Thuật ngữ trong Thực hành Điều dưỡng
* Đọc y lệnh: Khi thấy y lệnh "Chuẩn bị BN cho PCNL ngày mai", điều dưỡng cần hiểu đây là một phẫu thuật xâm lấn tối thiểu qua da vùng lưng. Cần thực hiện các chuẩn bị tiền phẫu: nhịn ăn uống, vệ sinh vùng da lưng, kiểm tra xét nghiệm đông máu, chức năng thận, và làm kháng sinh dự phòng nếu có chỉ định.
* Ghi chép hồ sơ: Sau mổ, điều dưỡng ghi chép chính xác: "BN sau PCNAL, tỉnh, có đặt ống dẫn lưu thận (Nephrostomy) bên (P) hoặc (T), nước tiểu dẫn lưu màu hồng nhạt, số lượng... ml/giờ. Vết chọc da khô, không thấm dịch. BN than đau vùng hông lưng mức độ 4/10."
* Bàn giao ca (SBAR):
* S (Tình huống): "Tôi bàn giao BN Nguyễn Văn A, 50 tuổi, vừa mổ PCNAL lấy sỏi thận (P) lúc 10h sáng."
* B (Bối cảnh): "BN có sỏi san hô thận (P) kích thước 3cm."
* A (Đánh giá): "Hiện tại BN tỉnh, mạch 85, HA 120/80, SpO2 98%. Ống dẫn lưu thận ra nước tiểu hồng nhạt, 50ml/giờ qua 2 giờ qua. Đau mức độ nhẹ, đã dùng giảm đau."
* R (Đề xuất): "Cần tiếp tục theo dõi sát lượng nước tiểu, màu sắc nước tiểu và dấu hiệu xuất huyết."
* Giáo dục bệnh nhân: Giải thích cho bệnh nhân và gia đình: "Bác sĩ sẽ tạo một đường nhỏ xuyên qua da ở lưng để vào thận, dùng camera nhỏ và dụng cụ đặc biệt để lấy viên sỏi ra. Sau mổ bác sẽ có một ống nhỏ dẫn lưu nước tiểu từ thận ra ngoài, cần giữ sạch và tránh làm tuột ống."
Lưu ý quan trọng (Caution)
* Dễ nhầm lẫn! Phân biệt rõ:
* PCNL: Qua da vùng lưng → vào thận trực tiếp.
* URS: Qua đường niệu đạo tự nhiên → vào niệu quản/thận.
* ESWL: Hoàn toàn từ bên ngoài cơ thể, không có vết mổ.
Nhầm lẫn các thuật ngữ này có thể dẫn đến chuẩn bị bệnh nhân sai (ví dụ: không cần nhịn ăn cho ESWL) hoặc theo dõi hậu phẫu không đúng trọng tâm.
An toàn người bệnh (Patient Safety)
Biến chứng đáng ngại nhất sau PCNL là xuất huyết. Điều dưỡng cần:
1. Theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn, đặc biệt mạch nhanh, huyết áp tụt.
2. Quan sát màu sắc nước tiểu dẫn lưu: nếu đỏ tươi hoặc có cục máu đông, cần báo bác sĩ ngay.
3. Đảm bảo ống dẫn lưu thông tốt, không bị gập, xoắn. Không rửa ngược ống.
4. Hướng dẫn bệnh nhân không vận động mạnh, ho mạnh để tránh chảy máu.