# Một bệnh nhân nữ 65 tuổi đã nhận morphine IV cách đây 30 phút để giảm đau hậu phẫu. Bác sĩ phẫu thuật vừa đặt mẫu informed consent cho thủ thuật mở ngực (open-thoracotomy) lên bàn cạnh giường và yêu cầu điều dưỡng lấy chữ ký của bệnh nhân trước thủ thuật giai đoạn hai dự kiến trong 1 giờ. Bệnh nhân có vẻ buồn ngủ, nói lắp, và đề nghị điều dưỡng giải thích lại thủ thuật. Hành động điều dưỡng ưu tiên là gì?

> source: MyMerci (mymerci.kr)  
> url: https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=vi  
> language: vi  
> subject: Assignment/Delegation/Supervision  
> category: MOC

## Câu hỏi

Một bệnh nhân nữ 65 tuổi đã nhận morphine IV cách đây 30 phút để giảm đau hậu phẫu. Bác sĩ phẫu thuật vừa đặt mẫu informed consent cho thủ thuật mở ngực (open-thoracotomy) lên bàn cạnh giường và yêu cầu điều dưỡng lấy chữ ký của bệnh nhân trước thủ thuật giai đoạn hai dự kiến trong 1 giờ. Bệnh nhân có vẻ buồn ngủ, nói lắp, và đề nghị điều dưỡng giải thích lại thủ thuật. Hành động điều dưỡng ưu tiên là gì?

## Lựa chọn

1. Tạm hoãn lấy chữ ký, ghi nhận mức an thần hiện tại (buồn ngủ, nói lắp), và báo bác sĩ phẫu thuật rằng bệnh nhân tại thời điểm này không có năng lực để cho informed consent. **✔ Đáp án đúng**
2. Yêu cầu vợ/chồng của bệnh nhân ký vào mẫu chấp thuận với tư cách là người đại diện, vì bệnh nhân quá lơ mơ để chấp thuận, thủ thuật được lên lịch sớm, và bác sĩ phẫu thuật cần có chữ ký ngay bây giờ.
3. Đọc to mẫu chấp thuận cho bệnh nhân, yêu cầu bệnh nhân nhắc lại những điểm chính của thủ thuật, và cho bệnh nhân ký nếu có thể nhắc lại chính xác.
4. Chứng kiến bệnh nhân ký vào mẫu chấp thuận, vì bác sĩ phẫu thuật đã giải thích thủ thuật trước đó, bệnh nhân gật đầu đồng ý, và vai trò của điều dưỡng là chứng kiến việc ký, không phải đánh giá năng lực.

**Đáp án đúng: 1**

## Giải thích

Informed consent yêu cầu bệnh nhân có năng lực ra quyết định tại thời điểm ký — tỉnh táo, định hướng, không bị an thần đáng kể, có thể hiểu thủ thuật·rủi ro·lợi ích·lựa chọn thay thế. Morphine IV gần đây cùng với buồn ngủ và nói lắp hiện tại là dấu hiệu năng lực bị suy giảm. Ưu tiên là tạm hoãn ký, ghi nhận mức an thần, báo bác sĩ phẫu thuật. Bác sĩ có thể trì hoãn thủ thuật, đợi morphine hết tác dụng, hoặc theo quy trình thay thế (advance directive, healthcare proxy) theo chính sách cơ sở. Lựa chọn 4 làm chứng cho chữ ký của bệnh nhân an thần là vi phạm pháp lý và đạo đức bất kể thời điểm bác sĩ giải thích. Lựa chọn 3 đọc và yêu cầu nhắc lại không khôi phục năng lực; an thần là yếu tố loại trừ. Lựa chọn 2 trong khi bệnh nhân vẫn còn năng lực (hoặc trước khi mất năng lực được ghi nhận chính thức), gia đình không thể ký với tư cách surrogate; vượt qua tự chủ bệnh nhân vì áp lực lịch trình là vi phạm.

## Giải thích chuyên sâu

Phán đoán lâm sàng
NCJMM: Nhận diện dấu hiệu (morphine IV gần đây·buồn ngủ·nói lắp·đề nghị giải thích lại) → Phân tích (an thần làm suy giảm năng lực; đồng ý nhận lúc này sẽ vô hiệu) → Giải pháp (tạm hoãn + ghi nhận + báo bác sĩ) → Hành động (không làm chứng·ghi mức an thần·báo cáo) → Đánh giá kết quả (đồng ý hợp lệ chỉ sau khi năng lực hồi phục hoặc qua quy trình surrogate hợp pháp).

Mẹo nhớ
No capacity = No consent. An thần, ngộ độc, sa sút trí tuệ rõ rệt, đau dữ dội đều loại bỏ năng lực informed consent. Vai trò điều dưỡng = làm chứng cho đồng ý tự nguyện và có năng lực — không phải hướng dẫn bệnh nhân.

Hàn Quốc vs Mỹ
Tại Hàn Quốc, gia đình thường ký thay bệnh nhân; tại Mỹ, khi bệnh nhân còn năng lực thì chính bệnh nhân ký. Khi năng lực bị suy giảm tạm thời thì áp dụng quy trình surrogate (advance directive hoặc next-of-kin theo luật bang). NCLEX coi ký sau khi dùng giảm đau·dùng surrogate gia đình để né luôn là sai.

## Tình huống lâm sàng

Hướng dẫn thực hành lâm sàng
Tiêu chuẩn informed consent của AHA / Joint Commission: đánh giá năng lực bao gồm (1) hiểu thủ thuật, (2) hiểu rủi ro·lợi ích·thay thế, (3) khả năng quyết định và truyền đạt, (4) không có suy giảm đáng kể (an thần·ngộ độc·triệu chứng tâm thần nặng). Bác sĩ lấy đồng ý, điều dưỡng làm chứng và xác minh tính tự nguyện và năng lực bề ngoài.

Lưu ý
Bẫy NCLEX hay gặp: (1) "bác sĩ đã giải thích trước" → vẫn cần năng lực tại thời điểm ký, (2) "gia đình ký khi bệnh nhân an thần" → bỏ qua tự chủ và thứ bậc pháp lý, (3) "yêu cầu bệnh nhân nhắc lại" → không khôi phục năng lực bị an thần. Đáp án luôn là tạm hoãn·ghi nhận·báo bác sĩ.

## Khái niệm chính

- **Năng lực ra quyết định (Decision-making capacity)** — Khả năng lâm sàng và pháp lý (a) hiểu thủ thuật cùng rủi ro·lợi ích·thay thế, (b) đánh giá áp dụng cho bản thân, (c) suy luận lựa chọn, (d) truyền đạt quyết định. Năng lực có thể dao động (an thần·sảng·ngộ độc) và được đánh giá tại thời điểm ký.
- **Informed consent (Đồng ý có hiểu biết)** — Quy trình pháp lý và đạo đức trong đó bệnh nhân có năng lực tự nguyện đồng ý thủ thuật sau khi nhận và hiểu đầy đủ thông tin về chẩn đoán·can thiệp·rủi ro·lợi ích·thay thế·quyền từ chối. Bác sĩ lấy đồng ý; điều dưỡng làm chứng và xác minh tính tự nguyện và năng lực bề ngoài.
- **Thứ bậc Surrogate (người ra quyết định thay thế)** — Thứ tự quyền quyết định khi bệnh nhân không còn năng lực: (1) advance directive / healthcare proxy, (2) người giám hộ do toà chỉ định, (3) vợ/chồng, (4) con trưởng thành, (5) cha/mẹ, (6) anh/chị/em ruột trưởng thành, (7) bạn thân (theo luật hầu hết các bang; thứ tự có thể khác theo quyền tài phán). Chỉ dùng khi tình trạng không có năng lực được ghi nhận chính thức.

## Câu hỏi cùng chủ đề

- [A 67-year-old client with chronic obstructive pulmonary disease attends a routine primary …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360522&lang=vi)
- [A registered nurse on a medical-surgical unit is delegating tasks at the start of shift. W…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=360523&lang=vi)
- [A client with newly diagnosed metastatic colon cancer is admitted to a medical-surgical un…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362185&lang=vi)
- [A 78-year-old male client with end-stage pancreatic cancer is enrolled in inpatient hospic…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362322&lang=vi)
- [A nurse on a medical-surgical unit is starting a 0700 round and reviews these four assigne…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362403&lang=vi)
- [An RN is assigning care on a medical-surgical unit to an LPN/VN and a trained unlicensed a…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362464&lang=vi)
- [A 63-year-old female is being discharged after a 14-day hospitalization following complex …](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=372685&lang=vi)
- [The charge nurse on a medical-surgical unit is assigning tasks for a licensed practical nu…](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=393555&lang=vi)

## Đọc bằng ngôn ngữ khác

- [en](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=en)
- [ko](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=ko)
- [ja](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=ja)
- [zh-TW](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=zh-tw)
- [vi](https://mymerci.kr/pages/nclex_q.php?qn_id=362206&lang=vi)

---

More free questions: [Câu hỏi NCLEX-RN](https://mymerci.kr/pages/nclex_bank.php?lang=vi)

_Chỉ dùng để tham khảo học tập. Luôn tuân theo hướng dẫn lâm sàng hiện hành và quy định của cơ sở bạn._