# Một người bệnh 72 tuổi được gia đình đưa đến cấp cứu vì đột ngột yếu nửa người trái và nói ngọng từ khoảng 2 giờ trước. CT đầu không xuất huyết, điểm NIH Stroke Scale 14. Đánh giá nào điều dưỡng cần xác nhận quan trọng nhất trước khi truyền tPA? > source: MyMerci (mymerci.kr) > url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi > language: vi > subject: Medical Emergencies > category: PA ## Câu hỏi Một người bệnh 72 tuổi được gia đình đưa đến cấp cứu vì đột ngột yếu nửa người trái và nói ngọng từ khoảng 2 giờ trước. CT đầu không xuất huyết, điểm NIH Stroke Scale 14. Đánh giá nào điều dưỡng cần xác nhận quan trọng nhất trước khi truyền tPA? ## Lựa chọn 1. Thời điểm chính xác người bệnh được biết còn bình thường **✔ Đáp án đúng** 2. Tiền sử rối loạn chảy máu trong gia đình 3. Kết quả ECG 12 chuyển đạo 4. Đường huyết **Đáp án đúng: 1** ## Giải thích Trong đột quỵ thiếu máu cục bộ, "thời điểm còn bình thường lần cuối (last known well)" là yếu tố then chốt quyết định khả năng dùng tPA. Chuẩn AHA/ASA: alteplase hoặc tenecteplase tĩnh mạch trong 4,5 giờ kể từ thời điểm này ở người bệnh đủ điều kiện. Đường huyết, ECG, tiền sử chảy máu đều cần đánh giá nhưng không thể quyết định điều trị nếu chưa xác nhận cửa sổ thời gian. ## Giải thích chuyên sâu Phán đoán lâm sàng Xử trí đột quỵ thiếu máu cấp dựa trên thời điểm last known well. Cửa sổ tPA: 4,5 giờ (NINDS/ECASS-III). Không có cửa sổ thì không quyết định tiêu sợi huyết được dù NIH, đường huyết, ECG ra sao. Mẹo nhớ Đột quỵ FAST + last known well — câu hỏi đầu tiên Hàn vs Mỹ Cửa sổ 4,5 giờ AHA/ASA là chuẩn quốc tế. Việt Nam và Hàn Quốc cũng theo cùng chuẩn; can thiệp lấy huyết khối có thể đến 24 giờ trong tắc mạch lớn. ## Tình huống lâm sàng Hướng dẫn lâm sàng Hướng dẫn đột quỵ AHA/ASA 2019: alteplase 0,9 mg/kg (tối đa 90 mg) trong 1 giờ với 10% bolus 1 phút, hoặc tenecteplase 0,25 mg/kg bolus, trong 4,5 giờ kể từ last known well. Lấy huyết khối cơ học cho tắc mạch lớn trong 6-24 giờ. Duy trì HA <185/110 trước tPA. Lưu ý Đột quỵ phát hiện khi thức dậy: lấy thời điểm người bệnh được thấy bình thường lần cuối làm last known well. Không vội kết luận không đủ điều kiện tPA — MRI hiện đại có thể mở rộng cửa sổ ở một số ca. ## Khái niệm chính - **Last known well** — Thời điểm cuối cùng người bệnh được xác nhận không có triệu chứng đột quỵ. Xác định mốc bắt đầu cửa sổ điều trị tiêu sợi huyết. Với đột quỵ thức dậy thì lấy thời điểm người bệnh được quan sát ở trạng thái thần kinh nền cuối cùng. - **tPA (alteplase)** — Chất kích hoạt plasminogen mô. Chuyển plasminogen thành plasmin, ly giải fibrin. Dùng tĩnh mạch cho đột quỵ thiếu máu trong 4,5 giờ và STEMI trong 12 giờ khi không có PCI. Nguy cơ chính: xuất huyết nội sọ. - **Thang điểm NIH Stroke Scale** — Đánh giá thần kinh chuẩn 15 mục, điểm 0-42. ≥5 điểm thường xem xét tái tưới máu; >25 điểm có thể là chống chỉ định tương đối tPA tĩnh mạch do gánh nặng nhồi máu lớn. ## Câu hỏi cùng chủ đề - [A nurse is caring for an alert adult client with type 1 diabetes who reports tremors, swea…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360524&lang=vi) - [A 68-year-old client with COPD is admitted with shortness of breath and SpO2 86% on room a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362940&lang=vi) - [A 58-year-old client arrives at the emergency department with crushing substernal chest pa…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362976&lang=vi) - [A 79-year-old client is admitted from a long-term care facility with diarrhea, decreased o…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363089&lang=vi) - [A nurse is caring for a client prescribed Digoxin. Which nursing action is most appropriat…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=375157&lang=vi) - [Which action should the nurse take?](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=391869&lang=vi) - [A client with type 1 diabetes is awake, can swallow, and reports shakiness. The point-of-c…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393564&lang=vi) - [A client develops wheezing, generalized hives, and blood pressure 78/42 mm Hg after receiv…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393725&lang=vi) ## Đọc bằng ngôn ngữ khác - [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=en) - [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=ko) - [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=ja) - [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=zh-tw) - [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=363003&lang=vi) --- More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi) _Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._