Một bệnh nhân đã được dùng methotrexate liều cao cách đây 24… | MyMerci
Medical EmergenciesPA
Câu hỏi
Một bệnh nhân đã được dùng methotrexate liều cao cách đây 24 giờ. Điều dưỡng ghi nhận pH nước tiểu 6.5 và nồng độ methotrexate vẫn còn cao. Can thiệp điều dưỡng ưu tiên nào là đúng?
1Ngưng giải cứu leucovorin và ngay lập tức cho than hoạt tính để tăng cường thải trừ methotrexate.
2Giảm tốc độ truyền dịch IV để tránh thừa thể tích dịch vì nồng độ methotrexate vẫn còn cao.
3Chuẩn bị bệnh nhân cho chạy thận nhân tạo cấp cứu để giảm nhanh nồng độ methotrexate cao và ngăn ngừa độc tính.
4Tiếp tục leucovorin rescue theo lịch và bảo đảm bù dịch IV tích cực với sodium bicarbonate để duy trì pH nước tiểu >7,0✓ Đáp án đúng
Giải thích
Đúng (2): MTX liều cao cần được giải cứu bằng leucovorin (acid folinic) để ngăn suy tủy nặng và viêm niêm mạc. Kiềm hóa nước tiểu (pH >7) bằng natri bicarbonate đường tĩnh mạch làm tăng độ hòa tan của MTX và ngăn ngừa kết tủa ở ống thận/tổn thương thận cấp. Tiếp tục cho đến khi nồng độ MTX
Giải thích chuyên sâu
Mẹo nhớ Methotrexate là kháng folate; rescue là leucovorin. Kiềm hóa nước tiểu pH >7. Khi độc tính cao, glucarpidase bất hoạt MTX bằng enzyme.
Tình huống lâm sàng
Tình huống Trẻ 14 tuổi bị osteosarcoma sau methotrexate liều cao 24 giờ; pH nước tiểu 6,5, mức MTX vẫn cao. Đang dùng leucovorin rescue.
Khái niệm chính
leucovorin rescue — Folinic acid vượt qua chặn dihydrofolate reductase để cứu tế bào bình thường.
kiềm hóa nước tiểu — Sodium bicarbonate IV giữ pH nước tiểu >7, ngăn MTX kết tủa trong ống thận.
thuốc glucarpidase — Enzyme rescue khi MTX chậm thải kèm AKI; dùng trong mức độc.