# Một người bệnh 70 tuổi đang hồi phục sau đột quỵ động mạch não giữa trái, đã qua đánh giá nuốt tại giường của SLP và được phép ăn chế độ khó nuốt (đặc xay nhuyễn và lỏng đặc như mật). Can thiệp nào điều dưỡng nên thực hiện để giảm nguy cơ hít sặc khi ăn?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Nutrition and Oral Hydration  
> category: BCC

## Câu hỏi

Một người bệnh 70 tuổi đang hồi phục sau đột quỵ động mạch não giữa trái, đã qua đánh giá nuốt tại giường của SLP và được phép ăn chế độ khó nuốt (đặc xay nhuyễn và lỏng đặc như mật). Can thiệp nào điều dưỡng nên thực hiện để giảm nguy cơ hít sặc khi ăn?

## Lựa chọn

1. Đặt bệnh nhân nằm ngửa, đầu giường nâng 30 độ và dùng thìa nhỏ để đút thức ăn.
2. Cung cấp nước và các chất lỏng loãng khác vào đầu bữa ăn để kích thích phản xạ nuốt.
3. Đặt người bệnh ngồi thẳng 90 độ, cúi cằm vào ngực khi nuốt **✔ Đáp án đúng**
4. Cho phép bệnh nhân tự ăn mà không cần giám sát trực tiếp, trong khi điều dưỡng quan sát định kỳ từ cửa.

**Đáp án đúng: 3**

## Giải thích

Phòng hít sặc trong rối loạn nuốt dựa trên 3 trụ: ngồi thẳng 90 độ, cúi cằm khi nuốt, dùng dịch đặc theo chỉ định của SLP. Ngồi thẳng và cúi cằm thu hẹp đường vào khí quản, mở rộng vallecula và đưa thức ăn về thực quản. Tư thế nằm ngửa, dịch loãng và để người bệnh ăn không giám sát đều làm tăng nguy cơ hít sặc.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Rối loạn nuốt sau đột quỵ có nguy cơ hít sặc cao. Bộ phòng ngừa: ngồi thẳng 90 độ, nuốt cúi cằm, dịch đặc theo SLP, quan sát trực tiếp. Dịch loãng nguy cơ cao nhất.

Mẹo nhớ
Ngồi dậy — cúi cằm — nuốt hai lần — giữ 30 phút sau ăn

Hàn vs Mỹ
ASHA (Mỹ) và hướng dẫn phục hồi chức năng đột quỵ Việt-Hàn thống nhất: trước khi ăn miệng phải có sàng lọc nuốt SLP; điều chỉnh ăn theo thang penetration-aspiration; sau ăn nâng đầu giường ≥30 độ trong 30-60 phút.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
Tiêu chuẩn quản lý rối loạn nuốt ASHA:
- Ăn ngồi thẳng 90 độ; nâng đầu giường 30-60 phút sau ăn.
- Nuốt cúi cằm thu hẹp đường vào khí quản.
- Độ đặc thức ăn theo thang penetration-aspiration của SLP: loãng → mật → mật ong → bánh pudding.
- Mỗi miếng nhỏ một lần; quan sát ho, giọng ướt, hắng giọng.
- Vệ sinh răng miệng 2 lần/ngày làm giảm vi khuẩn hầu họng và viêm phổi do hít.

Lưu ý
Đến 40% người đột quỵ có thể hít sặc thầm lặng không có phản xạ ho. Giọng ướt, ục ục sau nuốt, hắng giọng, sốt nhẹ không rõ nguyên nhân nên cho SLP đánh giá lại và xem xét NPO.

## Khái niệm chính

- **Viêm phổi do hít** — Viêm phổi do hít chất từ hầu họng hoặc dạ dày vào đường thở. Yếu tố nguy cơ: đột quỵ, sa sút trí tuệ, an thần, ống thông mũi-dạ dày, ăn nằm ngửa. Thường đa khuẩn; bao phủ kỵ khí khi thâm nhiễm thùy dưới phải.
- **Động tác cúi cằm** — Kỹ thuật bù trừ nuốt: trước mỗi lần nuốt người bệnh cúi đầu (cằm về ngực). Thu hẹp đường vào khí quản, mở rộng vallecula, hướng thức ăn về thực quản. Giảm hít sặc ở nhiều bệnh nhân đột quỵ.
- **Đánh giá nuốt tại giường** — Sàng lọc rối loạn nuốt ban đầu do SLP hoặc điều dưỡng được đào tạo thực hiện. Đánh giá ho, chất giọng, vận động miệng và nuốt thử. Thất bại sẽ chỉ định NPO và làm xét nghiệm hình ảnh (FEES hoặc videofluoroscopy).

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A client with severe chronic obstructive pulmonary disease becomes dyspneic and fatigued h…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=397183&lang=vi)
- [A client recovering from a stroke passed the bedside swallow screen and will now take the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=522688&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363211&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._