# Một người bệnh ung thư tụy giai đoạn cuối 68 tuổi đang được dùng morphine 4 mg tĩnh mạch PRN mỗi 4 giờ. Người bệnh đánh giá đau 8/10 và nhăn mặt; liều cuối cách 1 giờ. Sinh hiệu: nhịp thở 14, SpO2 95% (cannula 2 L), HA 118/72. Hành động điều dưỡng phù hợp nhất là gì?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Nonpharmacological Comfort  
> category: BCC

## Câu hỏi

Một người bệnh ung thư tụy giai đoạn cuối 68 tuổi đang được dùng morphine 4 mg tĩnh mạch PRN mỗi 4 giờ. Người bệnh đánh giá đau 8/10 và nhăn mặt; liều cuối cách 1 giờ. Sinh hiệu: nhịp thở 14, SpO2 95% (cannula 2 L), HA 118/72. Hành động điều dưỡng phù hợp nhất là gì?

## Lựa chọn

1. Báo bác sĩ tăng liều hoặc chuyển sang truyền liên tục/PCA **✔ Đáp án đúng**
2. Giảm liều morphine IV tiếp theo xuống 2 mg để giảm thiểu nguy cơ an thần trong khi vẫn duy trì kiểm soát đau
3. Thay thế liều morphine theo lịch tiếp theo bằng acetaminophen đường uống 650 mg để kiểm soát đau tốt hơn
4. Chờ đủ 4 giờ trước khi cho liều morphine tiếp theo mặc dù đau tăng

**Đáp án đúng: 1**

## Giải thích

Trong chăm sóc cuối đời, dễ chịu là ưu tiên; đau 8/10 cho thấy phác đồ PRN hiện tại không đủ. Sinh hiệu ổn định (RR 14, SpO2 95%, HA 118/72), không có dấu hiệu ngộ độc opioid. Điều dưỡng nên báo bác sĩ để tăng liều, chuyển sang dùng định kỳ, hoặc khởi truyền liên tục/PCA. Trì hoãn, giảm liều hoặc thay bằng acetaminophen đều vi phạm chuẩn xử trí đau cuối đời.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Ưu tiên cuối đời: dễ chịu, phẩm giá, kiểm soát triệu chứng. Sinh hiệu ổn + 1 giờ sau liều + đau 8/10 = PRN thất bại. Hành động điều dưỡng: vận động tăng liều. Nguyên lý hiệu ứng kép cho phép giảm đau đầy đủ dù có thể rút ngắn cuộc sống khi mục tiêu là kiểm soát đau.

Mẹo nhớ
Đau cuối đời: không trì hoãn — tăng hoặc truyền liên tục

Hàn vs Mỹ
Thang đau WHO, chuẩn chăm sóc giảm nhẹ ANA và Luật chăm sóc giảm nhẹ Hàn Quốc đều thống nhất: đau ung thư nặng cần truyền liên tục hoặc PCA, không dùng PRN. Đơn vị giảm nhẹ Việt Nam và Hàn cũng thường dùng morphine truyền liên tục hoặc fentanyl dán.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Thang đau WHO (đau ung thư):
- Bậc 1 nhẹ: không opioid (acetaminophen, NSAID)
- Bậc 2 vừa: opioid yếu (codeine, tramadol) +/- không opioid
- Bậc 3 nặng: opioid mạnh (morphine, hydromorphone, fentanyl) +/- không opioid +/- thuốc bổ trợ

Đau ung thư cuối đời không kiểm soát:
- Chuyển từ PRN sang dùng định kỳ (around-the-clock)
- Liều phá PRN 10-20% tổng liều 24 giờ
- Truyền tĩnh mạch liên tục hoặc PCA khi đau phá thường xuyên
- Phòng táo bón đồng thời (senna + docusate)

Lưu ý
Tăng liều nhanh tăng nguy cơ ức chế hô hấp. Theo dõi RR, mức an thần (thang Pasero), SpO2. Sinh hiệu hiện tại ủng hộ tăng liều. Nguyên lý hiệu ứng kép ủng hộ giảm đau đầy đủ khi mục tiêu là sự dễ chịu.

## Khái niệm chính

- **Nguyên lý hiệu ứng kép** — Nguyên tắc đạo đức: hành động có hiệu ứng tốt được dự định (giảm đau) và hiệu ứng xấu được tiên đoán nhưng không cố ý (nguy cơ ức chế hô hấp) là chấp nhận được nếu hiệu ứng tốt vượt trội và hiệu ứng xấu không phải mục tiêu. Nền tảng quản lý đau cuối đời.
- **Giảm đau do bệnh nhân tự kiểm soát (PCA)** — Bơm tĩnh mạch lập trình truyền nền + bệnh nhân tự bấm liều bolus + thời gian khóa an toàn. Opioid thường dùng: morphine, hydromorphone, fentanyl. Giảm tổng liều opioid, cải thiện điểm đau, tăng tự chủ.
- **An thần giảm nhẹ** — Dùng thuốc an thần (midazolam, propofol) để giảm tri giác khi triệu chứng kháng trị (đau dữ dội, khó thở, kích động cuối đời) không đáp ứng các biện pháp khác. Là biện pháp cuối cùng, cần đồng thuận và xem xét đạo đức.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A 58-year-old male is on postoperative day 1 following laparoscopic cholecystectomy. He ra…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372689&lang=vi)
- [A client with a new colostomy is learning pouch care. Which statement indicates correct un…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=396628&lang=vi)
- [A client after abdominal surgery says, "I will not cough because my incision might open." …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=497623&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363265&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._