu: nhắc lại lời người bệnh để xác nhận hiểu.
- Im lặng: cho phép thời gian xử lý.
- Khi có biểu hiện tuyệt vọng phải sàng lọc ý tưởng tự sát: hỏi trực tiếp "Anh/chị có nghĩ tới việc tự làm hại mình không?"
- Ghi chú lời người bệnh nguyên văn, không diễn giải khi đánh giá an toàn.

Lưu ý
Tránh 12 rào cản giao tiếp: trấn an giả, cho lời khuyên, đồng tình, phản đối, biện hộ, phản ứng phán xét, phát biểu giá trị, câu why, dò xét, đòi giải thích, đổi chủ đề, khái quát. "Anh/chị nên…", "Đừng lo", "Tại sao…" đều vi phạm.

## Khái niệm chính

- **Giao tiếp trị liệu** — Giao tiếp lấy người bệnh làm trung tâm và có mục tiêu, thúc đẩy hiểu biết, biểu lộ cảm xúc và giải quyết vấn đề. Dựa trên đồng cảm, lắng nghe chủ động, câu hỏi mở và quan tâm tích cực vô điều kiện. Nền tảng quan hệ điều dưỡng-người bệnh trong tâm thần và mọi lĩnh vực.
- **Lắng nghe chủ động / SOLER** — Khung Egan SOLER: ngồi đối diện thẳng (Sit), tư thế mở (Open), nghiêng người về phía trước (Lean), giao tiếp bằng mắt (Eye), thái độ thư giãn (Relaxed). Kết hợp phản chiếu và làm rõ để truyền đạt sự chú ý đầy đủ.
- **Rào cản giao tiếp** — 12 phản ứng phi trị liệu cần tránh: trấn an giả, cho lời khuyên, đồng tình, phản đối, biện hộ, phản ứng phán xét, phát biểu giá trị, câu hỏi why, dò xét, đòi giải thích, đổi chủ đề, khái quát. NCLEX thường kiểm tra.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client who is breathing rapidly before a diagnostic test says, "I cannot do this. I feel…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393566&lang=vi)
- [A client whose spouse died yesterday says, "I do not know how I can go on." Which response…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=394161&lang=vi)
- [A client is having a panic attack and says, "I am going to die." Which response should the…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397176&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363582&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._