Một người bệnh được chỉ định điều trị bằng albuterol khí dung theo toa cho co thắt phế quản. Phát hiện nào sau điều trị là tác dụng beta-adrenergic dự kiến mà điều dưỡng nên theo dõi?
1Tăng khò khè và co thắt phế quản trong vòng 5 phút đầu
2Nhịp tim tăng 20 lần/phút kèm run tay nhẹ✓ Đáp án đúng
3Phù hầu họng và thở rít trong vòng 15 phút đầu
4Co đồng tử hai bên với nhịp tim 50 lần/phút
Giải thích
Run, bồn chồn, hồi hộp và nhịp tim nhanh là các tác dụng beta-adrenergic được công nhận của albuterol, vì vậy tăng mạch vừa phải kèm run nhẹ nên được theo dõi và liên hệ với sự giảm triệu chứng. Tăng co thắt phế quản có thể là co thắt phế quản nghịch thường, và phù kèm thở rít gợi ý quá mẫn; cả hai đều cần xử trí khẩn cấp. Co đồng tử với nhịp tim chậm không phải là đáp ứng dự kiến của albuterol.
Lập luận lâm sàng Albuterol làm giãn cơ trơn phế quản thông qua kích thích beta-2, nhưng tác dụng beta-adrenergic toàn thân có thể gây run, bồn chồn, hồi hộp và tăng mạch.
Quy tắc quyết định Theo dõi mạch và đáp ứng lâm sàng. Xử trí co thắt phế quản nghịch thường mới xuất hiện hoặc dấu hiệu quá mẫn như tình trạng khẩn cấp thay vì tác dụng dự kiến.
Scenario Nữ 28 tuổi trong cơn hen cấp dùng albuterol 2.5 mg khí dung. Trước điều trị HR 92, sau điều trị HR 112 kèm run nhẹ đầu chi.
Chất chủ vận beta-2 — Một nhóm thuốc giãn phế quản làm giãn cơ trơn đường thở; albuterol là một ví dụ tác dụng ngắn được dùng cho co thắt phế quản.
Tác dụng phụ beta-adrenergic — Run, bồn chồn, hồi hộp và nhịp tim nhanh có thể xảy ra, đặc biệt khi phơi nhiễm toàn thân nhiều hơn.
Hạ K do albuterol — K+ chuyển vào tế bào do kích thích beta-2; theo dõi khi dùng thường xuyên hoặc dùng cùng lợi tiểu.