NPO (Nil Per Os)

Chỉ định tiền phẫu thuật nhằm ngăn ngừa biến chứng hô hấp do hít phải dịch dạ dày

Phân tích Thuật ngữ Y khoa Phân tích từ nguyên (Etymology): NPO là từ viết tắt của cụm từ Latin Nil Per Os. Nil có nghĩa là "không có gì", Per nghĩa là "qua", và Os nghĩa là "miệng". Vì vậy, nghĩa đen là "không có gì qua đường miệng". Trong thực hành lâm sàng, điều này được hiểu là nhịn ăn uống hoàn toàn, không chỉ nhịn ăn mà còn nhịn uống, kể cả nước lọc.

Ý nghĩa lâm sàng Điều dưỡng (Nursing Clinical Meaning): Đây là một y lệnh phổ biến trong điều dưỡng, đặc biệt trước phẫu thuật, thủ thuật gây mê, hoặc một số xét nghiệm (như nội soi tiêu hóa). Khi nhận y lệnh NPO, điều dưỡng cần: - Giáo dục và nhắc nhở bệnh nhân tuyệt đối không ăn uống bất cứ thứ gì qua đường miệng. - Dán biển báo "NPO" tại đầu giường bệnh nhân. - Ngừng tất cả các thuốc uống (trừ khi có chỉ định đặc biệt) và chuyển sang đường khác nếu cần. - Theo dõi các dấu hiệu mất nước (khô miệng, giảm lượng nước tiểu) và báo cáo bác sĩ.

Thuật ngữ liên quan (Related Terms): - Clear Liquid Diet (Chế độ ăn lỏng trong): Cho phép uống nước, nước ép không cặn, trước một số thủ thuật. - NBM (Nil By Mouth): Thuật ngữ tiếng Anh đồng nghĩa với NPO. - Fasting (Nhịn ăn): Thường chỉ nhịn ăn, có thể vẫn được uống nước, khác với NPO.

Bản đồ Từ vựng (Word Map) Per Os (P.O.) (Qua đường miệng) → NPO (Không gì qua đường miệng) / Medication P.O. (Thuốc uống)
Mẹo ghi nhớ (Memory Tip): Hãy nhớ "NPO = Ngừng Phàm On lại!" (Ngừng hoạt động của hàm và miệng lại). Hoặc liên tưởng đến việc trước khi phẫu thuật, bụng phải "trống rỗng" để tránh nguy cơ hít sặc.
Thuật ngữ Việt - Anh (Vietnamese-English) - Nhịn ăn uống hoàn toàn: NPO (Nil Per Os) - Qua đường miệng: Per Os (P.O.) - Chế độ ăn lỏng trong: Clear Liquid Diet

Thuật ngữ trong Thực hành Điều dưỡng - Y lệnh (Doctor's Order): Khi bác sĩ ghi "NPO after midnight", điều dưỡng cần đảm bảo bệnh nhân không ăn uống gì từ sau nửa đêm cho đến khi có chỉ định mới. - Ghi chép hồ sơ (Nursing Record): Ghi rõ thời gian bắt đầu NPO, sự tuân thủ của bệnh nhân, và các biện pháp đã thực hiện (ví dụ: "08:00 - Đã dán biển NPO, giải thích cho bệnh nhân và người nhà. BN xác nhận hiểu và đồng ý."). - Bàn giao ca (Nursing Handoff): "Bệnh nhân Nguyễn Văn A, phòng 301, NPO từ 22h tối qua để chuẩn bị phẫu thuật cắt ruột thừa lúc 10h sáng nay." - Giáo dục bệnh nhân (Patient Education): "Bác/chị vui lòng không ăn, không uống bất cứ thứ gì, kể cả nước lọc, kẹo, hay chewing gum, từ sau 10h tối nay để đảm bảo an toàn cho cuộc mổ ngày mai nhé."
Lưu ý quan trọng (Caution) - Dễ nhầm lẫn! NPO không phải là "nhịn ăn uống qua đường miệng" (chỉ mô tả đường vào) mà là nhịn ăn uống hoàn toàn. Bệnh nhân vẫn có thể được truyền dịch, nuôi ăn qua IV (tĩnh mạch) hoặc NG tube (ống thông mũi-dạ dày) nếu có chỉ định. - Phân biệt với Dễ nhầm lẫn! "Nhịn ăn" (Fasting) thông thường có thể vẫn được uống nước.
An toàn người bệnh (Patient Safety): Việc không tuân thủ NPO có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng hít sặc dịch dạ dày vào phổi (Aspiration Pneumonia) trong khi gây mê, đe dọa tính mạng. Điều dưỡng cần kiểm tra và xác nhận lại với bệnh nhân nhiều lần, đặc biệt với bệnh nhân lớn tuổi, lú lẫn hoặc trẻ em.