Một bệnh nhân đang truyền heparin không phân đoạn bị đau và sưng chân. Số lượng tiểu cầu giảm từ 220.000/mm3 xuống 92.000/mm3. Hành động nào điều dưỡng nên thực hiện đầu tiên?
1Tăng tốc độ truyền heparin vì bệnh nhân có thể bị huyết khối mới
2Tiếp tục heparin và chuẩn bị truyền tiểu cầu
3Ngừng heparin và báo cáo nghi ngờ giảm tiểu cầu do heparin✓ Đáp án đúng
4Bắt đầu điều trị warfarin trong khi số lượng tiểu cầu vẫn còn thấp
Giải thích
Số lượng tiểu cầu giảm hơn một nửa kèm theo huyết khối mới trong khi đang dùng heparin gợi ý mạnh mẽ tình trạng giảm tiểu cầu do heparin, một phản ứng miễn dịch gây huyết khối. Nên ngừng heparin ngay lập tức, và bác sĩ nên bắt đầu đánh giá và dùng thuốc chống đông không phải heparin khi có chỉ định.
Đáp án nhanh Ngừng heparin và báo cáo nghi ngờ giảm tiểu cầu do heparin. Huyết khối mới kèm theo số lượng tiểu cầu giảm đáng kể là một tình trạng cấp cứu về đông máu, không phải là lý do để dùng thêm heparin.
Tại sao đáp án này đúng Trong giảm tiểu cầu do heparin, các kháng thể kích hoạt tiểu cầu và tạo ra huyết khối ngay cả khi số lượng tiểu cầu đo được giảm. Tiếp tục dùng heparin sẽ duy trì yếu tố kích hoạt, vì vậy ngừng tiếp xúc và sắp xếp thuốc chống đông thay thế là những ưu tiên cấp bách.
Phép so sánh hoặc hình ảnh dễ hiểu Phản ứng này giống như một hệ thống báo cháy vô tình kích hoạt máy móc gây ra thêm nhiều đám cháy. Số lượng tiểu cầu giảm là dấu hiệu có thể nhìn thấy, nhưng mối nguy hiểm chính là huyết khối; phép so sánh này không thay thế cho việc tính điểm xác suất chính thức và xác nhận trong phòng thí nghiệm.
Mẹo ghi nhớ Heparin cộng với tiểu cầu giảm cộng với cục máu đông mới nghĩa là ngừng heparin và thay đổi kế hoạch chống đông.
Quy tắc quyết định NCLEX Khi tiếp xúc với heparin kéo theo sự sụt giảm đáng kể số lượng tiểu cầu và huyết khối, hãy xử trí tình trạng này như nghi ngờ giảm tiểu cầu do heparin. Ngừng heparin, thông báo cho bác sĩ, và dự kiến dùng thuốc chống đông không phải heparin thay vì dùng thêm heparin, truyền tiểu cầu thường quy, hoặc chỉ dùng warfarin sớm.
Tại sao các lựa chọn khác sai Tăng hoặc tiếp tục dùng heparin làm trầm trọng thêm yếu tố kích hoạt miễn dịch. Truyền tiểu cầu không phải là thường quy nếu không có chỉ định chảy máu riêng biệt, và không nên bắt đầu warfarin trong khi tiểu cầu vẫn còn giảm rõ rệt trong HIT cấp tính.
Tài liệu tham khảo
[1]
NCSBN: 2026 NCLEX-RN Test PlanNational Council of State Boards of Nursing
[2]
ASH: Heparin-Induced Thrombocytopenia GuidelineAmerican Society of Hematology