# Bệnh nhân 79 tuổi được nhập viện từ cơ sở chăm sóc dài hạn với tiêu chảy, giảm lượng ăn uống và nước tiểu sẫm màu cô đặc trong 3 ngày. Điều dưỡng xem xét kết quả xét nghiệm gần đây. Phát hiện nào khiến điều dưỡng lo ngại nhất về tổn thương thận cấp sớm và cần thông báo ngay cho bác sĩ?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Medical Emergencies  
> category: PA

## Câu hỏi

Bệnh nhân 79 tuổi được nhập viện từ cơ sở chăm sóc dài hạn với tiêu chảy, giảm lượng ăn uống và nước tiểu sẫm màu cô đặc trong 3 ngày. Điều dưỡng xem xét kết quả xét nghiệm gần đây. Phát hiện nào khiến điều dưỡng lo ngại nhất về tổn thương thận cấp sớm và cần thông báo ngay cho bác sĩ?

## Lựa chọn

1. Tỷ trọng nước tiểu tăng từ 1.005 lên 1.025 trong 24 giờ
2. Nitơ urê máu tăng từ 10 lên 22 mg/dL trong 72 giờ
3. Nồng độ natri huyết thanh giảm từ 140 xuống 138 mEq/L trong 48 giờ
4. Creatinine huyết thanh tăng từ nền 0,8 lên 1,3 mg/dL trong 48 giờ **✔ Đáp án đúng**

**Đáp án đúng: 4**

## Giải thích

Tổn thương thận cấp giai đoạn 1 theo KDIGO: tăng creatinin huyết thanh từ 0,3 mg/dL trở lên trong vòng 48 giờ, HOẶC gấp 1,5 đến 1,9 lần mức nền trong vòng 7 ngày, HOẶC lượng nước tiểu dưới 0,5 mL/kg/giờ trong 6 đến 12 giờ. Mức tăng creatinin từ 0,8 lên 1,3 mg/dL trong vòng 48 giờ (chênh lệch 0,5) đáp ứng tiêu chuẩn giai đoạn 1 KDIGO ở người cao tuổi mất nước này. Tỷ trọng nước tiểu 1,025 và BUN 22 chỉ phản ánh tình trạng mất nước. Natri 138 mEq/L trong giới hạn bình thường.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
Người già có creatinine nền thấp do giảm khối cơ, nên dù tăng tuyệt đối nhỏ cũng đại diện cho mất GFR đáng kể. KDIGO Stage 1 AKI: creatinine tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ hoặc 1,5-1,9 lần nền trong 7 ngày. Tăng 0,5 mg/dL là tín hiệu hành động sớm nhất.

Mẹo nhớ
AKI: 48 giờ 0,3 - 7 ngày 1,5x - UOP <0,5 mL/kg/giờ 6 giờ

Hàn vs Mỹ
KDIGO là chuẩn quốc tế thống nhất. Việt Nam và Hàn cũng dùng cùng chuẩn. NCLEX yêu cầu KDIGO chứ không phải RIFLE cũ.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn lâm sàng
KDIGO 2012 phân giai AKI:
- Stage 1: creatinine tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ hoặc 1,5-1,9× nền trong 7 ngày, UOP <0,5 mL/kg/giờ 6-12 giờ
- Stage 2: 2,0-2,9× nền hoặc UOP <0,5 mL/kg/giờ ≥12 giờ
- Stage 3: ≥3× nền, creatinine ≥4,0, bắt đầu RRT, UOP <0,3 mL/kg/giờ ≥24 giờ
Can thiệp ban đầu cho AKI trước thận: truyền dịch đẳng trương, ngưng thuốc độc thận (NSAID, ức chế ACE, thuốc cản quang).

Lưu ý
Người già có creatinine nền thấp; mức tăng nhỏ vẫn quan trọng. Đánh giá thay đổi so với nền chứ không phải giá trị tuyệt đối. Tăng từ 0,8 lên 1,3 ở người già yếu có thể đại diện cho mất hơn 50% GFR.

## Khái niệm chính

- **Phân giai KDIGO AKI** — Hệ thống phân giai Kidney Disease: Improving Global Outcomes 2012. Stage 1: creatinine 1,5-1,9× nền hoặc tăng ≥0,3 mg/dL trong 48 giờ, hoặc UOP
- **AKI trước thận** — AKI do giảm tưới máu thận (giảm thể tích, hạ HA, suy tim, NSAID). Hồi phục được nếu sửa sớm. Đặc điểm xét nghiệm: tỉ BUN/creatinine >20:1, FENa
- **Creatinine nền** — Creatinine huyết thanh thông thường trước bệnh hiện tại. Người già thường có nền thấp (0,6-0,8) do giảm khối cơ; dù tăng tuyệt đối nhỏ vẫn có thể đại diện cho mất GFR lớn. Nên đánh giá xu hướng, không phải giá trị đơn lẻ.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi)
- [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi)
- [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi)
- [A 72-year-old client is brought to the emergency department by family who report that the …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi)
- [A nurse is caring for a client prescribed Digoxin. Which nursing action is most appropriat…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375157&lang=vi)
- [Which action should the nurse take?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391869&lang=vi)
- [A client with type 1 diabetes is awake, can swallow, and reports shakiness. The point-of-c…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393564&lang=vi)
- [A client develops wheezing, generalized hives, and blood pressure 78/42 mm Hg after receiv…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393725&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._

