ECG/EKG (Electrocardiogram)

Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng tắc nghẽn đột ngột động mạch vành dẫn đến hoại tử cơ tim.

Phân tích Thuật ngữ Y khoa 1. Phân tích từ nguyên (Etymology): Thuật ngữ Electrocardiogram (viết tắt là ECG hoặc EKG) được phân tích như sau: - Electro-: Có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "ēlektron", nghĩa là "hổ phách" (liên quan đến điện). Trong y học, nó chỉ các hiện tượng hoặc thiết bị liên quan đến điện. - Cardio-: Có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "kardia", nghĩa là "tim". - -gram: Là một hậu tố có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "gramma", nghĩa là "bản ghi, biểu đồ".
→ Ghép lại: Electrocardiogram = Ghi lại (biểu đồ) hoạt động điện của tim. 2. Ý nghĩa lâm sàng Điều dưỡng (Nursing Clinical Meaning): ECG là một công cụ chẩn đoán không xâm lấn, cơ bản và quan trọng hàng đầu trong tim mạch. Trong thực hành điều dưỡng, khi bệnh nhân được chỉ định ghi ECG, điều dưỡng cần: - Chuẩn bị bệnh nhân: Giải thích thủ thuật, yêu cầu bệnh nhân nằm yên, thư giãn, để lộ ngực, cổ tay, mắt cá chân. - Gắn điện cực chính xác: Đảm bảo da sạch, khô và gắn 10 điện cực (4 chi và 6 ngực) đúng vị trí để có kết quả chính xác. - Theo dõi và ứng phó: Trong khi ghi, theo dõi phản ứng của bệnh nhân. Sau khi có kết quả, điều dưỡng cần biết cách đọc cơ bản (nhịp xoang, nhịp nhanh, nhịp chậm, loạn nhịp nguy hiểm) để kịp thời báo cáo bác sĩ, đặc biệt khi phát hiện các dấu hiệu nguy cấp như nhịp nhanh thất, rung thất, block tim độ cao. 3. Thuật ngữ liên quan (Related Terms): - Electroencephalogram (EEG): Điện não đồ (Ghi hoạt động điện của não). - Electromyogram (EMG): Điện cơ đồ (Ghi hoạt động điện của cơ) -> Dễ nhầm lẫn! với ECG. - Holter Monitor: Máy theo dõi ECG 24h/ngày. Bản đồ Từ vựng (Word Map) Cardio- (Tim) → Cardiology (Tim mạch học) / Cardiomegaly (Tim to) / Myocardium (Cơ tim) / Pericarditis (Viêm màng ngoài tim)
Electro- (Điện) → Electrolyte (Điện giải) / Electrocautery (Đốt điện)
-gram (Bản ghi) → Sonogram (Siêu âm) / Mammogram (Chụp nhũ ảnh) Mẹo ghi nhớ (Memory Tip) Hãy nhớ: "ECG = Điện + Tim + Đồ". Phân biệt với EMG (Điện cơ đồ) bằng cách liên tưởng "M" trong EMG là "Muscle" (Cơ). ECG là xét nghiệm đầu tay cho mọi vấn đề nghi ngờ về tim. Thuật ngữ Việt - Anh (Vietnamese-English) - Điện tâm đồ - Electrocardiogram (ECG/EKG) - Điện cơ đồ - Electromyogram (EMG) - Siêu âm tim - Echocardiogram - Nhịp tim - Heart Rate (HR) - Loạn nhịp tim - Arrhythmia

Thuật ngữ trong Thực hành Điều dưỡng - Đọc y lệnh: Khi thấy y lệnh "Stat ECG" hoặc "ECG now", điều dưỡng cần hiểu đây là y lệnh cấp cứu, phải thực hiện ghi điện tâm đồ ngay lập tức cho bệnh nhân, thường khi bệnh nhân có đau ngực, khó thở, choáng váng. - Ghi chép hồ sơ: Ghi rõ: "Đã thực hiện ghi ECG 12 chuyển đạo. Kết quả: [tóm tắt ngắn, ví dụ: nhịp xoang đều, tần số 80 lần/phút, không thấy sóng Q bệnh lý, ST chênh lên ở V1-V3]". - Bàn giao ca (SBAR): "Bệnh nhân A, 65 tuổi, nhập viện vì đau ngực. Tôi vừa ghi ECG lúc 14h00, kết quả cho thấy ST chênh lên ở các chuyển đạo trước tim, gợi ý nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên. Đã báo bác sĩ và chuẩn bị thuốc tiêu sợi huyết theo y lệnh." - Giáo dục bệnh nhân: Giải thích cho bệnh nhân: "Đây là xét nghiệm ghi lại nhịp đập của tim bác, hoàn toàn không đau. Chúng tôi sẽ dán một số miếng dán nhỏ lên ngực, tay và chân bác để máy ghi lại tín hiệu điện từ tim." Lưu ý quan trọng (Caution) - Dễ nhầm lẫn! ECG (Electrocardiogram) là Điện tâm đồ, trong khi EMG (Electromyogram) là Điện cơ đồ (dùng chẩn đoán bệnh cơ, thần kinh). Không được nhầm lẫn hai thuật ngữ này khi đọc y lệnh hoặc báo cáo kết quả. - Viết tắt: Cả ECG (thường dùng) và EKG (để tránh nhầm với EEG) đều được chấp nhận. An toàn người bệnh (Patient Safety) Nhầm lẫn giữa ECG và các xét nghiệm khác (như EMG) có thể dẫn đến thực hiện sai xét nghiệm, chậm trễ chẩn đoán các tình trạng tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp. Điều dưỡng cần: 1. Đọc kỹ y lệnh, xác nhận lại nếu không rõ. 2. Biết rõ chỉ định của từng loại xét nghiệm. 3. Kiểm tra lại thiết bị và các điện cực trước khi gắn cho bệnh nhân.